რისგან მზადდება ჩურჩხელა და როგორ მოვამზადოთ სახლში?
ნიგოზი, ყურძნის წვენი, ფქვილი და სამდღიანი გაშრობა.
მოკლე პასუხი
ჩურჩხელას ძაფზე აცმული ნიგვზისგან (კახეთში ნიგოზია) ამზადებენ და მას ტატარაში ავლებენ, ანუ ფქვილთან ერთად მოხარშულ შესქელებულ ყურძნის წვენში. სახლში 2 ლიტრი ყურძნის წვენი, 150 გ ფქვილი და 250 გ ნიგოზია საჭირო. გასაშრობად დაახლოებით სამი დღე დასჭირდება.
რატომ არის ასე
- ჩურჩხელის საფუძველი ძაფზე აცმული ნიგოზი და ტატარაა: ფქვილთან ერთად მოხარშული ტკბილი, შესქელებული ყურძნის წვენი.
- ჩურჩხელა კარგად ინახება, ამიტომ ქართველი მეომრები თან დაჰქონდათ.
- ტატარას ფენებად ადებენ და ფენებს შორის ჩურჩხელა უნდა გაშრეს.
დეტალურად
ყველაზე პოპულარულია ნიგვზის ნახევრებიანი კახური ვარიანტი. დასავლეთ საქართველოში მსგავს ტკბილეულს ჯანჯუხა ჰქვია და ძირითადად თხილისა და სიმინდის ფქვილისგან მზადდება. ჩურჩხელას მზიან, კარგად ვენტილირებად ადგილას აშრობენ, ინახავენ კი ბამბაში გახვეულს, ბნელ და მშრალ ადგილას. სად შეიძლება მისი ყიდვა, წაიკითხეთ კითხვაში ჩურჩხელის ყიდვაზე, კიდევ რა გასინჯოთ, კითხვაში ქართულ საკვებზე.
რეცეპტი: 6 პორცია, 30 წუთი მუშაობა და დაახლოებით 3 დღე გაშრობა. ინგრედიენტები:
- 2 ლიტრი 100% ახალი ყურძნის წვენი, შაქრისა და კონცენტრატის გარეშე (ორი პორცია, თითო 1 ლიტრი)
- 150 გ (1 ჭიქა) ფქვილი (ორი პორცია, თითო 75 გ)
- 120 მლ (½ ჭიქა) ნეიტრალური ზეთი (ორი პორცია, თითო 60 მლ)
- 250 გ (2 ჭიქა) ნიგვზის ნახევრები
- ძაფი და ნემსი ასხმისთვის
მომზადება:
- პირველი საფუძველი: 60 მლ ზეთი საშუალო ცეცხლზე გაახურეთ, ჩაამატეთ 75 გ ფქვილი და მუდმივად მოურიეთ 3–5 წუთი, სანამ ოდნავ არ გაყვითლდება და მოხალულის სუნი არ დაუდგება.
- პირველი ტატარა: საფუძველში თანდათან და გაუჩერებლად ჩაასხით 1 ლიტრი ყურძნის წვენი, რომ ბელტები არ გაჩნდეს. თავდაპირველად მასა გაიცხუნებს და გასქელდება, მერე გათხიერდება.
- დაყენება: მიიყვანეთ დუღილამდე, შეამცირეთ ცეცხლი და ადუღეთ დაახლოებით ერთი საათი, დროდადრო მოურიეთ, სანამ ძალიან არ გასქელდება და დაახლოებით ორჯერ არ შემცირდება. რომ არ მოიწვას, ურიეთ.
- ასხმა (ტატარის დუღილის დროს): ნემსს გაუყარეთ გაორმაგებული ძაფი, ბოლოზე კვანძი შეუკარით და მჭიდროდ აასხით ნიგვზის ნახევრები. ერთ ძაფზე შეიძლება დაახლოებით 15-ის აღება, ტრადიციულად კი 25-ია საჭირო. ზემოთ დატოვეთ მარყუჟი ჩამოსაკიდად.
- გაციება: ტატარა ცეცხლიდან მოხსენით და დაახლოებით 5 წუთი გააციეთ, რომ ოდნავ გასქელდეს, მაგრამ ბლანტი დარჩეს.
