✝️ პროტესტანტული ეკლესია საქართველოში: რა არის ის და როგორ გაჩნდა
📖 მოკლედ ტერმინების შესახებ
| 📅 საქართველოშია | 1817 წლიდან, გერმანელი ლუთერანი კოლონისტები |
| ✝️ „სახარებისეული“ ეკლესია | ცალკე რელიგია კი არა, პროტესტანტიზმის ნაწილია |
| 🌍 მიმდინარეობები საქართველოში | ლუთერანები, ბაპტისტები, ორმოცდაათიანელები და სხვები |
| ⚖️ სტატუსი | აღმსარებლობის თავისუფლება განმტკიცებულია საქართველოს კონსტიტუციით |
🧭 რის შესახებაა სტატია
განვიხილავთ, რას ნიშნავს პროტესტანტული და სახარებისეული ეკლესია იმის მაგალითზე, თუ როგორ გამოჩნდა ეს მიმდინარეობები საქართველოში — XIX საუკუნის გერმანელი კოლონისტებიდან თანამედროვე თემებამდე, ქუთაისის ჩათვლით. სტატია გამოადგება მათ, ვინც ეძებს ტერმინების მკაფიო განმარტებასა და ქართულ კონტექსტს ერთდროულად.
✝️ პროტესტანტიზმი საქართველოში: არა ნასესხები ფენომენი, არამედ ადგილობრივი ისტორიის ნაწილი
მოკლედ: პროტესტანტიზმი ქრისტიანობის სამი ძირითადი მიმდინარეობიდან ერთ-ერთია, მართლმადიდებლობასა და კათოლიციზმთან ერთად, ხოლო ევანგელისტური ეკლესია პროტესტანტიზმის ფარგლებში სპეციფიკური ტრადიციაა და არა ცალკე რელიგია. საქართველოში, საუკუნოვანი მართლმადიდებლური ტრადიციის მქონე ქვეყანაში, პროტესტანტიზმი მიუხედავად ამისა, ორას წელზე მეტია არსებობს და ვითარდება და ამ ისტორიას ძალიან კონკრეტული, კარგად დოკუმენტირებული თავები აქვს.
🚢 ვიტენბერგიდან ტფილისამდე
პროტესტანტიზმის გლობალური ისტორია იწყება 1517 წლის 31 ოქტომბერს, როდესაც გერმანელმა თეოლოგმა მარტინ ლუთერმა ვიტენბერგის ციხის ეკლესიის კარზე თავისი 95 თეზისი მიაკრა, რომელშიც აკრიტიკებდა ინდულგენციების გაყიდვას და სასულიერო პირების, როგორც ადამიანსა და ღმერთს შორის შუამავლის როლს. ასე დაიწყო რეფორმაცია, მოძრაობა, რომელიც დაფუძნებული იყო Sola Scriptura-ს პრინციპზე, „მხოლოდ წმინდა წერილი“: ბიბლია აღიარებულია რწმენის ერთადერთ ავტორიტეტულ წყაროდ.
პროტესტანტიზმი საქართველოში არა აბსტრაქტულად, არამედ კონკრეტულ პირებთან ერთად გამოჩნდა. 1818 წლის 7 სექტემბერს რუსეთის მინისტრთა კომიტეტმა გამოსცა დადგენილება „ვიურტემბერგელთა საქართველოში დასახლების შესახებ“, რის შემდეგაც შვაბიელი ლუთერანული კოლონისტების პირველი 85 ოჯახი ჩავიდა ქალაქში, რომელსაც მათ პატივსაცემად კატარინენფელდი (დღევანდელი ბოლნისი) ეწოდა. 1819 წლის ბოლოსთვის აღმოსავლეთ საქართველოში უკვე არსებობდა ექვსი გერმანული კოლონია, მათ შორის მარიენფელდი, ნოი-ტიფლისი და ელისაბედტალი (დღევანდელი ასურეთი). კოლონისტები საქართველოში სხვადასხვა მიზეზის გამო გადავიდნენ საცხოვრებლად: ზოგი შიმშილს გაურბოდა, ზოგი უკეთესი ცხოვრების ძიებაში იყო, ზოგი კი თვლიდა, რომ გადასახლება მათ მეორედ მოსვლასთან დააახლოებდა.
💡 ლაიფჰაკი რედაქციისგან
გერმანელი კოლონისტების ლუთერანული ეკლესიების ნახვა დღესაც შესაძლებელია საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში, ბოლნისის ჩათვლით. საბჭოთა პერიოდში ბევრი შენობა საწყობად, ბიბლიოთეკად და კულტურის სახლად გამოიყენებოდა, ამიტომ ნუ გაგიკვირდებათ, თუ არქიტექტურა ნაცნობი მოგეჩვენებათ, ხოლო შენობის დანიშნულება გასული საუკუნის განმავლობაში შეიცვალა.
🕊️ თბილისი, რუსული ნათლობის სამშობლო
კიდევ ერთი კონკრეტული მოვლენა, რომლის ცოდნაც ღირს: თბილისს რუსული ნათლობის სამშობლოდ მიიჩნევენ.
სწორედ იქ, 1867 წელს, გერმანელმა ბაპტისტმა მ.კ. კალვაიტმა, რომელიც 1863 წელს კავკასიაში გადავიდა საცხოვრებლად, მონათლა ნიკიტა ვორონინი, ადამიანი, რომელიც ბაპტისტური რიტუალის მიხედვით პირველ რუს ბაპტისტად ითვლება.
სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, საქართველოს დედაქალაქი არა მხოლოდ წერტილი იყო გლობალური პროტესტანტიზმის რუკაზე, არამედ მთელი რელიგიური მოძრაობის სამშობლო, რომელიც მოგვიანებით მთელ რუსეთის იმპერიაში გავრცელდა.
🏁 პროტესტანტიზმი თანამედროვე საქართველოში
დღეს საქართველოში რამდენიმე პროტესტანტული კონფესია მოქმედებს.
ბაპტისტების გარდა, პროტესტანტიზმს წარმოადგენენ ორმოცდაათიანელები (5000-6000 წევრი), ლუთერანები (დაახლოებით 1000) და ახალი სამოციქულო ეკლესიისა და ხსნის არმიის მცირე ჯგუფები.
საქართველოს კონსტიტუციის მე-9 მუხლი აცხადებს რელიგიის სრულ თავისუფლებას და ეკლესიისა და სახელმწიფოს გამიჯვნას, ამავდროულად აღიარებს საქართველოს მართლმადიდებლური ეკლესიის განსაკუთრებულ ისტორიულ როლს.
🏛️ ცოცხალი მაგალითი: ქუთაისის ევანგელისტური რწმენის ეკლესია
თეორია საუკეთესოდ ილუსტრირებულია რეალური მაგალითით.
ქუთაისში არსებობს ევანგელისტური რწმენის პროტესტანტული ეკლესია, კრება, რომელიც მორწმუნეებს 45 წელზე მეტია აერთიანებს, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის საბჭოთა პერიოდში განვითარდა, როდესაც საკუთარი რწმენის ღიად აღიარება ყოველთვის ადვილი არ იყო.
ის რეგულარულად ატარებს კვირაობით წირვებს, ასევე ცალკე წირვას ინგლისურ ენაზე კვირაობით, საღამოს 5:00 საათზე, უცხოელი მრევლისა და ქალაქის სტუმრებისთვის.
თუ გსურთ მეტი გაიგოთ ამ კონკრეტული ეკლესიის, მისი მისამართისა და წირვა-ლოცვის გრაფიკის შესახებ, ნახეთ მისი ბარათი Madlob-ის კატალოგში.
ℹ️ ეს სტატია მხოლოდ საინფორმაციო და ენციკლოპედიური მიზნებისთვისაა და არ ასახავს რედაქციის პოზიციას რწმენის საკითხებთან დაკავშირებით. ისტორიული თარიღები და ციფრები ეფუძნება ზოგადად მიღებულ წყაროებს.
💬 მოგვიყევით
იცოდით, რომ პროტესტანტიზმს საქართველოში ორას წელზე მეტი ხნის ისტორია აქვს? გაგვიზიარეთ კომენტარებში, ამ ისტორიიდან ყველაზე მეტად რამ გაგაკვირვათ.
📝 შევაჯამოთ
პროტესტანტიზმი საქართველოში ნასესხები ტენდენცია არ არის, არამედ ადგილობრივი ისტორიის ნაწილია კონკრეტული თარიღებით: 1817 წელი, პირველი გერმანელი კოლონისტები, 1867 წელი, რუსული ნათლობის დაბადება თბილისში და დღევანდელი ცოცხალი თემები, როგორიცაა ქუთაისის სახარებისეული სარწმუნოების ეკლესია.
🧡 წაიკითხეთ მეტი ქუთაისის შესახებ
- ბაგრატიონთა დინასტია: საქართველოს სამეფო სახლი
- საქართველოს ხალხები: ქვეყნის სახელწოდების წარმომავლობა, ხასიათი და ენა
- ფერეიდნელები: XVII საუკუნეში ირანში იძულებით გადასახლებული ქართველები
💾 შეინახეთ სტატია, რათა მოგვიანებით კვლავ დაუბრუნდეთ მას.
❓ ხშირად მოძიებული კითხვები პროტესტანტული და ევანგელისტური ეკლესიების შესახებ
💬 ქრისტიანობის სამი ძირითადი შტოდან ერთ-ერთი, მართლმადიდებლობასთან და კათოლიციზმთან ერთად, რომელიც მე-16 საუკუნის რეფორმაციის შედეგად წარმოიშვა ევროპაში.
💬 პროტესტანტიზმის ერთ-ერთი ტრადიცია, რომელიც განსაკუთრებით ხაზს უსვამს სახარებისადმი ერთგულებას, როგორც რწმენის ძირითად წყაროს. ევანგელისტური ეკლესიები, როგორც წესი, მოიცავს ბაპტისტებს, ორმოცდაათიანელებს და მსგავს მოძრაობებს.
💬 კონტრასტის თვალსაზრისით განსხვავება არ არის: ევანგელისტური ეკლესია პროტესტანტული ეკლესიის სახეობაა და არა ცალკე ფენომენი.
💬 1817–1818 წლებიდან, როდესაც ქვეყანაში პირველი გერმანელი ლუთერანი კოლონისტები დასახლდნენ. მოგვიანებით, 1867 წელს, თბილისში რუსული ნათლობა დაარსდა.
💬 ზუსტი მონაცემები მწირია, მაგრამ ცნობილია, რომ დაახლოებით 5000–6000 ორმოცდაათიანელია, დაახლოებით ათასი ლუთერანი, პლუს ბაპტისტები და სხვა კონფესიების მცირე ჯგუფები.
1 კომენტარი
კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში
Aber wie schmal der Grat zwischen Tradition und Moderne sein kann. Manche mögen die alten Lehren bewahren wollen, während die Jüngeren nach neuen Ausdrucksformen suchen. Es ist eine ständige Auseinandersetzung, die sowohl Herausforderungen als auch Chancen mit sich bringt.
Ich erinnere mich an ähnliche Diskussionen in meiner eigenen Gemeinde. Der Versuch, Brücken zu bauen, kann manchmal frustrierend sein, doch letztendlich ist es das Miteinander, das zählt. Das, was die Menschen verbindet, ist oft viel stärker als das, was sie trennt.