ბაგრატიონები: წარმომავლობა, მეფეები და საგვარეულო შტოები
მოკლედ: ვინ არიან ბაგრატიონები
ვინ არიან ბაგრატიონები და როგორ გავიგოთ მათი ისტორია
სახელწოდება საგვარეულოს აღნიშნავს და არა ერთ უცვლელ სახელმწიფოს. მის ისტორიაში გასარკვევად ყოველ ჯერზე ორი კითხვა დაგვეხმარება: რომელ საუკუნეზე ვსაუბრობთ და რომელ ტერიტორიას მართავდა ეს ადამიანი? გაერთიანებული შუა საუკუნეების სახელმწიფოს მეფე და XVIII საუკუნის ბოლოს ქართლ-კახეთის მეფე ერთ დინასტიას ეკუთვნოდნენ, თუმცა განსხვავებულ პოლიტიკურ გარემოში მოქმედებდნენ.
ინგლისურად ჩვეულებრივ იწერება Bagrationi. ფორმა Bagration ცნობილია საგვარეულოს წარმომადგენელთა რუსულენოვანი სახელებიდან. ტერმინი Bagratid უფრო ფართოა: სამეცნიერო ლიტერატურაში ის სომეხ ბაგრატუნებსაც აღნიშნავს. ამიტომ მსგავსი სახელწოდებების კითხვისას შტო და ქვეყანა უნდა დაზუსტდეს. Cyril Toumanoff, „Bagratids“.

ილუსტრაცია: სამეფო დინასტია საქართველოს ისტორიაში
| ორიენტირი | რა უნდა ვიცოდეთ |
|---|---|
| პერიოდი | ქართული ხაზის აღზევება ადრეულ შუა საუკუნეებს მიეკუთვნება; სამეფო ტიტული IX საუკუნიდან, ცალკეულ სამეფოებში მმართველობა კი XIX საუკუნის დასაწყისამდე. სამეცნიერო მიმოხილვა |
| საგვარეულოს ადრეული საყრდენი | აშოტ I კურაპალატი და ტაო-კლარჯეთი, VIII-IX საუკუნეების მიჯნა. მისი მდგომარეობა მთელი შემდგომი საქართველოს მეფობას არ უდრის. NPLG |
| გაერთიანება | 1008 წელი ბაგრატ III-ის დროს; გაერთიანება პროცესი იყო და არა ყველა მიწის ერთბაშად შემოერთება. ჰიტჩინსი |
| სამეფოების უკანასკნელი მეფეები | გიორგი XII ქართლ-კახეთში, სოლომონ II იმერეთში. გიორგი XII, სოლომონ II |
| შტოები | ქართლის, კახეთისა და იმერეთის ხაზები; მუხრანი ქართლის ისტორიას უკავშირდება. ისტორიული სამეფოები და თანამედროვე საგვარეულო შტოების სახელები ერთმანეთში არ აურიოთ. NPLG |
| საგვარეულო ტახტის შემდეგ | საგვარეულო ხაზები არსებობას განაგრძობს; უფროსობაზე განცხადებები ისტორიული აღწერისგან უნდა განვასხვაოთ. მუხრანის პოზიცია, მეორე სამეფო სახლის პოზიცია |
სამი კითხვა მეფის შესახებ ნებისმიერი მონათხრობისთვის.
- მითითებულია მისი მმართველობის ტერიტორია?
- გამიჯნულია სიცოცხლისა და მეფობის წლები?
- დასახელებულია თარიღის, ტიტულის ან ნათესაური კავშირის წყარო?
წარმომავლობა: გადმოცემა და ისტორიული კვლევა
შუა საუკუნეების ტრადიციაში ბაგრატიონები თავს მეფე დავითის შთამომავლებად მიიჩნევდნენ. ისტორიისთვის ეს მნიშვნელოვანი მოწმობაა იმისა, თუ როგორ განმარტავდა დინასტია საკუთარ ძალაუფლებასა და ადგილს ქრისტიანულ სამყაროში. NPLG-ის მასალაში განხილულია ეს სიუჟეტები ქართველ ავტორებთან, მათ შორის სუმბატ დავითისძესთან. ასეთი ტექსტის შესწავლა ეპოქის წარმოდგენებს გვიხსნის, მაგრამ გადმოცემას თანამედროვე დოკუმენტურ გენეალოგიად ვერ აქცევს.
ადრეული ისტორიის სხვადასხვა რეკონსტრუქცია არსებობს. კირილ თუმანოვი ქართულ ხაზს სომეხ ბაგრატიდებსა და 775 წლის შემდეგ მის გადმოსვლას უკავშირებს; ეს არგუმენტებით წარმოდგენილი კონკრეტული სამეცნიერო პოზიციაა და არა უბრალოდ გვარების მსგავსება. იხილეთ „Bagratids“, Encyclopaedia Iranica, ტ. III, გვ. 419-422. საგვარეულო საიტებზე წარმომავლობა შესაძლოა სხვაგვარად იყოს აღწერილი. ისინი თავად სამეფო სახლების პოზიციად უნდა წავიკითხოთ და ისტორიულ კვლევებს შევადაროთ.

ილუსტრაცია: წარმომავლობის შუა საუკუნეების გადმოცემების შესწავლა
| მტკიცება ან სიუჟეტი | როგორ წავიკითხოთ |
|---|---|
| ბიბლიური დავითისგან წარმომავლობა | შუა საუკუნეების წერილობით წყაროებში დაფიქსირებული დინასტიური გადმოცემა. დადასტურებულ ნათესაურ ჯაჭვად არ ჩათვალოთ. NPLG |
| ძალაუფლების განსაკუთრებული, ღვთაებრივი საფუძველი | ქრისტიანული სამეფოსა და ლეგიტიმურობის შესახებ წარმოდგენების ნაწილი და არა უფლებების თანამედროვე დამადასტურებელი საბუთი. NPLG: დინასტიური ლეგენდა |
| აშოტ I და აღზევება ტაო-კლარჯეთში | ქართული ხაზის ისტორიის ისტორიული საყრდენი; საგვარეულოს სიძველეზე ზოგადი ლეგენდით არ ჩაანაცვლოთ. NPLG |
| ქართველი ბაგრატიონებისა და სომეხი ბაგრატუნების კავშირი | თუმანოვთან ეს საერთო წარმომავლობისა და 775 წლის შემდეგ ქართული ხაზის გადმოსვლის რეკონსტრუქციაა. მიუთითეთ ავტორი და ორი სამეფოს ისტორია ერთმანეთში არ აურიოთ. Toumanoff, გვ. 419-422 |
აშოტი, ადარნასე და გზა გაერთიანებისკენ
აშოტ I-ის აღზევება ტაო-კლარჯეთს უკავშირდება, ისტორიული ქართული მიწების სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. კურაპალატის ტიტული ბიზანტიის საიმპერატორო კარის იერარქიიდან მოდიოდა. ის ჯერ კიდევ არ ნიშნავდა გაერთიანებული საქართველოს მეფის ტიტულს. NPLG: ბაგრატიონები.

ილუსტრაცია: ტაო-კლარჯეთის ისტორიული მიწები
ქართულ ხაზში სამეფო ტიტულის აღდგენას ჩვეულებრივ 888 წელსა და ადარნასეს უკავშირებენ. გამოცემებში მისი რიგითი ნომერი განსხვავდება, ამიტომ ჯერ ტიტულისა და თაობის შემოწმება სჯობს, შემდეგ კი ნომრის. ეს მოვლენა თავისთავად არ ნიშნავს, რომ 1008 წლის გაერთიანება უკვე მომხდარი იყო. იხილეთ თუმანოვი სამეფო პერიოდის დასაწყისზე და სამეფო სახლის საიტი ნუმერაციის სხვა ვარიანტით.
ბაგრატ III-ს ორი სხვადასხვა ეტაპი უკავშირდება: აფხაზთა ტახტი 978 წლიდან და გაერთიანებული სამეფო 1008 წლიდან. მოკლე ცხრილებში მათ ზოგჯერ ერთ პერიოდად, 978-1014 წლებად, აერთიანებენ. დინასტიის გასაგებად ამ ორ ეტაპს შორის განსხვავება უნდა შევინარჩუნოთ. ბაგრატ III-ის ბიოგრაფია, ჰიტჩინსის ისტორიული მიმოხილვა.

ილუსტრაცია: შუა საუკუნეების ტაძრის მშენებლობა
მთავარი მეფეები: ექვსი ორიენტირი
ცხრილი მმართველის, ეპოქისა და ტერიტორიის ერთმანეთთან დაკავშირებაში დაგეხმარებათ. ის მეფეთა სრულ სიას ან ვრცელ ბიოგრაფიას ვერ ჩაანაცვლებს. რთული ქრონოლოგიის მქონე სტრიქონებში განმარტებულია, რას აღნიშნავს შერჩეული პერიოდი.
| მმართველი | პერიოდი და ტერიტორია | როლი და წყარო |
|---|---|---|
| ბაგრატ III | 1008-1014: გაერთიანებული სამეფო; აფხაზთა ტახტზე 978 წლიდან | გაერთიანების მნიშვნელოვანი ეტაპი. ჰიტჩინსი |
| დავით IV აღმაშენებელი | 1089-1125: საქართველოს სამეფო | რეფორმები, დიდგორის გამარჯვება, თბილისის დაბრუნება. NPLG: დავით IV |
| თამარი | 1184-1213: ერთპიროვნული მეფობის გავრცელებული მოკლე აღნიშვნა | აყვავების ხანა; 1184 წლამდე თანამოსაყდრეობა იყო, გარდაცვალების წელი ლიტერატურაში განხილვის საგანია. NPLG-ის ბიოგრაფიული ლექსიკონი |
| გიორგი V ბრწყინვალე | 1318-1346: სრული ძალაუფლების პერიოდი ქართული ენციკლოპედიის მიხედვით | ცენტრალური ხელისუფლების აღდგენა; ადრეული მეფობა 1299 წლიდან და სხვა დათარიღებები ერთმანეთში არ უნდა აირიოს. ქართული ენციკლოპედია |
| ერეკლე II | 1762-1798: ქართლ-კახეთი; მანამდე კახეთის მეფე | აღმოსავლეთქართული ტახტების გაერთიანება და არა მთელი XVIII საუკუნის საქართველოსი. ქართული ენციკლოპედია |
| გიორგი XII | 1798-1800: ქართლ-კახეთი | ამ სამეფოს უკანასკნელი მეფე და არა ყველა მიწაზე უკანასკნელი მმართველი ბაგრატიონი. ქართული ენციკლოპედია |
დავით აღმაშენებელსა და თამარს ხშირად საქართველოს ოქროს ხანასთან აკავშირებენ. მათი მემკვიდრეობა პოლიტიკაში, სამონასტრო ცენტრებში და წერილობით კულტურაში ჩანს. 1106 წელს დაარსებული გელათი მონასტერთან ერთად მნიშვნელოვანი საგანმანათლებლო ცენტრიც იყო. UNESCO. დეტალური ბიოგრაფიები კონკრეტული მეფობის ისტორიისა და „დიდი მეფის“ ზოგადი სახის გამიჯვნაში დაგვეხმარება.
გიორგი V-ის შემთხვევაში თარიღების განმარტება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია. ქართული ენციკლოპედია გამოყოფს 1318-1346 წლებს და ცალკე აღწერს მის შეზღუდულ ძალაუფლებას თბილისში 1299 წლიდან. ამიტომ ცნობარებში განსხვავებული საწყისი თარიღები შინაარსის მიხედვით უნდა შევადაროთ და მხოლოდ უფრო ადრეული თარიღი არ ავირჩიოთ.
დაშლის შემდეგ: ქართლი, კახეთი და იმერეთი
XV საუკუნის ბოლოს გაერთიანებული სამეფოს ნაცვლად ქართლის, კახეთისა და იმერეთის ცალკეული სამეფოები არსებობდა. სახელმწიფოს დაყოფა ბაგრატიონთა ძალაუფლების დაუყოვნებლივ დასრულებას არ ნიშნავდა: საგვარეულოს წარმომადგენლები ქვეყნის სხვადასხვა ნაწილში მეფობას განაგრძობდნენ. თუმანოვის მიმოხილვა. ისტორიული სამეფოების სახელწოდებები ყველა გვიანდელ საგვარეულო დასახელებას მექანიკურად არ უნდა გავუტოლოთ.

ილუსტრაცია: პოლიტიკური ცენტრების დაყოფა
რატომ თარიღდება მმართველობის დასასრული 1801 და 1810 წლებით
აღმოსავლეთ საქართველო: გიორგი XII 1800 წელს გარდაიცვალა. 1801 წელს რუსეთის იმპერიამ ქართლ-კახეთი შეიერთა და ადგილობრივი სამეფო ხელისუფლება გააუქმა. 1783 წლის გეორგიევსკის ტრაქტატი და 1801 წლის ანექსია სხვადასხვა მოვლენაა; მათი დინასტიის „ნებაყოფლობითი დასასრულის“ ერთ თარიღად გაერთიანება არ შეიძლება. კიტ ჰიტჩინსის ისტორიული მიმოხილვა.
დასავლეთ საქართველო: იმერეთის სამეფო 1810 წელს გაუქმდა. მისი უკანასკნელი მეფე სოლომონ II იყო; ამას წინააღმდეგობა და მეფის ქვეყნიდან წასვლა მოჰყვა. NPLG: სოლომონ II. ამიტომ უკანასკნელი მეფის ვინაობა ტერიტორიაზეა დამოკიდებული: ქართლ-კახეთისთვის ეს გიორგი XII-ია, იმერეთისთვის კი სოლომონ II.
შთამომავლები და საგვარეულოს ცხოვრება ტახტის შემდეგ
სამეფო ხელისუფლების დასრულებამ ოჯახის მდგომარეობა შეცვალა, მაგრამ ყველა ხაზი არ შეწყვეტილა. განსაკუთრებით რუსულენოვანი მკითხველისთვის ნაცნობი მაგალითია გენერალი პეტრე ბაგრატიონი, ქართული სამეფო საგვარეულოს წარმომადგენელი და 1812 წლის ომის მონაწილე. ის სხვა თაობების თანამოსახელე წარმომადგენლებში არ უნდა აგვერიოს. ქართული ენციკლოპედია.

ილუსტრაცია: საგვარეულოს წარმომადგენლები იმპერიის ეპოქაში
საგვარეულოს თანამედროვე ისტორიებში ხშირად გვხვდება ბაგრატიონ-მუხრანელებისა და ბაგრატიონ-გრუზინსკების სახელები. მუხრანის საიტი და მეორე სამეფო სახლის საიტი გენეალოგიურ საკითხებსა და მემკვიდრეობას განსხვავებული აქცენტებით აღწერენ. მათი განცხადებები ავტორობით უნდა მოვიყვანოთ: ოჯახის წარმოდგენა უფროსობაზე დამოუკიდებელი ისტორიული დასკვნა არ არის.
დინასტიის ისტორიის შესწავლა „ერთადერთი კანონიერი მემკვიდრის“ არჩევის გარეშეც შეიძლება. ამისთვის უფრო მნიშვნელოვანია ერთმანეთისგან გავარჩიოთ მეფეებად ნამყოფი ხაზები, გვიანდელი საგვარეულო ტიტულები და კონკრეტული პირი, რომელზეც წყარო გვიყვება. გავრცელებული ფრაზა „დინასტია დასრულდა“ ხშირად უფრო ზუსტ აზრს ფარავს: დასრულდა მისი სახელმწიფო ძალაუფლების პერიოდი.
გერბი და დინასტიური ტრადიციის ენა
სამეფო სახლის სიმბოლიკა წარმომავლობის გადმოცემასთან ერთად უნდა წავიკითხოთ და არა ისტორიული დოკუმენტების ნაცვლად. ეროვნული ბიბლიოთეკის ციფრულ კოლექციაში არის ბაგრატიონთა გერბის ცალკე რეპროდუქცია; სხვადასხვა გამოსახულების შემთხვევაში წარმომავლობა და ვერსია უნდა გავითვალისწინოთ. ნებისმიერი თანამედროვე ნახატი ყველა შტოს მიერ საუკუნეების განმავლობაში გამოყენებულ ერთ უცვლელ გერბად არ უნდა ჩავთვალოთ.

ილუსტრაცია: დინასტიური ტრადიციის ბიბლიური მოტივები
დინასტიასთან დაკავშირებული ადგილები
აირჩიეთ თქვენთვის საინტერესო ეპოქა: ბაგრატ III-ის დროს გაერთიანება, დავით აღმაშენებლის ხანა, გვიანდელი ქართლ-კახეთის სამეფო თუ მუხრანის ისტორია. ქვემოთ მოცემული ექვსი ადგილი მემკვიდრეობის სხვადასხვა მხარეს გვიჩვენებს. თანამედროვე მემორიალი, შუა საუკუნეების ტაძარი და გვიანდელი საგვარეულო მამული სხვადასხვა ტიპის ძეგლია.
🗺️ ბაგრატიონთა ადგილები რუკაზე
ბაზისური რუკის წარწერები OpenStreetMap-იდან ადგილობრივ ენაზეა. დააჭირეთ ნიშნულს აღწერის გასახსნელად.
ქუთაისი. ტაძარი, აშენებული გაერთიანებული საქართველოს პირველი მეფის დროს.
ქუთაისთან. დავით აღმაშენებლის მონასტერი და მისი განსასვენებელი.
მცხეთა. ქართველ მეფეთა კურთხევისა და დაკრძალვის ადგილი.
დიდგორი, თბილისთან. მემორიალი 1121 წლის გამარჯვების პატივსაცემად.
მუხრანი. გვარის მუხრანული შტოს მამული.
თელავი. სახლის კახეთის შტოს ციხე-სასახლე.
| ადგილი | სადაა და რას უკავშირდება | სად გადაამოწმოთ ისტორიული კავშირი / ვიზიტი |
|---|---|---|
| ბაგრატის ტაძარი | ქუთაისი. ბაგრატ III-ის ეპოქის ძეგლი; წარწერით თარიღდება 1003 წლით | Georgia Travel. ტაძრის თარიღი 1008 წლის გაერთიანების თარიღს არ უდრის |
| გელათი | ქუთაისთან. დავით აღმაშენებლის მონასტერი, დაარსდა 1106 წელს; მისი დაკრძალვის ადგილი | UNESCO: დაარსება და მნიშვნელობა; Georgia Travel: დავითი და მონასტერი |
| სვეტიცხოველი | მცხეთა. უკავშირდება სამეფო ცერემონიულ ტრადიციასა და დაკრძალვებს; აქ დაკრძალულია ერეკლე II | ქართული ენციკლოპედია: ერეკლე II-ის დაკრძალვის ადგილი |
| დიდგორის მონუმენტი | დიდგორი. დავით IV-ის ლაშქრის 1121 წლის გამარჯვების თანამედროვე მემორიალი | Georgia Travel. მემორიალური ნაგებობები შემორჩენილი შუა საუკუნეების შენობები არ არის |
| შატო მუხრანი | მუხრანი. საგვარეულო მამულისა და მეღვინეობის ისტორია; არა ბაგრატ III-ის სასახლე | ოპერატორის საიტი; შტოს აღწერა. ვიზიტის პროგრამა არჩეული დღისთვის გადაამოწმეთ |
| ბატონის ციხე და ერეკლე II-ის სასახლე | თელავი. სასახლის კომპლექსი და მუზეუმი, დაკავშირებული გვიანდელ კახეთის სამეფო ისტორიასთან | თელავის ისტორიული მუზეუმი; სამუშაო საათები; ბილეთები |
როგორ აირჩიოთ ძეგლი და შეამოწმოთ ვიზიტი: სამი ნაბიჯი
ნაბიჯი 1. აირჩიეთ ობიექტი რუკაზე
ბაგრატიონებთან დაკავშირებული ადგილების რუკაზე ექვსი ნიშნულიდან ერთი აირჩიეთ. სახელი და ქალაქი ცხრილს შეადარეთ: ბაგრატის ტაძარი ქუთაისშია, ერეკლე II-ის სასახლე კი თელავში. თუ რუკა არ იხსნება, ცხრილის ტექსტური ბმულები გამოიყენეთ. მათი საშუალებით ძიებას ვიჯეტის გარეშეც გააგრძელებთ.
ნაბიჯი 2. გახსენით მასალა ობიექტის შესახებ
ნიშნულიდან გადადით არჩეული ადგილის მასალაზე ან ცხრილიდან გახსენით. მაგალითად, აირჩიეთ ერეკლე II-ის სასახლე თელავში. გადაამოწმეთ, კომპლექსის რომელ ნაწილზეა საუბარი: სასახლეზე, მუზეუმის ექსპოზიციაზე თუ ტერიტორიაზე. თუ ბარათში ოფიციალურ პირობებზე გადასასვლელი ბმული არ არის, თელავის ისტორიული მუზეუმის პირდაპირი ბმული გამოიყენეთ.
ნაბიჯი 3. შეამოწმეთ ოფიციალური განრიგი და ბილეთი
მუზეუმის საიტზე გახსენით მენიუ „ვიზიტი“, შემდეგ „სამუშაო საათები“ და „ბილეთების ფასი“. 21.10.2026-ს გადამოწმებულ გვერდებზე მითითებულია სამშაბათი-კვირა, 10:00-17:30, ბოლო შესვლა 17:00-ზე; ორშაბათი და ჩამოთვლილი ოფიციალური დღესასწაულები დასვენების დღეებია. ზრდასრულის ბილეთი 7 GEL ღირს. იხილეთ მუზეუმის სამუშაო საათები და ფასები. გამგზავრებამდე ცვლილებები გადაამოწმეთ; ეს განრიგი დანარჩენ ხუთ ადგილზე არ ვრცელდება.
შესამოწმებელი სია: მეფე, ეპოქა და ძეგლი რომ არ აგერიოთ
შეამოწმეთ მეფობის ეპოქა და ტერიტორია.
- დასახელებულია სამეფო და არა მხოლოდ გვარი.
- სიცოცხლის წლები გამიჯნულია მეფობის პერიოდისგან.
- ლეგენდა და ისტორიული მოწმობა ერთმანეთში არ არის არეული.
- ბმული შესაბამის ბიოგრაფიასთან ან ობიექტთან მიდის.
- გამოსახულებას გასაგები წარმომავლობა და წარწერა აქვს.
- განრიგი და ბილეთი კონკრეტული ადგილის მფლობელთანაა შემოწმებული.
ხშირად დასმული კითხვები
სამეფო დინასტია, რომლის წარმომადგენლები გაერთიანებულ ქართულ სახელმწიფოს და მისი დაშლის შემდეგ ცალკეულ სამეფოებს მართავდნენ. საგვარეულოს ერთი სახელი სახელმწიფოს უცვლელ საზღვრებს არ ნიშნავს.
საგვარეულოს აღზევებას, სამეფო ტიტულის აღდგენასა და ქვეყნის გაერთიანებას სხვადასხვა ორიენტირი სჭირდება. სამეცნიერო მიმოხილვაში სამეფო პერიოდისთვის გამოყოფილია 888 წელი, გაერთიანებული სამეფოსთვის კი 1008 წელი. Toumanoff.
არა. ქართულ მიწებზე მონარქიის ისტორია ამ საგვარეულოს აღზევებამდე არსებობდა. თავად დინასტიის შემთხვევაშიც კონკრეტული სამეფო და ეპოქა უნდა დავაზუსტოთ.
სახელები ერთმანეთთან დაკავშირებულ გენეალოგიურ საკითხებს ეხება, მაგრამ ერთ სახელმწიფოს არ აღნიშნავს. თუმანოვი საერთო წარმომავლობასა და ცალკე ქართულ ხაზს განიხილავს. მისი რეკონსტრუქცია ავტორის მითითებით უნდა მოვიყვანოთ და ყველა მეფობა ერთმანეთში არ ავურიოთ. იხილეთ „Bagratids“.
არა. ეს დინასტიური გადმოცემაა, რომელიც ძალაუფლების შესახებ შუა საუკუნეების წარმოდგენებისთვის მნიშვნელოვანია. ის თაობების წყაროებით გადამოწმებას ვერ ჩაანაცვლებს. NPLG.
ნუმერაცია გამოცემაში გამოყენებულ მმართველთა რიგზეა დამოკიდებული. ჯერ სახელი, ტიტული, ნათესაური კავშირები და დრო გადაამოწმეთ და არა მხოლოდ რომაული ციფრი.
დაიწყეთ დაშლის შემდეგ არსებული სამეფოების ტერიტორიებით. თანამედროვე საგვარეულო ხაზების სახელები ცალკე გადაამოწმეთ; ისინი სამი უცვლელი შტოს მარტივ ცხრილს არ ქმნის.
ქართლ-კახეთი რუსეთის იმპერიამ 1801 წელს შეიერთა, იმერეთი კი 1810 წელს. ეს სხვადასხვა სამეფო იყო. ჰიტჩინსი, სოლომონ II.
ქართლ-კახეთში გიორგი XII, იმერეთში კი სოლომონ II. ერეკლე II ყველა ქართული მიწის უკანასკნელი მეფე არ ყოფილა. გიორგი XII, სოლომონ II.
დიახ, გენერალი პეტრე ბაგრატიონი ქართულ სამეფო საგვარეულოს ეკუთვნოდა. ბიოგრაფიის ძიებისას დააზუსტეთ სახელი და თაობა. ქართული ენციკლოპედია.
დიახ; საგვარეულო ხაზების ისტორიას, სხვებთან ერთად, მუხრანის საიტი და კახეთის სამეფო სახლის საიტი წარმოგვიდგენს. მათი პოზიცია მემკვიდრეობაზე დამოუკიდებელი კვლევისგან უნდა განვასხვაოთ.
ბაგრატ III-ისთვის ბაგრატის ტაძარი, დავით IV-ისთვის გელათი და დიდგორი, გვიანდელი კახეთის სამეფო ისტორიისთვის კი თელავი. ექვსი ადგილის სრული ცხრილი და ვიზიტის შემოწმების ნაბიჯები ზემოთაა მოცემული.
მთავარი, რაც უნდა გვახსოვდეს
ბაგრატიონებს არ აქვთ ერთი თარიღი, რომელიც საგვარეულოს მთელ ისტორიას აგვიხსნის. ოჯახის აღზევება, სამეფო ტიტული, ქვეყნის გაერთიანება, სამეფოების დაშლა და მმართველობის დასრულება სხვადასხვა ეტაპს ეკუთვნის. მათი გამიჯვნით მეფეთა ბიოგრაფიებისა და ეპოქასთან დაკავშირებული ძეგლების გაგება უფრო მარტივია.
ასევე წაიკითხეთ
რომელი ადგილი დაგეხმარათ ბაგრატიონთა ისტორიის უკეთ გაგებაში? კომენტარში შეგიძლიათ მიუთითოთ ობიექტი, მმართველი და დაზუსტების წყარო.










4 კომენტარი
კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში