🏰 შიო მღვიმელის სავანე ძამის ხეობაში: როგორ გამოკვეთეს ახალი კლდის ტაძარი 2008 წელს
🏰 სარკინეთის მონასტერი: მთავარი
მოქმედი მამათა მონასტერი ძამის ხეობაში, შიდა ქართლის ქარელის მუნიციპალიტეტში. მთავარი განსხვავება მეზობელი სავანეებისგან: ტაძარი აქ ძველი კი არა, 2008 წელს არის კლდეში გამოკვეთილი, თანამედროვე საშუალებებით და ძველი ქართული ტრადიციით. ეძღვნება ღირს შიო მღვიმელს.

სარკინეთის მონასტერი მოქმედი მამათა სავანეა ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ სარკინეთში, მდინარე ძამის ხეობაში. სრული სახელწოდებაა ღირსი შიო დიდი საკვირველთმოქმედის სახელობის მონასტერი.
ხეობის დანარჩენი სავანეებისგან ის პრინციპულად განსხვავდება, და განსხვავება ასაკში კი არა, პირიქითაა: მთავარი ტაძარი აქ კლდეში ათასი წლის წინ კი არა, 2008 წელს გამოკვეთეს.
⛰️ კლდის ტაძარი, რომელსაც ოცი წელიც არ შესრულებია

ჩვეულებრივ, როცა საქართველოში „კლდეში გამოკვეთილ ტაძარს“ ამბობენ, ვარძიას, დავითგარეჯას ან უფლისციხეს გულისხმობენ, ანუ შუა საუკუნეებს. სარკინეთი იგივეა, ოღონდ ჩვენს თვალწინ გაკეთებული.
2008 წელს მეუფე იობის ლოცვა-კურთხევით გადაწყდა, ტაძარი უშუალოდ კლდეში გამოეკვეთათ. სამუშაოები თანამედროვე ტექნიკის გამოყენებით მიმდინარეობდა.
გადაწყვეტილების ლოგიკა მარტივია და თავად მაშენებლებმა ახსნეს: ქართველ წინაპრებს კლდეებში ტაძრების კვეთის საუკუნოვანი ტრადიცია ჰქონდათ, და ამის ბევრი ანალოგია. ესე იგი შერჩეულია არა ეგზოტიკური ფორმა ეფექტისთვის, არამედ საუკუნეების წინ შეწყვეტილი პრაქტიკის გაგრძელება.
მნახველისთვის ეს უჩვეულო შეგრძნებას ქმნის. ტექნოლოგია ძველია, ქვა ნამდვილი, კვალი კი ახალი, და მასზე ჩანს, როგორ ხდებოდა ასეთი ტაძრების შექმნა.
🏛️ რა იყო აქ მონასტრამდე

ადგილის ისტორია თავად სავანეზე ათასი წლით ძველია.
X საუკუნეში აქ იყო ადარნასეს, ძამის მთავრის, რეზიდენცია. მან მონაწილეობა მიიღო საქართველოს სამთავროების გაერთიანებისთვის ბრძოლაში, ანუ იმ პროცესში, რომელმაც საბოლოოდ ერთიან ქართულ სამეფომდე მიგვიყვანა.
ძამის ხეობას მთლიანობაში სტრატეგიული მდებარეობა ეკავა: მასზე გადიოდა გზები, რომლებიც შიდა ქართლს სამხრეთ მხარეებთან აკავშირებდა, და ამიტომ ის მჭიდროდ იყო განაშენიანებული და გამაგრებული. ციხეები ამ ხეობაში ჯაჭვად იდგა, მათ შორის კი მონასტრები.
ასე რომ კლდე, რომელშიც დღეს ტაძარია გამოკვეთილი, ცარიელ ადგილას კი არ დგას, არამედ იქ, სადაც ათასი წლის წინ ადგილობრივი მმართველი იჯდა.
🙏 ვის ეძღვნება მონასტერი და ვინ ცხოვრობს აქ

სავანეს ეწოდება ღირსი შიო მღვიმელის სახელი, ერთ-ერთი იმ ცამეტ ასურელ მამათაგანისა, რომლებიც საქართველოში VI საუკუნეში მოვიდნენ. შიო სწორედ მღვიმური მოღვაწეობით არის ცნობილი: ის თავის მიერვე ამოთხრილ მღვიმეში მოღვაწეობდა, მის მიერ დაარსებული სავანე კი, შიომღვიმე, მცხეთასთან ახლოს დგას.
სახელობა ზუსტად არის შერჩეული. კლდის ტაძარი, რომელსაც იმ წმინდანის სახელი ჰქვია, ვინც თავად მღვიმეში ცხოვრობდა, დამთხვევა კი არა, გააზრებული კავშირია.
მონასტერი მეუფე იობის (აქიაშვილი) რეზიდენციასაც წარმოადგენს. ის 1996 წლის 21 ოქტომბრიდან ურბნისისა და რუისის ეპარქიას განაგებს. მის სახელს უკავშირდება საეკლესიო ცხოვრების აღორძინება მთელ ამ კიდეში: ორთუბნის სავანე მისი ლოცვა-კურთხევით დაარსდა, იტრიის ტაძარიც მან აკურთხა 1997 წელს.
რეზიდენციის სტატუსის გამო მონახულების წესი აქ უფრო მკაცრია, ვიდრე ჩვეულებრივ სოფლის სავანეში. ეს წინასწარ უნდა გაითვალისწინოთ.
ცალკე იმ აღრევაზე, რომელიც საძიებო მოთხოვნებში ჩანს: მონასტერს ეძებენ როგორც მამათა, ისე დედათა სავანედ. ძამის ხეობაში თემების შეცვლა მართლაც ხდებოდა, და ერთ-ერთი სავანისთვის მიზეზიც პირდაპირ არის დასახელებული, დებისთვის მძიმე პირობები. ეხება თუ არა ეს სარკინეთს, ხელმისაწვდომი წყაროებით ვერ დავადასტურე. დღეს სავანე მამათაა.
🗺️ ძამის ხეობა მონასტრის გარშემო
სარკინეთი ხეობის ერთი წერტილია, სადაც მათი ათეულობითაა. და ჩამოსვლა უფრო ლოგიკურია არა მარტო მისთვის.
| ობიექტი | რა არის | რით არის საინტერესო |
|---|---|---|
| მზოვრეთი | ციხე მთაზე და მამათა მონასტერი | X საუკუნის ალყა, ერთი ადგილის სამი სახელი |
| ორთუბანი | დედათა მონასტერი ციხე-დარბაზში | ციციშვილების XVII-XVIII სს. რეზიდენცია |







2 კომენტარი
კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში