დაამატეთ ორგანიზაცია

🏰 ერთი ადგილის სამი სახელი: მზოვრეთი, ძამის ციხე და ორთუბანი

შექმნილია:
განახლებულია:
🏰 მთავარი მოკლედ

🏰 მზოვრეთი: მთავარი

შუა საუკუნეების ციხე მაღალ მთაზე ძამის ხეობაში და მამათა მონასტერი მის გვერდით. ადგილი ისტორიული ქალაქ მზოვრეთის ტერიტორიაზეა და წყაროებში ერთდროულად სამი სახელით გვხვდება.

სად არის

შიდა ქართლი, ქარელის მუნიციპალიტეტი, მდინარე ძამის ხეობა, სოფელ ორთუბანთან. თავად სოფელი ქარელიდან დაახლოებით 14 კმ-ში, ძამის მარჯვენა ნაპირზეა.

ობიექტის გვერდი: მზოვრეთის მამათა მონასტერი კატალოგში.
🔤
სახელებიმზოვრეთი, ძამის, ორთუბნის
⚔️
ალყადაახლოებით სამი თვე, X საუკუნე
🗼
კოშკიბურჯებით, შემორჩა 3 სართული
📚
მზოვრეთიწიგნიერების ცენტრი, ზაზა ციციშვილი
ℹ️ ნუ აურევთ ორ ობიექტს: მამათა მონასტერი და ციხე მთაზე დგას, თავად სოფელ ორთუბანში კი სხვა კომპლექსია, XVII საუკუნის ციხე-დარბაზი ღვთისმშობლის შობის დედათა მონასტრით.

Отцовский монастырь Мзоврети

მზოვრეთი ის კვანძია, სადაც ერთდება ციხე, მონასტერი და გამქრალი ქალაქი. შუა საუკუნეების ციხე დგას მაღალ მთაზე მდინარე ძამის ხეობაში, ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ორთუბანთან, მის გვერდით კი მოქმედი მამათა მონასტერია. რეგიონის სხვა ტაძრები კატალოგშია შიდა ქართლის ეკლესიების, ტაძრებისა და მონასტრების გვერდზე.

დაწყება ღირს სახელების გარკვევით, რადგან სწორედ მათზე ებრძვიან როგორც ძიება, ისე გზამკვლევები.

🔑 მზოვრეთი, ძამა, ორთუბანი: ერთი ადგილის სამი სახელი

Отцовский монастырь Мзоврети

თუ მზოვრეთს ეძებდით და ხან „ძამის ციხეს", ხან „ორთუბანს" წააწყდით, მისამართი არ შეგშლიათ. საუბარია ერთ კვანძზე, უბრალოდ მას სამი ფენის სახელწოდება აქვს.

მზოვრეთი არის ისტორიული ქალაქის სახელი, რომელიც ამ ადგილას იდგა. ქალაქი დიდი ხანია აღარ არსებობს, სახელი კი მონასტერს შემორჩა. (წყაროებში გვხვდება მართლწერა „მძოვრეთიც".)

ძამის ციხე არის სიმაგრის ოფიციალური სახელწოდება ქართულ ტრადიციაში. ის ძამისხევის ადმინისტრაციული და პოლიტიკური ცენტრი იყო და აკონტროლებდა თრიალეთ-ზემო ქართლის ერთ-ერთ ძირითად გზას.

ორთუბნის ციხე არის იგივე სიმაგრე, დასახელებული სოფელ ორთუბანის მიხედვით, რომლის ტერიტორიაზეც ის მდებარეობს. სოფელი პატარაა: 2014 წლის აღწერით აქ 72 ადამიანი ცხოვრობდა. დგას ძამის მარჯვენა ნაპირზე, თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ მთისწინეთში, დაახლოებით 850 მეტრზე, ქარელიდან 14 კმ-ში.

🏙️
მზოვრეთი
რა არის: ისტორიული ქალაქი
დღეს: ქალაქი აღარაა, სახელი მონასტერს შემორჩა
როლი: წიგნიერებისა და კულტურის ცენტრი
🏰
ძამის ციხე
რა არის: თავად სიმაგრე
როლი: ძამისხევის ცენტრი
კონტროლი: თრიალეთ-ზემო ქართლის გზა
🏘️
ორთუბანი
რა არის: სოფელი, სადაც ციხე დგას
სიმაღლე: დაახლოებით 850 მ, ქარელიდან 14 კმ
მოსახლეობა: 72 ადამიანი 2014 წლის აღწერით

🗼 როგორ არის მოწყობილი ციხე

Отцовский монастырь Мзоврети

კომპლექსი შედგება შიდა ციხისა და გალავნისგან. გალავანი გეგმით მართკუთხა მოხაზულობისაა, მის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში კი ჩართულია ბურჯებით გამაგრებული ოთხკუთხა კოშკი. კოშკისგან მხოლოდ სამი სართული შემორჩა, მაგრამ მათზეც ჩანს, რამდენად სერიოზულად აშენებდნენ.

ადგილი სტრატეგიულადაა შერჩეული: ციხე ისეა დადგმული, რომ შიდა ქართლიდან სამხრეთ საქართველოსკენ მიმავალ მნიშვნელოვან გზას იცავდეს. აქედან მოდის მისი პოლიტიკური წონაც: ძამის ციხე უბრალოდ სიმაგრე კი არა, მთელი ხეობის მმართველობის ცენტრი იყო.

⚔️ სამთვიანი ალყა: როგორ მოხვდა ციხე მატიანეებში

Отцовский монастырь Мзоврети

აქაური ისტორიის ყველაზე ნათელი ეპიზოდი X საუკუნეს განეკუთვნება და ის ხსნის, რისთვის იყო საერთოდ საჭირო ასეთი ციხე.

თეოდოსმა, აფხაზთა სამეფოს, ანუ დასავლეთ საქართველოს, ტახტის პრეტენდენტმა, დახმარება სთხოვა ადარნასეს, ძამის ხეობის გამგებელს. მან ლტოლვილი თავის რეზიდენციაში, ძამის ციხეში შეიფარა. რეაქცია სწრაფად მოჰყვა: დემეტრე მეფემ ლაშქარი გაგზავნა, რომელმაც ციხეს ალყა შემოარტყა. მატიანის ცნობით, ალყა და ბრძოლები დაახლოებით სამი თვე გაგრძელდა.

შემდგომში თეოდოსმა ტახტი მაინც დაიკავა და ისტორიაში თეოდოს III-ის სახელით შევიდა. ციხემ კი თავისი სიმტკიცე დაამტკიცა: სამთვიანი ალყა იმ ეპოქის სიმაგრისთვის სერიოზული მაჩვენებელია.

შემდეგ მან არაერთხელ იცვალა პატრონი. XI-XII საუკუნეებში ციხესა და მიმდებარე მიწებს მაღალი რანგის სამეფო მოხელე, ქართლის ერისთავთერისთავი განაგებდა. XIII საუკუნეში მას ფლობდა თორელი გამრეკელი კახას ძე, ახალქალაქის ერისთავთერისთავი. XIV საუკუნის დასაწყისში ციხე ოსებმა დაიკავეს.

⚔️ ციხე მატიანეებში

თარიღები ქართული წყაროების მიხედვითაა; ადრეული ეპიზოდები მატიანური ტრადიციით არის ცნობილი.

X საუკუნე
ალყა ადარნასესთანთეოდოსი ციხეში იმალება, დემეტრე მეფის ლაშქარი მას დაახლოებით სამ თვეს ალყაშემორტყმული ჰყავს
XI-XII სს
სამეფო მმართველობაციხესა და მიწებს ქართლის ერისთავთერისთავი განაგებს
XIII საუკუნე
თორელი გამრეკელიციხე ეკუთვნის ახალქალაქის ერისთავთერისთავს, კახას ძეს
XIV ს დასაწყისი
ხელისუფლების ცვლაციხეს ოსები იკავებენ
XVII საუკუნე
ციციშვილებიგვარი თავისი საფეოდალოს ცენტრს სამწევრისიდან მზოვრეთში გადმოაქვს

📚 მზოვრეთი როგორც წიგნიერების ცენტრი

Отцовский монастырь Мзоврети

აი, რაზეც ჩვეულებრივ არ ჰყვებიან. მზოვრეთი მხოლოდ ციხე კი არა, სერიოზული კულტურულ-საგანმანათლებლო მუშაობის ადგილი, ძამისხევის მნიშვნელოვანი პუნქტი იყო.

აქ მოღვაწე მწიგნობრებს შორის ორ თვალსაჩინო ფიგურას ასახელებენ. ზაზა ფანასკერტელ-ციციშვილი, ცნობილი „კარაბადინის" ავტორი, სამედიცინო კრებულისა, რომელიც ქართული სამეცნიერო მწერლობის ერთ-ერთი საკვანძო ძეგლია. და ნოდარ ციციშვილი, „ვეფხისტყაოსნის" ერთ-ერთი ინტერპოლატორი, ანუ ადამიანი, რომლის ჩანართებიც მთავარი ქართული პოემის ტექსტში შევიდა.

ციციშვილთა გვარს უკავშირდება შემდეგი შემობრუნებაც: XVII საუკუნეში მათ თავიანთი საფეოდალოს ცენტრი სამწევრისიდან მზოვრეთში გადმოიტანეს და XVII-XVIII საუკუნეებში ორთუბანი მათი რეზიდენცია იყო. სწორედ ამიტომ უწოდებენ ორთუბანს ქარელის რაიონის ერთ-ერთ ყველაზე კარგად შემონახულ ისტორიულ ციხე-ქალაქს, ასეთი ადგილები კი საქართველოში თითქმის აღარ არსებობს.

⚠️ ორი კომპლექსი, რომლებსაც ურევენ

Женский монастырь Ортубани

ორთუბანში და მის გვერდით ორი სხვადასხვა ობიექტია და წყაროებში ისინი მუდმივად ერევა.

მთაზე მდგარი ციხე და მზოვრეთის მამათა მონასტერი, სწორედ ის, რაზეც ეს სტატიაა: შუა საუკუნეების სიმაგრე კოშკითა და გალავნით, სოფლის მახლობელ ამაღლებაზე.

მზოვრეთის ციხე-დარბაზი თავად სოფელში, XVII საუკუნის კომპლექსი, აგებული ციციშვილთა ცენტრის გადმოტანისას. მასში მდებარეობს ღვთისმშობლის შობის დედათა მონასტერი. ეს უკვე სხვა ეპოქა და სხვა ნაგებობაა.

თუ წყაროში XVII საუკუნე და დედათა სავანე ფიგურირებს, საუბარია მეორე ობიექტზე.

🚗 როგორ მივიდეთ

საყრდენი ქალაქი ქარელია, რომელიც თბილისი-გორი-ხაშურის ტრასაზე დგას. იქიდან სოფელ ორთუბანამდე დაახლოებით 14 კმ-ია ძამის ხეობით. ციხე თავად სოფელში კი არა, ზემოთ, მთაზეა, ასე რომ ბოლო მონაკვეთი ფეხით, სიმაღლის აღებით მოგიწევთ.

ხეობაში საზოგადოებრივი ტრანსპორტი პრაქტიკულად არ დადის, საჭიროა საკუთარი ავტომობილი ან ადგილობრივებთან შეთანხმება. მოგზაურობა ლოგიკურია ხეობის სხვა ობიექტებთან გააერთიანოთ: ახლოს დგას შატბერდის მონასტერი და ხონძის სავანე, თავად ხეობის კონტექსტი კი განხილულია მასალაში მდინარე ძამის ხეობა.

🗺️ მზოვრეთი და ძამის ხეობის მონასტრები ციხე, შატბერდი და ხონძი ერთ რუკაზე.
🗺️ ღია რუკა OpenStreetMap. მზოვრეთი მთაზე დგას სოფელ ორთუბანთან, შატბერდისა და ხონძის მონასტრები კი სამხრეთით, ხეობაში. უახლოესი ქალაქი ქარელია.
fortress and monastery mzovreti
fortress and monastery mzovreti
fortress and monastery mzovreti
fortress and monastery mzovreti
fortress and monastery mzovreti
fortress and monastery mzovreti
fortress and monastery mzovreti
fortress and monastery mzovreti

🧭 სად გავჩერდეთ და ვჭამოთ

ბაზად ქარელი და გორი გამოდგება. ქვემოთ კატალოგის სექციებია.

Find the best hotels, guesthouses, restaurants and cafés across Georgia. Discover comfortable places to stay, authentic Georgian cuisine and useful travel recommendations for every region.

🛏️
სასტუმროები გორში
რეგიონის უდიდესი ქალაქი
🍽️
რესტორნები ქარელში
ხეობასთან უახლოესი ქალაქი
📸
რა ვნახოთ ქარელში
მუნიციპალიტეტის ღირსშესანიშნაობები
🏰
შიდა ქართლის ციხეები
რეგიონის უძველესი ნანგრევები და სიმაგრეები

იყავით მზოვრეთში? დატოვეთ შეფასება Madloba-ზე: გვიამბეთ, როგორი აღმოჩნდა გზა და მთაზე ასვლა, რა ჩანდა კოშკიდან და ღირს თუ არა მოგზაურობის ხეობის მონასტრებთან გაერთიანება.

ინფორმაცია განახლებულია 2026 წლის ივლისის მდგომარეობით. ხეობის გზისა და ციხემდე ასასვლელის მდგომარეობა იცვლება, გამგზავრებამდე დააზუსტეთ ვითარება ადგილზე.
📚 წაიკითხეთ შემდეგ
შატბერდის მონასტერი: წმინდა ეკატერინეს სავანე იმავე ხეობაში.
მდინარე ძამის ხეობა: მთელი ხეობის კონტექსტი.
ხონძის მონასტერი: ხეობის მესამე სავანე.
შიდა ქართლის ციხეები: რეგიონის სხვა სიმაგრეები.

❓ ხშირად დასმული კითხვები

❓ 📍 სად მდებარეობს მზოვრეთის მონასტერი?

💬 შიდა ქართლში, ქარელის მუნიციპალიტეტში, ძამის ხეობაში, მთაზე სოფელ ორთუბანთან. სოფელი ქარელიდან დაახლოებით 14 კმ-შია, ძამის მარჯვენა ნაპირზე, დაახლოებით 850 მეტრზე.

❓ 🔤 მზოვრეთი, ძამის და ორთუბნის ციხე ერთი და იგივეა?

💬 დიახ, საუბარია ერთ კვანძზე. მზოვრეთი ამ ადგილას მდგარი ისტორიული ქალაქის სახელია. ძამის ციხე სიმაგრის ოფიციალური სახელწოდებაა. ორთუბნის ციხე იგივე სიმაგრეა, დასახელებული სოფლის მიხედვით, რომლის ტერიტორიაზეც ის მდებარეობს.

❓ ⚔️ რა სამთვიან ალყაზეა საუბარი?

💬 X საუკუნეში თეოდოსი, აფხაზთა სამეფოს ტახტის პრეტენდენტი, ციხეში ძამის მთავარ ადარნასესთან შეიფარა თავი. დემეტრე მეფემ ლაშქარი გაგზავნა და ალყა ბრძოლებით დაახლოებით სამი თვე გაგრძელდა. მოგვიანებით თეოდოსმა ტახტი დაიკავა თეოდოს III-ის სახელით.

❓ 🗼 რა შემორჩა ციხისგან?

💬 კომპლექსი შედგება შიდა ციხისა და გეგმით მართკუთხა გალავნისგან. ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში ჩართულია ბურჯებით გამაგრებული ოთხკუთხა კოშკი, რომლისგანაც სამი სართული შემორჩა.

❓ 📚 რატომ არის მზოვრეთი კულტურულად მნიშვნელოვანი?

💬 აქ სერიოზული წიგნიერი და საგანმანათლებლო მუშაობა მიმდინარეობდა. მზოვრეთში მოღვაწეთა შორის ასახელებენ ზაზა ფანასკერტელ-ციციშვილს, „კარაბადინის" ავტორს, და ნოდარ ციციშვილს, „ვეფხისტყაოსნის" ერთ-ერთ ინტერპოლატორს.

❓ ⚠️ რით განსხვავდება მთაზე მდგარი ციხე სოფლის კომპლექსისგან?

💬 ეს სხვადასხვა ობიექტია. მთაზე დგას შუა საუკუნეების ციხე მზოვრეთის მამათა მონასტრით. თავად სოფელ ორთუბანში კი XVII საუკუნის ციხე-დარბაზია, აგებული ციციშვილთა ცენტრის გადმოტანისას, ღვთისმშობლის შობის დედათა მონასტრით.

❓ 👑 ვინ ფლობდა ციხეს?

💬 XI-XII საუკუნეებში მას ქართლის ერისთავთერისთავი განაგებდა, XIII საუკუნეში ფლობდა თორელი გამრეკელი კახას ძე, ახალქალაქის ერისთავთერისთავი. XIV საუკუნის დასაწყისში ციხე ოსებმა დაიკავეს, XVII საუკუნეში კი აქ ციციშვილებმა გადმოიტანეს თავიანთი ცენტრი.

❓ 🚗 როგორ მივიდეთ მზოვრეთამდე?

💬 ორიენტირი ქალაქი ქარელია თბილისი-გორი-ხაშურის ტრასაზე. იქიდან დაახლოებით 14 კმ ძამის ხეობით სოფელ ორთუბანამდე, შემდეგ ფეხით ასვლა მთაზე. საზოგადოებრივი ტრანსპორტი თითქმის არ დადის, საჭიროა საკუთარი ავტომობილი.

ასევე წაიკითხეთ

ალექსანდრე ნეკრაშევიჩი
ავტორი:

ალექსანდრე ნეკრაშევიჩი

თანამდებობა: მარკეტინგის დეპარტამენტის უფროსი, ვიდეო მარკეტინგი

მე ვარ ალექსანდრე ნეკრაშევიჩი, და მე ვარ ინტერნეტ-მარკეტინგის პროფესიონალი 20 წლიანი გამოცდილებით. მე დაეხმარები კომპანიებს მათი ბიზნესის ონლაინში გადატანაში, …

ვრცლად ავტორის შესახებ

46 კომენტარი

კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში

  • M
    Mikheil Kakhidze
    მოგესალმებით! თქვენი სტატია მზოვრეთის შესახებ მართლაც საინტერესოდ წაიკითხება. მართალი გითხრათ, პირველად როცა მოვხვდი ამ ადგილისკენ, ისეთ ვიწრო ქუჩებში დავეძირე, რომ მეგონა, ტაძარი უკან დარჩა. ეს არის ადგილი, სადაც ისტორია და ბუნება ისე მჭიდროდაა გადაჯაჭვული, რომ გგონია, ყოველი ქვა და ხე კაცობრიობის ამბების მოწმესავით შვენის. აუცილებლად უნდა ავღნიშნო, რომ ძამის ციხის სამწუხარო ისტორია, სამი თვის ალყა, გადაჰყურებს ისეთი სირთულეების სიახლოვეს, რაც გრძნობებს დიდად აღძრავს. თქვენ ქურთების პატრიოტული მოთხრობა როგორაა? იქნებ უფრო ღრმად დააწვდოთ, რომ შევისწავლო ამ ისტორიის სიღრმე?
  • Y
    Youssef Ali
    عندما قرأت عن حصن مزوفراتي وقلعة زامة، شعرت وكأنني أعيش تلك اللحظات الملحمية من التاريخ! 😍✨ تخيلوا أن ثلاثة أشهر من الحصار قد مرّت، وما زالت تلك الأبراج الشامخة تتحدث عن الماضي. الأمير أدارنيسي، والذي مرّ بجانبه الزمن، كيف كان يشعر في تلك الأوقات الصعبة؟ كان يجب أن يكون مرعبًا ومحفزًا في الوقت نفسه.

    هذا المكان يبدو كـ "تابوت زمني" حيث تتداخل القصص والأساطير. سأتمنى يومًا زيارة هذه المواقع لأشعر بتلك الأجواء الغامضة بنفسي. لكن لدي سؤال: هل هناك مسارات سياحية محددة تساعد في اكتشاف كل التفاصيل المثيرة في المنطقة؟ 🤔
  • A
    Avto
    მოხარული ვარ, რომ ჩვენთან კვლავაც გრძელდება უნიკალური კულტურული მემკვიდრეობის აღდგენა. მზოვრეთის კომპლექსი მართლაც გამორჩეულია თავისი ისტორიითა და არქიტექტურით. ვფიქრობ, ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ ადგილობრივები და ტურისტები ხელს უწყობენ ამ პროცესს. მონასტრის მონახულება ყოველთვის მეხმარება მდიდარი და მრავალფეროვანი წარსულის უკეთ აღქმისთვის. მჯერა, ამ ისტორიულ ადგილს კიდევ ბევრი საინტერესო საიდუმლო აქვს შესანახი და მოსანახული.
  • Л
    Лёва Поляков
    Интересно узнать, как переплетаются история и современность в этом уникальном месте. Отрадно, что местные жители и туристы поддерживают реставрацию крепости - это важно для сохранения культурного наследия. Хочется понять, почему женщинам не рекомендуется посещать монастырь в дни поста.
  • Z
    Zev Ellington
    It's fascinating to learn that the ruins of the Mzovreti fortress now house an active monastery, established in 2008. The blend of history and spirituality is remarkable, and it's great to see how restoration efforts are driven by the local community and tourists. The combination of a temple, bell tower, and even a library must make it a captivating place to visit. The seven-story tower from the 17th century sounds particularly impressive.
  • D
    Danielle C.
    Visiting the fortress and monastery in Mzovreti was truly fascinating. The historical significance of this place is palpable, especially knowing it was once the political center thanks to Prince Zaza Tsitsishvili-Panaskerteli in the 14th century. The ruins of the fortress now house a functioning monastery, which adds a spiritual dimension to the visit. The monks are welcoming and offer insightful tours of the site, including highlights like the unique seven-story tower from the 17th century. A useful tip for women planning a visit: it's advised to avoid the monastery during fasting days. The ongoing restoration efforts, supported by both locals and tourists, are impressive and speak to the enduring legacy and community spirit surrounding this site.
  • К
    Кира Матвеева
    Интересно узнать, какие именно археологические находки были сделаны в крепости. Также интересно, проводят ли монахи экскурсии на английском языке для иностранных туристов? И где можно узнать больше о процессе реставрации и какие конкретные работы уже завершены?
  • L
    Lali Lomidze
    მზოვრეთის ციხე-სიმაგრე ნამდვილად შთამბეჭდავი ადგილია მდინარე ძამას ხეობაში. აქაური ისტორია ურთულესი და საინტერესოა. მუხლჩაუხრელი მონახებები გიმასპინძლებენ და გაგაცნობენ ციხესიმაგრის ინტერიერსა და უნიკალურ არქეოლოგიურ აღმოჩენებს. განსაკუთრებით საინტერესოა XVII საუკუნის შვიდსართულიანი კოშკი და ბიბლიოთეკა. ადგილობრივი მოსახლეობისა და ტურისტების შემოწირულობებით განვითარებული სამონასტრო კომპლექსი ჭეშმარიტად აღსანიშნავია. მხოლოდ ერთი რჩევა: ქალბატონებმა, ვინც გეგმავს მონასტრის მონახულებას, ყურადღება მიაქციონ პოსტეულ დღეებს.
  • L
    Leah Redfern
    The ongoing restoration of the Mzovreti fortress and the serene monastery within it is truly inspiring, and I'm curious to know more about the archaeological finds showcased by the monks.
  • M
    Maia Sioridze
    ეს ძეგლი მამის დასვენებისა და თანაარსებობის შესანიშნავი ადგილია, სადაც სასულიერო ისტორია და არქიტექტურული სილამაზე ერთმანეთს ერწყმის.
  • l
    lidapassion
    Интересно, как после столь долгого времени монастырь удалось основать в 2008 году в руинах замка. Возможно, стоило бы уточнить, как именно руины сохранились до наших дней и было ли для этого проведено какое-то предварительное восстановление? Ведь постройка такого комплекса требует значительных усилий и ресурсов.
  • М
    Максим Игнатьев
    Как часто проводятся экскурсии по крепости, и нужно ли заранее записываться на них? Также интересно, есть ли ограничения для посещения некоторых частей комплекса, например, семиэтажной башни или библиотеки?
  • J
    Joaquin
    The transformation of the fortress ruins into a functioning monastery is quite fascinating. I'm curious about the current community of monks living there. How many monks are part of the monastery today, and are they involved in any specific programs or activities beyond the historical tours?
  • დ
    დიმიტრი
    ოკ, მითხარი რამე მნიშვნელოვანი რასაც შეგიძლია დაწერო ამის შესახებ.
  • V
    Victor Atkins
    Is it possible to visit the monastery and its surroundings at any time of the year, or are there specific visiting hours or days when tourists are not allowed? Also, curious to know if there are any guided tours in English, as my knowledge of Georgian is quite limited.
  • Э
    Эка Габуниа
    Интересно, а правда ли, что женщинам не рекомендуется посещать монастырь в дни поста? Это правило строго соблюдается или есть какие-то исключения? Хочется понять, насколько это ограничение серьёзное, и связано ли это с местными традициями или религиозными убеждениями.
  • Y
    YuriH9v4
    Интересно узнать, как из заброшенной крепости получилось действующее монастырское сообщество. Восстановление таких уникальных исторических объектов — дело важное. Хорошо, что местные жители и туристы так активно участвуют в жизни комплекса. Надо бы его посетить и посмотреть всё своими глазами.
  • მ
    მარიამი კლდიაშვილი
    მართლაც საოცარია, რომ ძველი ციციშვილების რეზიდენცია და პოლიტიკური ცენტრი ამჟამად მოქმედი მონასტრადაა გადაქცეული. მაინტერესებს, რამდენად სანდოა ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ ქალებს მარხვაში მანდ ყოფნა არ შეუძლიათ? ეს წესი თანამედროვე ტრადიციაში რამდენად ფართოდ არის გავრცელებული?
  • T
    Tamarind
    Is it necessary to follow specific guidelines when visiting the monastery, especially regarding dress code for women during fasting periods?
  • T
    Tamarind
    Is it necessary to follow specific guidelines when visiting the monastery, especially regarding dress code for women during fasting periods?
  • С
    Саломе
    Как долго длится экскурсия по крепости и монастырю? И нужно ли заранее записываться на посещение?
  • Л
    Лилия
    Как часто можно посещать монастырь, учитывая рекомендации по посещению в дни поста? Интересно, есть ли возможность внести пожертвование онлайн для поддержки реставрации?
  • g
    galyaqueen
    Стоит ли посещать крепость Мзоврети, если времени в Грузии мало? Какие части реставрации уже завершены и стоит обязательно увидеть?
  • G
    G_elel
    Очень впечатляющая крепость! Мзоврети обязательно будет в моем списке моих мест для посещения во время следующей поездки. Видео обзор действительно помогает почувствовать атмосферу этого места — такие старинные сооружения с такой историей просто не могут не завораживать. Особенно заинтересовала информация о восстановлении и том, что монахи проводят экскурсии для туристов. Будет здорово увидеть этот храмовый комплекс вживую! Спасибо за подробный обзор и полезную информацию!
  • Н
    Наталья
    Старинная крепость Мзоврети — удивительное место, полное истории и архитектурного великолепия. Монастырский комплекс, расположенный здесь, впечатляет своей красотой и мистикой. Экскурсия по этому месту открывает взгляд на уникальные сооружения и артефакты, связанные с давней историей Грузии. Монахи с удовольствием расскажут вам о жизни в этом уединенном уголке и поделятся интересными фактами. Посещение Мзоврети — это не только возможность окунуться в историю, но и насладиться красотой природы и атмосферой спокойствия.
  • А
    Аделина
    Как женщина, я восхищаюсь красотой исторических мест в Грузии, особенно крепости и монастыря Мзоврети. Эта статья прекрасно передаёт величие и важность этого места в культурном наследии Грузии. Путешествие к таким местам позволяет ощутить связь с прошлым и глубоко погрузиться в атмосферу древних времён. Я была бы счастлива провести время, исследуя эти места и наслаждаясь их красотой и историческим значением. Благодарю за возможность узнать о таком прекрасном месте!
  • К
    Клара
    Да, это так важно сохранять исторические места и культурное наследие. Крепость Мзоврети в Грузии - прекрасный пример. Видеообзор помогает нам погрузиться в атмосферу средневековья и узнать о его истории. Реставрация комплекса показывает, что мы ценим прошлое и стараемся сохранить его для будущих поколений. Посещение Мзоврети дает возможность узнать больше о монастыре и общаться с монахами, что делает этот опыт еще более ценным. Жаль, что не все так бережно относятся к своей истории ...
  • Н
    Наталья
    Посмотрела видео про монастырь. Божественная красота и благодать. Старина и красота, и тишина.... не слышно шума городов... А вид шикарен. На земле всё устроено для человека. Александр подробно рассказал о истории и архитектуре этих древних сооружений. Фотографии помогают визуализировать описание и окунуться в атмосферу места.
  • a
    aleksandraretusherova
    Действительно завораживает! Как интересно узнать о таком историческом и культурном наследии Грузии. Впечатляет, что эта крепость сохранилась до наших дней и теперь является монастырем. Подробности о её истории и архитектуре просто удивительны. Очень хочется побывать там и своими глазами увидеть это величественное место. Великолепные фотографии и видео в статье только усиливают желание посетить эту крепость!
  • a
    annushka.kvasova
    Фотографии еще больше пробуждают интерес посетить это историческое место, правда, я женщина, и из-за подобного ограничения конечно же, рвение на посещение пропадает, но всё же самим местом я восхищаюсь! У крепости Мзоврети захватывающая история, сколько же всего связано с этой живописной достопримечательностью. В руинах древнего здания монастырь, его бы тоже хотелось посетить, если возможно. Даже на фотографиях крепость выглядит великолепно! Люблю уже эту достопримечательность Грузии!
  • s
    siomukha91
    Завораживающее место, огромное спасибо автору за предоставленный подробный материал, за видео в котором вы делитесь ощущениями и фотографиями. После просмотренного видео просто мурашки по коже как там красиво, какая благодать, могу только позавидовать людям которые проживают в данной местности. Ну и конечно нужно отдать должное что монахи молодцы соорудить данную крепость на таком месте это подвиг.
  • А
    Анастасия
    Какой все-таки у Вас интересный и красивый язык: как слово “Сазауэрэ” превратилось в Мзоврети?.. Очень интересная статья, спасибо большое, не слышала раньше об этой крепости, вижу что много пропустила. Поставила себе еще одну локацию для путешествия. Спасибо, madloba.info, что не забываете указывать такие нужные вещи, как ограничения, например, что в пост женщинам в храм лучше не ходить. Помогает планировать путешествие и не нарушать чужих традиций (и не портить свое впечатление от несбывшейся экскурсии, а такое иногда случается). Видео очень классное, словно сама там только что побывала. Виды и природа очень красивые, но больше всего впечатлили фрески и иконы на стенах, очень красиво!
  • e
    emilpetrosyan000
    О, какая удивительная статья о Крепости Мзоврети в Грузии! Я прочитала ее с большим интересом, потому что собираюсь посетить эту чудесную достопримечательность в ближайшее время. Спасибо, что поделились этим туристическим видео обзором, это заставило мою мечту о поездке в Грузию стать еще сильнее. Читая статью, я узнала много интересных фактов о Крепости Мзоврети, которые не нашла нигде ранее. Особенно меня впечатлила ее история и архитектурные особенности. Теперь у меня есть четкое представление о том, что мне следует ожидать во время посещения. Я не могу дождаться, чтобы пройтись по старинным каменным стенам и насладиться потрясающими видами на окружающую местность. Особенно приятно было узнать о самом большом справочнике-каталоге о Грузии, Madloba.info, где вы также прочитали об этой крепости. Звучит, как надежный источник информации для путешественников, поэтому обязательно посещу этот сайт, чтобы подготовиться к моей поездке более тщательно. Я хочу поблагодарить авторов статьи за такую интересную информацию и рекомендовать всем, кто планирует посетить Грузию, обязательно заглянуть на Madloba.info. Узнавая больше о местах, которые мы собираемся посетить, мы сможем получить гораздо более насыщенный и глубокий опыт путешествия. Еще раз спасибо за эту увлекательную статью! Я с нетерпением жду своего приключения в Крепости Мзоврети и, благодаря Madloba.info, я чувствую себя лучше подготовленной для этого уникального опыта.
  • k
    kirohke2345
    Уважаемые пользователи, я хотела бы поделиться своим восторженным отзывом о статье, которую я прочитала. Эта статья была для меня настоящим открытием, потому что я не знала об этом месте до того, как я прочитала её. Я была сильно удивлена и поражена красотой и исторической значимостью этой крепости и монастыря Мцоврети. Автор статьи предоставил невероятно интересный и окрыляющий рассказ об истории создания этих построек и их роли в военных конфликтах в прошлом Грузии. Хочу сказать, что я узнала много нового и интересного из этой статьи, о котором ранее никогда не слышала. На мой взгляд, то, что руины крепости были восстановлены и стали знаковым местом для туристов, способствует глубокому пониманию и признанию культурных, исторических и архитектурных достижений древних народов. Я считаю, что статья отлично проиллюстрировала все этапы создания объекта и его преобразования до наших дней. Крепость и монастырь Мцоврети - это потрясающее место, которое идеально подходит для людей, ценящих свою историю и культуру. Я бы также хотела отметить, что статья была написана красивым и понятным языком, и я без труда прочитала ее до конца. В целом, я бы настоятельно рекомендовала эту статью всем, кто любит путешествия, историю, культуру и архитектуру. Большое спасибо автору за такую замечательную и интересную статью!
  • Д
    Дарья
    Как красиво! Как будто попадаешь совсем в другой мир, где есть прекрасные принцессы и смелые рыцари. Обязательно нужно посетить монастырь Мзоврети, чтобы почувствовать романтическую атмосферу древности и прикоснуться к истории. У подобных построек очень длинная и интересная история. Думаю, что крепость и монастырь не исключение. Еще понравилось, что в статье собрано много фотографий это места с разных ракурсов. Очень захотелось там побывать!
  • K
    Kira
    Ох, какая крепость,всегда думаю как ну вот как строили такие здания ,ведь практически все делали руками.Такие заманчивые фотографии,глядя на которые окунаешься в эпоху средневековья.Старинная крепость Мзоврети возвышается над рекой Дзами в Карельском районе, она расположена на вершине каменистого холма в окрестностях села Ортубани.Очень красиво!
  • Н
    Никита
    Поражает то, как раньше строили без спецтехники. Поистине эта крепость великолепна. Я думаю, что крепость Мзоврети стала культурным, политически и государственным центром благодаря выгодному экономико-географическому положению. Неудивительно, что крепость становится резиденцией с 10 по 14 века, сначала для принца Картлийского, а потом для князя Заза Цицишвили-Панаскертели.
  • b
    bikteeva94
    Старинная крепость Мзоврети возвышается над рекой Дзами, очень интересная и древняя достопримечательность Грузии! Кто любит посещать подобные сооружения, вам будет очень здесь интересно! Было познавательно узнать и прочить об истории создания крепости и ее окрестности. Если кто-то там был, поделитесь своими впечатлениями!
  • f
    filimonovanatalia73
    Крепость Мзоврети-она возвышается над рекой Дземи,на вершине каменного холма.Точная дата постройки этой крепости неизвестна.В 2008 го-
    ду здесь основан монастырь.Недалеко расположен храм Кинцвиси и церковь Самцевриси.Крепость защищала от нападений и захвата террито-
    рии.Место богато историческими событиями.Побывать там будет очень интересно.Монахи проведут экскурсию и расскажут много фактов из исто-
    рии многовековой давности.Нужно запомнить очень важный момент,что в дни поста женщинам посещать монастырь не желательно.
  • t
    tatyana.popovva
    Оказываясь в таких местах, чувствуешь себя свободно и как говорят "в своей тарелке". Обстановка и местные жители располагают к себе, что позволяет нам расслабиться, даже находясь в чужой стране.Глядя на фотографию, уже становится уютно, я с радостью прочитала статью и действительно окунулась в атмосферу средневековья.Было бы приятно и с огромным счастьем, провести время в крепости Мзоврети
  • s
    straliya
    Крепость Мзоврети находится возле села Ортубани на берегу реки Дзами. Она построена на скале, с одной стороны окружена горными ущельями, а с другой - лесами. Когда-то здесь располагался средневековый город Мзоврети. На территории крепости можно увидеть сохранившуюся церковь, колокольню, дворец феодалов и оборонительные башни. В настоящее время здесь находится действующий мужской монастырь.
  • a
    alyokshket
    К моему сожалению, никогда не слышала про крепость Мзаврети. Но даже по фото можно убедиться, что это удивительно живописное месте! Интересно, что название крепости переводиться как таможня. Не так давно на месте крепости был построен монастырь, в котором монахи могут провести экскурсию по местным достопримечательностям! Спасибо большое авторам за увлекательную статью, фото и видео))
  • c
    chernega.di
    Отличная статья! Мне Всегда интересно смотреть на места за границей, возможно нам и никогда не предоставится возможность там побывать, но благодаря таким статьям можно полюбоваться этой красотой и даже узнать о ней много всего разного и интересного!!! Спасибо большое автору за такую статью, было очень познавательно!
  • t
    tanya.stil.19
    Вообще всегда поражаюсь, как люди строили в те времена. Интересно было бы побывать в аутентичном месте вдали от толп туристов. Всегда стараюсь в любом путешествии отойти от протоптанных троп и найти уникальные объекты, не описанные в каждом справочнике. Надеюсь, это будет такое же место.
    Кстати, поедем с подругой в Грузию весной. Самое хорошее время для путешествия. Ищем единомышленников и тех,кто отправляется в эту интересную страну не в первый раз.
  • l
    loli.lol.01
    Крепость Мзоврети очень интересное место. Там хочется побывать снова и снова! Туристический видео обзор от Александра получился очень интересным. Из него я узнала много нового для себя об это месте. Атмосфера там неимоверно крутая. Мне очень нравятся здания подобного плана. Получилось интересно и полезно. Спасибо!
  • M
    Marina
    Узнала о крепости Мзоврети, выглядит архаично, мне нравятся старые сооружения, там чувствуешь историю, представляешь, что происходило когда-то давно. Виды, конечно, завораживают, там, наверное, душа отдыхает!
დახმარება