- ჩაწობა: ნიგვზიანი ძაფები ტატარაში სათითაოდ ჩაუშვით, რომ სრულად დაიფაროს. ამოიღეთ, ზედმეტი რამდენიმე წამით ჩამოაწვეთეთ, არ დაქანოთ, და გასაშრობად ჩამოკიდეთ.
- პირველი გაშრობა: ჩურჩხელა 24 საათის განმავლობაში გააშრეთ.
- მეორე ფენა: დარჩენილი ზეთის, ფქვილისა და წვენისგან მეორე პორცია ტატარა მოამზადეთ, გააციეთ და ძაფები კვლავ ჩაუშვით, რომ სქელი გარე ფენა მიიღოთ.
- საბოლოო გაშრობა: ჩამოკიდეთ 48–72 საათით, სანამ ჩურჩხელა ელასტიური არ გახდება და ძალიან რბილი არ იქნება. მიირთმევამდე ძაფი გამოაძვრინეთ ნიგვზებიდან. გაშრობისას ნიგოზი ოდნავ ბნელდება.
რჩევა
რეცეპტის მსგავსად აიღეთ 100% ყურძნის წვენი შაქრისა და კონცენტრატის გარეშე და ფქვილის საფუძველში თანდათან ჩაასხით, რომ ბელტები არ გაჩნდეს.
რა შეიძლება განსხვავდებოდეს
რეცეპტი რეგიონზეა დამოკიდებული: კახეთში უფრო ხშირად ნიგოზია, დასავლეთში კი ჯანჯუხა თხილითა და სიმინდის ფქვილით. საფუძველში ზეთს ამატებენ. შენახვის ვადა განსხვავდება: ოთახის ტემპერატურაზე სამ თვემდე, თუმცა უმჯობესია რამდენიმე კვირაში მიირთვათ და რამდენიმე თვეზე მეტხანს არ შეინახოთ.
გავრცელებული მცდარი წარმოდგენა
ჩურჩხელა ყველგან ნიგვზისა და ხორბლის ფქვილისგან მზადდება.
როგორ არის სინამდვილეში
ნიგვზიანი კახური ჩურჩხელა ყველაზე პოპულარულია, მაგრამ დასავლეთ საქართველოში მსგავსი ჯანჯუხა ძირითადად თხილისა და სიმინდის ფქვილისგან მზადდება.
ასევე კითხულობენ
- რისგან მზადდება ჩურჩხელა?
- როგორ მზადდება ჩურჩხელა?
წყაროები
გაშრობას პირველი ფენის შემდეგ 24 საათი, მეორის შემდეგ კი 48–72 საათი სჭირდება, ამ დრომდე ჩურჩხელას ნუ მიირთმევთ.
სად ვიყიდოთ ჩურჩხელა და რა ღირსმსგავსი კითხვები
-
რა არის უცხო სუნელი და სად ამატებენ?
უცხო სუნელს ამატებენ იხვის ჩაშუშულში ნიგვზით: დაახლოებით 1,5 კგ-იან მთელ იხვზე სანელებლების ნარევის 1 ჩაის კოვზი მიდის.
-
რა არის ხმელი სუნელი და როგორ ვიყენებთ?
ხმელი სუნელი ქართული სანელებლების ნარევია, რომელსაც ბადრიჯნის იმერულ ვარიანტში ნიგვზით ძალიან მცირე რაოდენობით ამატებენ, რომ ნიორი არ დაახშოს.
-
რა არის ქართული ტოლმა?
ტოლმა ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთი ძირითადი კერძია და არსებობს მისი ბოსტნეულის ვერსიაც, რომელიც ვეგეტარიანელებს ერგება.
-
როგორი ფენოვანი ხაჭაპურები არსებობს?
საქართველოში ფენოვან ხაჭაპურს რამდენიმე სახით აკეთებენ: მესხური ფენოვანი ცომის მსგავსი ცომით, გურული ნახევარმთვარე ყველითა და მოხარშული კვერცხით და რაჭული კვადრატული, თითო კუთხეში ნიგოზით.