დაამატეთ ორგანიზაცია

🏰 ბეთლემის ქუჩა თბილისში: ეკლესიები, ცეცხლის ტაძარი და ნარიყალასკენ მიმავალი კიბეები

⛪ ორი ეკლესია + ცეცხლის ტაძარი + კიბეები · ⏱️ 1.5–2 საათი · 📍 კლდისუბანი, ძველი თბილისი

📋 სასარგებლო ინფორმაცია

📍 სად მდებარეობს კლდისუბნის კვარტალი, ნარიყალას ციხის ძირში, მეიდნის მოედნის მახლობლად
⛪ რა არის აქ ბეთლემის ორი ეკლესია (ზემო და ქვემო), ათეშგას ზოროასტრიული ტაძარი, ვიტრაჟული სახლი, გალერეა, ილუზიების მუზეუმი
🪜 ბეთლემის კიბე დაახლოებით 120 საფეხური, აშენებულია XIX საუკუნის შუა ხანებში, მიდის აღმართიდან ზემო ბეთლემისკენ
🚗 მძღოლებისთვის ვიწრო ორმხრივი ქუჩა. შესვლა სჯობს პურის მოედნიდან, მობრუნებაც იქვე
🚇 როგორ მივიდეთ ფეხით მეიდნის მოედნიდან, 5 წუთი
💰 შესვლა ეკლესიებში და ათეშგაზე უფასოა. ილუზიების მუზეუმი და გალერეა — ბილეთებით და განრიგის მიხედვით
💡 ამ ერთ ქუჩაზე იკვეთება ქართული მართლმადიდებლობა, სომხური ისტორია და მეხუთე საუკუნის ზოროასტრიზმი. ამასთან, ეს უკანასკნელი საცხოვრებელი სახლის ეზოშია დამალული. დაწვრილებით ამის შესახებ ქვემოთ 👇

🧭 ვისთვის არის ეს სტატია

ბეთლემის ქუჩა (ბეთლემი, „ბეთლემი“ ქართულად) ძველი თბილისის ერთ-ერთი იმ მცირერიცხოვან მარშრუტთაგანია, სადაც ერთი ასვლით შეგიძლიათ იხილოთ ორი მართლმადიდებლური ეკლესია განსხვავებული ისტორიით, დაფარული ზოროასტრული ცეცხლის ტაძარი და მთელი ქალაქის ხედები. ეს სტატია სასარგებლო იქნება მათთვის, ვისაც სურს ცნობილ კიბეზე ასვლა არა ბრმად, არამედ იმის გაგებით, თუ რა დგას იქ და რატომ, და ვისაც აინტერესებს, თუ რატომ მდებარეობს თითქმის იდენტური სახელწოდების ორი ეკლესია ერთ ქუჩაზე.

betlemi-street

🏛️ კლდისუბნის კვარტალი და ბეთლემის აღმართი

კლდისუბანი ითარგმნება, როგორც „კლდის უბანი“ და ეს სიტყვასიტყვით სიმართლეა: ქუჩა ნარიყალას ციხის ქვეშ მდებარე ფერდობზე გადის და აქ სახლები პირდაპირ კლდეზე დგას. ბეთლემის ქუჩა (ოფიციალურად ბეთლემის აღმართი) ქალაქის ამ ნაწილში ერთ-ერთი უძველესია, ვიწრო, მოკირწყლული, ჩუქურთმიანი აივნებით, რომლებიც ათწლეულების განმავლობაში არ აუშენებიათ.

სახელი ბეთლემის ეკლესიიდან მომდინარეობს, რაც ქართულად „ბეთლემს“ ნიშნავს. სინამდვილეში, აქ ორი ეკლესიაა: ზემო ბეთლემი (ზედა) და ქვემო ბეთლემი (ქვედა). ისინი თითქმის ერთსა და იმავე ვერტიკალურ ღერძზე დგანან: ქვემო ფერდობზე ოდნავ დაბლაა, ზემო კი მის პირდაპირ ზემოთ, დაახლოებით 120 საფეხურიანი ქვის კიბის თავზე, რომელიც მე-19 საუკუნის შუა ხანებში აშენდა. ამ კიბეზე ასვლა თავისთავად ტურისტულ რიტუალად იქცა: ზემოდან ერთ-ერთი საუკეთესო ხედი იშლება სოლოლაკის სახურავებზე, მტკვრის მდინარესა და ავლაბარზე. ორ ეკლესიას შორის, საცხოვრებელი კორპუსის ეზოში, ქუჩაზე მესამე და ყველაზე მოულოდნელი ღირსშესანიშნაობაა დამალული: ზოროასტრული ცეცხლის ტაძარი, ათეშგა. ის ორივე ეკლესიაზე რამდენიმე საუკუნით ძველია და გვახსენებს, რომ ქრისტიანობამდე დიდი ხნით ადრე ეს სპარსეთის იმპერიის გავლენის საზღვარი იყო.

ბეთლემზე ნელა ასვლა ღირს: ქუჩა მოკლეა, მაგრამ ისტორიით მჭიდროდ არის სავსე, ყოველ ოც მეტრში.

რუკა: ბეთლემის ქუჩა, ობიექტები

⛪ ზემო ბეთლემი: ზედა ეკლესია და საუკეთესო ხედები

📍 ბეთლემის რაიზი, 18

Kvemo Betlemi Church

ეკლესიის ოფიციალური სახელია მაცხოვრის შობის ეკლესია, თუმცა ის ფართოდ არის ცნობილი როგორც „ზემო ბეთლემი“, რაც ზემო ბეთლემს ნიშნავს. ამ ადგილას პირველი ეკლესია, სავარაუდოდ, მე-5 საუკუნეში, მეფე ვახტანგ გორგასლის მეფობის დროს აშენდა; ლეგენდის თანახმად, მისი დედა და და აქ არიან დაკრძალულნი. ეს ეკლესია არ შემორჩენილა: ის მე-13 საუკუნეში ჯალალ ად-დინის შემოსევის დროს დაინგრა.

მოგვიანებით, აქ სომხური თემი დასახლდა და ღვთისმშობლისადმი მიძღვნილი მონასტერი დააარსა. ამჟამინდელი აგურის გუმბათოვანი შენობა მე-18 საუკუნეში აშენდა და დიდი ხნის განმავლობაში სომხურ სამოციქულო ეკლესიას ეკუთვნოდა სურბ ასტვაწაცინის სახელით. ეკლესია 1990-იანი წლების დასაწყისში საქართველოს მართლმადიდებლურ ეკლესიას გადაეცა. შემორჩენილია იმავე პერიოდის ინტერიერის მხატვრობა, რომელიც მხატვრებმა დ. ხიდაშელმა და მ. ჩაკვეტაძემ დახატეს.

აქ ასვლის მთავარი მიზეზი, თავად ეკლესიის გარდა, მის გვერდით მდებარე პლატფორმაა. აქედან შეგიძლიათ იხილოთ სოლოლაკი, მტკვრის მდინარის მოსახვევი და ავლაბარი და განაგრძოთ ქვის კიბეებით ქართლის დედის ძეგლამდე ასვლა. შიგნით სიწყნარეა და ტურისტული ჯგუფები თითქმის არ არიან: ხალხი აქ უფრო ხედისა და სიჩუმის გამო მოდის, ვიდრე თავად შენობისთვის.

ამ ეკლესიის შესახებ მეტი ინფორმაციის მიღება შეგიძლიათ სტატიაში „მაცხოვრის შობის ეკლესია ბეთლემში: ისტორია, ფაქტები“.

⛪ ქვემო ბეთლემი: ქვედა ეკლესია და სომხური კვალი

📍 ბეთლემის ამაღლება, 7

Kvemo Betlemi

ქვემო ბეთლემი, ქვედა ეკლესია, ფერდობზე ოდნავ დაბლა მდებარეობს და ვიზუალურად შესამჩნევად განსხვავდება: ის მუქი აგურით არის ნაგები, უფრო მკაცრი და მასიური იერსახით გამოირჩევა, მისი გუმბათი კი ქვემოდან, გუდიაშვილის მოედნის მიმართულებით, კარგად ჩანს.

ეკლესიის ისტორია მე-18 საუკუნით თარიღდება: ის დააარსეს სომეხმა მონაზვნებმა, რომლებიც ისპაჰანის მახლობლად მდებარე ახალი ჯულფიდან გადმოვიდნენ და თავდაპირველად მასში წმინდა სტეფანეს მონასტერი იყო განთავსებული. ამჟამინდელი გუმბათოვანი შენობა 1868 წელს აშენდა და 1910 წელს აღადგინეს. ზემო ბეთლემის მსგავსად, ეკლესია მე-20 საუკუნის ბოლოს საქართველოს მართლმადიდებლური ეკლესიის იურისდიქციაში მოექცა.

ქვემო ბეთლემის უნიკალური თავისებურება მისი ლანდშაფტთან ინტეგრაციაა: ეკლესია სიტყვასიტყვით ციცაბო კლდის ფერდობზე იზრდება, რის გამოც მას მეტსახელად „თბილისის ერთ-ერთი ყველაზე უჩვეულოდ მდებარე ეკლესია“ შეარქვეს. აქედან რამდენიმე ნაბიჯში, მეზობელი შენობის ეზოში, ათეშგას შესასვლელი დამალულია, ამიტომ ორივე ადგილის ზედიზედ მონახულება ლოგიკურია. ჩაცმულობის კოდი აქ იგივეა, რაც საქართველოს უმეტეს აქტიურ ეკლესიებში: მოკრძალებული ტანსაცმელი და ქალებს თავების დაფარვა ურჩევენ.

🔥 ათეშგა: ეზოში დამალული ცეცხლის ტაძარი

📍 გომის ქუჩა (ეზო ზემოსა და ქვემო ბეთლემს შორის)

Ateshgah

ათეშგა: ერთადერთი შემორჩენილი ზოროასტრული ცეცხლის ტაძარი საქართველოში და, ზოგიერთი მკვლევრის აზრით, მსოფლიოში ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარე ცეცხლის ტაძარი. მეცნიერები მის მშენებლობას სასანიდების ეპოქით, დაახლოებით მე-5-6 საუკუნეებით ათარიღებენ, როდესაც აღმოსავლეთ საქართველო ძლიერი სპარსული გავლენის ქვეშ იმყოფებოდა და ზოროასტრიზმი მეზობელი იმპერიის სახელმწიფო რელიგია იყო. სახელწოდება მომდინარეობს სპარსული სიტყვებიდან „ათეშ“ (ცეცხლი) და „გა“ (ადგილი).

შენობამ გადაურჩა რელიგიებისა და ეპოქების სერიას: 628 წელს ის ნაწილობრივ გაანადგურეს ბიზანტიელებმა, 1720-იან წლებში ოსმალეთის თურქებმა ათეშგა მეჩეთად აქციეს, ხოლო საბჭოთა ეპოქაში ნაგებობა საწყობად და საცხოვრებლად გამოიყენებოდა. სწორედ ტაძრის ურბანულ ქსოვილში ინტეგრაციამ იხსნა იგი დანგრევისგან. რესტავრაცია 2007-2009 წლებში ჩატარდა ნორვეგიისა და ICOMOS-ის მონაწილეობით; შენობა ამჟამად ეროვნული ძეგლია.

ათეშგაჰის პოვნა ადვილი არ არის: გომის ქუჩიდან უზარმაზარ ყავისფერ კარამდე ქვის კიბეებზე უნდა ახვიდეთ და ეზოში შესვლა მოითხოვოთ. იქ არ არის ბილეთების სალაროები ან ნიშნები; ეს კერძო საკუთრებაა, ამიტომ გთხოვთ, შენობის მაცხოვრებლების მიმართ მშვიდად და პატივისცემით მოიქცეთ.

🎯 კიდევ ოთხი მიზეზი, თუ რატომ უნდა დარჩეთ გარეთ

🏠 სახლი №3, ვიტრაჟებიანი სახლი

Парадная Калейдоскоп | Галерея 27

ბეთლემის მთავარი ფოტოგრაფიული ღირსშესანიშნაობა ვიტრაჟებით მოპირკეთებული სახლია, რომელიც სინათლეს უნიკალური გზით იჭერს. შიგნით რამდენიმე ოთახი ტურისტებზეა გაქირავებული და ფოტოგრაფები სპეციალურად ამ ეფექტისთვის ჩამოდიან აქ. სინათლე მინის გავლით ყველაზე უკეთ მზიან დღეს, შუადღისას, როდესაც სხივები სწორი კუთხით ეცემა, ანათებს. სახლი საცხოვრებელია, ამიტომ უმჯობესია ფოტოების გადაღება ქუჩიდან, ეზოში ნებართვის გარეშე შესვლის გარეშე.


🎨 27-ე სახლის გალერეა

Галерея 27

პატარა სივრცე, რომელიც თანამედროვე ქართული ხელოვნებისთვისაა განკუთვნილი: ნახატები, გრაფიკა და ხელოვნების ნიმუშები. კარგი ადგილია მათთვის, ვინც დაინტერესებულია არა მხოლოდ ისტორიული ხელოვნებით, არამედ ადგილობრივი ხელოვნების მიმდინარე მოვლენებითაც. გამოფენა რეგულარულად განახლდება, ამიტომ რამდენიმე თვეში განმეორებითი ვიზიტიც კი ახალ ნამუშევრებს გამოავლენს. ბევრი მხატვარი ცხოვრობს და მუშაობს თბილისში, რაც უფრო მეტად ადგილობრივი ნივთების შეძენას უწყობს ხელს, ვიდრე ახლომდებარე სუვენირების მაღაზიებში.


☕ არტ-კაფე ჰოუმი, შენობა №13

Дом

ერთ-ერთი ყველაზე კომფორტული ვარიანტი ასვლისას შესვენებისთვის. მარტივი, უპრეტენზიო ინტერიერი, ყავა, საჭმელი და ძველი ქალაქის სახურავების ხედი. პატარა ტერასაზე მხოლოდ რამდენიმე მაგიდაა, ამიტომ უმჯობესია თბილ თვეებში ადგილი ადრე დაჯავშნოთ. მენიუ კომპაქტურია: ნამცხვრები, ყავა და მსუბუქი კერძები, საკმარისია ზემო ბეთლემისკენ ბოლო ასვლის წინ ენერგიის აღსადგენად.


🎭 ილუზიების მუზეუმი

Museum of Illusions

ინტერაქტიული დარბაზები ოპტიკური ეფექტებით ასვლის დასაწყისშივეა განლაგებული. ეს ფორმატი განსაკუთრებით პოპულარულია ბავშვებში, თუმცა უფროსებიც, როგორც წესი, არ ჩქარობენ წასვლას. უმჯობესია ბილეთები და სამუშაო საათები ადგილზე შეამოწმოთ. თითქმის ყველა დარბაზს აქვს ფოტოსადგური, ამიტომ კარგი იქნება, თუ ტელეფონი წინასწარ დატენავთ. კარგი ვარიანტია, თუ ბავშვებთან ერთად ასვლას აპირებთ და გსურთ მარშრუტს ეკლესიებისა და ისტორიის გარდა სხვა რამ შემატოთ.


✍️ რედაქციის რჩევა

ათეშგას გამოტოვება ყველაზე მარტივია: იქ არ არის აბრა, ხოლო შესასვლელი ჩვეულებრივი საცხოვრებელი სახლის კარს ჰგავს. ეძებეთ ქვის საფეხურები გომის ქუჩის მხრიდან, ბეთლემის ორ ეკლესიას შორის და ნუ მოგერიდებათ დაკაკუნება. ხოლო ზემოთ, ზემო ბეთლემისკენ, სჯობს საღამოსკენ აყოლა: ამ დროს განათება უფრო რბილია, კიბეზე კი ნაკლები ტურისტია.

🗺️ მარშრუტი: როგორ გავიაროთ ქუჩაში ისე, რომ არაფერი გამოგრჩეთ

1️⃣ დაიწყეთ მეიდანის მოედნიდან და გაჩერდით ილუზიების მუზეუმთან აღმართის დასაწყისში.

2️⃣ ადით ცოტა მაღლა მე-3 შენობამდე და გაჩერდით ვიტრაჟებთან.

3️⃣ იარეთ ქვემო ბეთლემამდე, მუქი აგურით ნაშენ ქვედა ეკლესიამდე.

4️⃣ იპოვეთ ეზოს შესასვლელი გომის ქუჩიდან და შეხედეთ ათეშგაჰს, ცეცხლის ტაძარს.

5️⃣ ადით ზემო ბეთლემის კიბეებზე და გაჩერდით სადამკვირვებლო პლატფორმასთან.

6️⃣ ჩადით და გაჩერდით Home Art Cafe-ში, მე-13 შენობაში, თუ დასვენება გჭირდებათ.

7️⃣ უკან დაბრუნებისას, თუ დრო გაქვთ, გალერეასთან გაჩერდით მე-27 შენობაში.


რუკა: მარშრუტი ბეთლემის ქუჩაზე

💬 რას ამბობენ ისინი, ვინც უკვე ნამყოფია

„თბილისში მოგზაურობისას ამ ქუჩაზე დავდიოდი. განსაკუთრებით შთაბეჭდილება მოახდინა შენობების მოჩუქურთმებულმა აივნებმა და საღამოს განათებამ. ძალიან მყუდროა.“
„ტროტუარზე მივდიოდი, მზის სხივებს მესამე კორპუსის ვიტრაჟებზე ვიჭერდი და გული სიმშვიდით მევსებოდა. იქ არა მხოლოდ ლამაზია, იქ ნამდვილად შეგიძლია ისუნთქო.“

ეკლესიებისა და თავად ათეშგას შესახებ ქუჩიდან ბევრი მიმოხილვა არ არსებობს: ეს ადგილი კარგად არის ცნობილი, თუმცა ტურისტებისთვის არც თუ ისე პოპულარულია, ამიტომ შთაბეჭდილებები ძირითადად ზეპირი მიმოხილვებით გადაეცემა და არა რუკაზე განთავსებული მიმოხილვებით.

🏁 რატომ მოდიხარ აქ

ბეთლემის ქუჩა ქალაქის ისტორიის მოკლე, მაგრამ დატვირთულ გაკვეთილს წარმოადგენს: ხუთი საუკუნე, სამი რელიგია და ერთი ფერდობი. ზემო და ქვემო ბეთლემი აჩვენებს, თუ როგორ შეეძლო ერთ ეკლესიას რამდენჯერმე შეეცვალა დასახელება, ათეშგაჰი სპარსულ პერიოდს დიდი ხნით ადრე იხსენებს, ხოლო #3 შენობის ვიტრაჟები და #27 შენობის გალერეა თანამედროვე ფენას მატებს. მობრძანდით აქ, თუ მეიდანი და ნარიყალა საკმარისი არ არის და გსურთ ძველი თბილისის ნახვა არა მხოლოდ მისი ისტორიის ერთი, არამედ რამდენიმე მხრიდან.

ℹ️ ინფორმაცია გახსნის საათების, ფასებისა და ვიზიტის საათების შესახებ განახლებულია გამოქვეყნების მომენტისთვის. ატეშგაჰი კერძო საკუთრებაში მდებარეობს და არ აქვს ბილეთების სალარო ან გრაფიკი. გთხოვთ, ვიზიტამდე დაადასტუროთ დეტალები ადგილზე.

🏛️ რა ვნახოთ ახლოს

🗨️ ახლა კი სიტყვა თქვენ გეძლევათ

ასულხართ ბეთლემის კიბეზე? რამ უფრო მეტად დაგამახსოვრათ თავი: ზემო ბეთლემიდან გადაშლილმა ხედმა, ქვემო ბეთლემის მუქმა აგურმა თუ ეზოში ათეშგას მოულოდნელმა აღმოჩენამ? გაგვიზიარეთ, ჩვენ ყველა კომენტარს ვკითხულობთ ❤️

❓ ხშირად დასმული კითხვები

🤔 რით განსხვავდება ზემო ბეთლემი და ქვემო ბეთლემი ერთმანეთისგან?

💬 ეს ორი განსხვავებული ეკლესიაა ერთ ქუჩაზე. ზემო (ზედა) კიბის თავში დგას და ცნობილია თავისი სადამკვირვებლო პლატფორმით, ხოლო ქვემო (ქვედა) ფერდობზე ოდნავ ქვემოთ მდებარეობს, მუქი აგურით არის ნაშენი და სიტყვასიტყვით კლდეშია ჩაშენებული. ორივე ეკლესია მოქმედია და ამჟამად ორივე საქართველოს მართლმადიდებლურ ეკლესიას ეკუთვნის, თუმცა ადრე ისინი სომხურ თემთან ასოცირდებოდა.

🤔 შესაძლებელია ათეშგაჰში მოხვედრა?

💬 კი, მაგრამ არც აბრებია და არც ბილეთების სალარო: ეს კერძო საკუთრებაა. გომის ქუჩიდან ორ ბეთლემის ეკლესიას შორის კიბეებზე უნდა ახვიდეთ, იპოვოთ ყავისფერი კარი და ადგილობრივებს ეზოში შეშვება სთხოვოთ.

🤔 რამდენი საფეხურია ბეთლემის კიბეებზე?

💬 დაახლოებით 120. კიბე მე-19 საუკუნის შუა ხანებში აშენდა; ის აღმართიდან ზემო ბეთლემისკენ მიდის და ძველი თბილისის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ საფეხმავლო მარშრუტს წარმოადგენს.

🤔 შესაძლებელია მანქანით მოსვლა?

💬 ტექნიკურად, დიახ, ეს ორმხრივი ქუჩაა. თუმცა, ვიწრო და მოკირწყლული ქუჩაა, რაც სხვა მანქანის გასწრებას ართულებს. უმჯობესია ხლებნაიას მოედნიდან შეხვიდეთ და იმავე გზით დაბრუნდეთ.

🤔 როდის არის საუკეთესო დრო ბეთლემის ქუჩაზე მისასვლელად?

💬 დილით სიჩუმეა და სინათლე ლამაზად ეცემა #3 კორპუსის ვიტრაჟებს. საღამოს, ზემო ბეთლემში ფოტოების გადასაღებად სინათლე უფრო სუსტია და კიბეებზე ნაკლები ხალხია. ორივე ხედი ცალკე სანახავად ღირს.

🤔 ილუზიების მუზეუმი ბავშვებისთვის შესაფერისია?

💬 დიახ, ფორმატი ყველასთვისაა შექმნილი: ინტერაქტიული ოთახებითა და ოპტიკური ეფექტებით ტკბებიან როგორც ბავშვები, ასევე უფროსები. ტური, როგორც წესი, დაახლოებით საათ-ნახევარი გრძელდება.

🤔 ახლოს არის კაფეები და რესტორნები?

💬 დიახ, პირდაპირ ქუჩაზე. ყველაზე ცნობილია მე-13 კორპუსში მდებარე არტ-კაფე Home, თუმცა არის სხვა დაწესებულებებიც ტერასებითა და ქალაქის ხედებით.

მარინა ორლოვა
ავტორი:

მარინა ორლოვა

თანამდებობა: საქართველოს გზამკვლევი. მოგზაურობის ექსპერტი

გეხმარებით საქართველოს გაცნობაში: პირველი მოგზაურობიდან გადასვლამდე. ვწერ ტურიზმის, საკვების, კულტურისა და ცხოვრების შესახებ ქვეყანაში — გულწრფელად, დეტალურად …

ვრცლად ავტორის შესახებ

41 კომენტარი


კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში


  • А
    Андрей Новиков
    на бетлеми стрыт я пабываў, і гэта месца сапраўдны скарб. гэты кусок тыбілісі з цэрквамі і храмам агню - ён ажыўляе адчуванне старажытнасці, нібы час спыніўся. ступені да нарікалы - гэта выпрабаванне, але, блін, той выгляд наверсе змяняе ўсё. атмасфера простая, душа радуецца.

    вось толькі задумаўся: тут, у гэтым горадзе, кожны камень мае сваю гісторыю. на вуліцы тваіх думак столькі, што дарога не сканчаецца. а што, калі ў той храм зайсці, убачыць нешта, што зменіць усю перспектыву? які там настрой ўнутры?
  • A
    Amelia Williams
    The aroma of freshly baked khachapuri wafting through Bethlemi Street is almost otherworldly. It's hard to believe that within this vibrant tapestry of history, you stumble upon small gems like the Ateshgah fire temple nestled amid the bustling atmosphere. The contrast of sacred spaces and the lively chatter of locals creates a strange ebb and flow, a rhythm that keeps you on your toes. Climbing those 120 steps to the Narikala fortress, you feel the burn in your legs, but the reward is utterly worth it. The view from the top is breathtaking, a chaotic blend of ancient beauty and modern life. There’s something humbling about standing there, looking out over Tbilisi, where every corner tells a story. It makes you wonder-what will linger long after you leave?
  • E
    Evelyn Smith
    Stumbling upon Betlemi Street was like opening a secret door in the heart of Tbilisi. The churches, especially the Zemo one, have this vibe-old yet alive, whispering stories of the past. And that Ateshgah fire temple? Totally unexpected and fascinating. I mean, who would've thought you could find a fire worship site just a stone's throw from those beautiful, crumbling buildings?

    But let's talk about those stairs. 120 steps might not sound like much, but trust me, they give your legs a run for their money, especially on a hot afternoon. The view from Narikala is worth every breathless moment, though! Have you ever tried going there at sunset? The golden hour turns the whole city into a painting. So, what’s the best time to visit if I want to dodge the crowds?
  • M
    Melis Şahin
    İlk adımımı attığımda Betlemi Caddesi’nin dar ve taşlı yollarında kaybolmuş hissettim. Dört yaşındaki oğlum yanımda, merakla etrafa bakınıyor. Kiliselerin ihtişamı beni büyülüyor ama ateş tapınağının gizemi aklımda dönüp duruyor. Hayatımda bir tarifi bu kadar farklı kılan şey, tarih kokan bu sokakların her köşesinde saklı. Eşimle burada yaşadığımız güzel anılar, o 120 basamak için biraz zorlayıcı olabilir ama her nefes alışımda Narikala’nın manzarası bizi bekliyor. Yavaş yavaş çıkarken, hayatın anlamı bir anda gözlerimin önünde canlanıyor. Acaba Ateshgah’ın o sıcak atmosferinde ne zaman oturup düşünme fırsatım olacak?
  • A
    Ariel Cohen
    מעניין איך הרחובות הקטנים באטלי מצפינים בתוכם כל כך הרבה היסטוריה. כשיוצאים משם לכיוון מקדש האש, זה כמו פתאום לחוש באנרגיה אחרת, כאילו עברת לעולם מקביל. התהלוכה בין הכנסיות היא כמו מסע פנימי, הראש מסתובב מהיופי והמרגש, והלב נלחם בין ההשתאות לבין ההבנה שהכל מתערבב פה עם החיים המודרניים. אבל כל כך מפתה לטפס לראש חילניקלה, נכון? הייתם ממליצים על זמני פתיחה של מקדש האש?
  • ბ
    ბადრი ტყემალაძე
    ძალიან საინტერესო ადგილია ბეთლემის ქუჩა, განსაკუთრებით თავისი არქიტექტურით და ისტორიული მნიშვნელობით. მაინტერესებს, ამ ქუჩაზე ტურისტებისთვის რაიმე გიდის მომსახურება თუ არის შესაძლებელი, რომელიც დაწვრილებით მოუყვებოდა თითოეული ისტორიული შენობის და ადგილის ისტორიას?
  • V
    Victor Webb
    Does anyone know if there are guided tours on this street that include a visit to the Betlemi Church and the Griboedov House-Museum? Also, are the local craftsmen's shops along the street open in the evenings?
  • А
    Аркадий Ремезов
    Гулял по этой улице во время поездки в Тбилиси. Понравилось, как сохранился средневековый облик и атмосфера старого города — узкая и каменная, как из прошлых веков. Особенно впечатлили резные балконы на домах и вечернее освещение. Был в одном из кафе, которые там расположены, очень уютно. Интересно посмотреть на дом-музей Грибоедова и другие памятники. Отличное место для прогулок и изучения истории.
  • ბ
    ბექა
    შესაძლებელია თუ არა, რომ ავღნიშნო კიდევ ერთი საინტერესო ფაქტი ამ ქუჩის შესახებ? წინაპრები მიყვებოდნენ, რომ ბეთლემური ქუჩა ერთ-ერთი იყო იმ საცალო გზებიდან, სადაც ხელოვნების ნიმუშები იქმნებოდა, გატარდებოდა ფესტივალები და ხალხი მოულოდნელად ავლიდა სხარტი მხატვრული ნიჭით. ეს იძლევა კიდევ უფრო მეტ სიღრმეს და მდიდარ ისტორიულ ფონს ქუჩის შესახებ.
  • i
    ianiron
    Are the wooden decorations and traditional Georgian houses on Bethlehem Street original, or have they been restored in recent years? Also, I wonder if there are guided tours available in the evening to enjoy the street under lamp light.
  • В
    Владимир Пастухов
    Есть ли информация о времени работы ремесленных лавок и кафе? Было бы полезно знать, чтобы спланировать прогулку по улице, особенно в вечернее время, когда освещение делает её особенно привлекательной.
  • თ
    თამარი
    ბეთლემის ქუჩაზე გასეირნებისას აუცილებლად უნდა გესტუმროთ ბეთლემის ეკლესიას. ასევე, საინტერესო იქნებოდა მეტი ინფორმაცია გრიბოედოვის სახლ-მუზეუმზე, რამდენად ხშირად არის ის ღია სტუმრებისთვის? ღამე ქუჩა ღრუბლებში გახვეული ლამპიონებით გამოირჩევა, რაც ძველი თბილისის განსაკუთრებულ განწყობას აძლევს.
  • I
    Iesha
    Are there any vegetarian-friendly cafes along the street? It's always a delight to explore new places, but finding suitable dining options can be a bit challenging. The atmosphere described sounds wonderful, especially with the traditional Georgian houses and the cobblestone path.
  • А
    Алёна Тарханова
    Бетлемская улица — настоящий уголок старого Тбилиси с его колоритом и атмосферой, где уютные кафе и ремесленные лавки соседствуют с архитектурными памятниками и традиционными домами.
  • A
    Andria
    ბეთლემის ქუჩის გასწვრივ სიარული განსაკუთრებული განცდაა. მისი ვიწრო, ბულურით დაგებული გზები და შუასაკეცური ხიბლი უნიკალურ ხედს ქმნის. გარს გარშემო ძველი ქართული სახლები და კუთხეში მოქცეული ხელოსნების პატარა მაღაზიები ამ ქუჩას განსაკუთრებულად შინაურულს ხდის. ღამით, ქუჩის გზები ლამპიონების განათებით საოცარ ჩრდილებს იწვევს, რაც ქალაქის ლანდშაფტს განსაკუთრებულად მიმზიდველს ხდის. ბეთლემის ეკლესია და გრიბოედოვის სახლი კი კულტურული მემკვიდრეობის ნამდვილი სახელსიტყვაა.
  • o
    oleg6olovko
    Уютная и колоритная улица с резными балконами и булыжной мостовой отлично подчеркивает атмосферу старого Тбилиси.
  • F
    Fr4nkWh1te
    Are there any specific spots along the street that are particularly photogenic during different times of the day? I'm curious about capturing the street’s unique atmosphere.
  • მ
    მარი კიკილაშვილი
    ბეთლემის ქუჩა ნამდვილად უნიკალური ადგილია ძველი თბილისისთვის. მისი ქვის ბილიკები და ტრადიციული ქართული არქიტექტურა ხელოვნურად გამორჩეულად ქმნის ქალაქის შუა საუკუნეების სულერით განიღბენს. განსაკუთრებით მიყვარს ის, როგორ განათებულია ეს ადგილი საღამოობით, როდესაც განათებული ბილიკები და ქანდაკებები წარმოქმნის უფრო რომანტიულ და მყუდრო ატმოსფეროს. ეს ქუჩა ნამდვილად სუნამოგავს თბილისისთვის და ყველამ უნდა მოინახულოს, ვისაც ქალაქის ნამდვილი სული აინტერესებს.
  • И
    Инга
    Не уверена, что Бетлемская церковь действительно относится к XVII веку. Мне казалось, что она более старая. Возможно, ее перестраивали или делали реконструкции? Хотелось бы узнать об этом подробнее, чтобы избежать заблуждений.
  • B
    Bart
    Walking down the narrow, cobbled path of Bethlehem Street was like stepping back in time. The street's old-world charm with its traditional Georgian houses, decked with ornate balconies and wooden decorations, captivated me. The Betlemi Church stands as a historical testament, echoing stories from the 17th century. I enjoyed visiting the small craft shops, grabbing a coffee at one of the cozy cafes, and taking in the panoramic views. The evening lights cast beautiful shadows, creating a warm, inviting atmosphere that I won't forget anytime soon.
  • А
    Алла
    Есть ли на Бетлемской улице ограничения на проезд автомобилей или парковку, учитывая узкие булыжные дорожки и сохранённый средневековый облик?
  • А
    Алла
    Есть ли на Бетлемской улице ограничения на проезд автомобилей или парковку, учитывая узкие булыжные дорожки и сохранённый средневековый облик?
  • А
    Алла
    Есть ли на Бетлемской улице ограничения на проезд автомобилей или парковку, учитывая узкие булыжные дорожки и сохранённый средневековый облик?
  • D
    Daniel Thomas
    Are there any particular times during the day when it's best to visit for the atmosphere and views? Also, how busy does it get in the evening with the cafes and shops along the street?
  • D
    Daniel Thomas
    Are there any particular times during the day when it's best to visit for the atmosphere and views? Also, how busy does it get in the evening with the cafes and shops along the street?
  • Н
    Надежда
    Ах, Бетлемская улица... как будто спрятанный уголок старого Тбилиси, где время будто замедляется. Я шла по её мостовой, ловя солнечные блики на витражах дома №3, чувствовала, как сердце наполняется покоем. Там не просто красиво — там по-настоящему дышится. А кафе с видом на крыши старого города… они словно созданы для неспешных разговоров и тихих размышлений. Это место — как теплое воспоминание, к которому хочется возвращаться снова и снова. Спасибо за такую подробную статью, прямо захотелось собрать чемодан и вернуться туда. 🌿💫
  • E
    Elvina
    Бетлемская улица – настоящее сокровище Старого Тбилиси. Узкие улочки, старинные дома с резными балконами, уютные кафе – все это создает особую атмосферу, где хочется просто гулять и наслаждаться моментом. Здесь действительно царит тишина и покой, а потрясающие виды на город делают прогулку еще более впечатляющей. Отличное место, чтобы почувствовать дух старого Тбилиси и открыть для себя его историю.
  • G
    G_elel
    Мне показалось, что Бетлемская улица в Тбилиси — это настоящий уголок истории и спокойствия. Прогуливаясь по этой тихой улочке, можно ощутить атмосферу старинного города, где в каждом доме скрывается часть грузинской культуры и архитектуры. Улица Бетлеми известна своими историческими зданиями, такими как дом с витражами или арт-кафе, а также прекрасными видами на Старый город и крепость Нарикала. Помимо культурных достопримечательностей, здесь можно насладиться уютными кафе и ресторанами, попробовать местную кухню и почувствовать настоящую атмосферу Тбилиси.
  • v
    viktoriadosmetova
    Какое архитектурное разнообразие!
    Эти улочки, дома, все разношерстное и пропитанное уютным менталитетом Грузии выглядят ну очень привлекательно.
    Посетить эту улицу было бы замечательным знакомством с Грузией.
  • Е
    Елена
    Бетлемская улица в Старом Тбилиси — это настоящая история Грузии в камне. Атмосфера здесь наполнена тишиной и покоем, так как автомобили здесь редкие гости. На улице Бетлеми можно найти множество достопримечательностей, которые рассказывают о богатой истории Грузии. После знакомства с ними, я всегда люблю заглянуть в уютные местные кафе и ресторанчики, чтобы насладиться видами на Старый город и вкусной грузинской кухней.
  • А
    Аделина
    Эта статья прекрасно передает атмосферу улицы Бетлеемская в старом районе Тбилиси. Она описывает ее историческое значение и уникальную архитектуру, которая привлекает туристов и местных жителей. Прогулка по этой улице позволяет окунуться в атмосферу старого Тбилиси, насладиться его узкими улочками, красивыми фасадами зданий и аутентичными магазинчиками. Это место, где можно почувствовать историю и дух Грузии, пройдясь по ее каменным мостовым и насладиться аутентичными грузинскими блюдами в уютных кафе.
  • s
    sipacheva.72
    Множество комментариев к статье и данному месту в ТБилиси показывают читателю, что улица действительно требует внимание туриста. Что здесь есть , что посмотреть , чему удивиться.Бетлеми известна своей исторической архитектурой, например дом номер 3 в виде калейдоскопа с витражными стеклам, или дом 13 арт-кафе home. В доме номер три часто заселяют гостей города, а фотографы любят проводить фотосессии.Прогуливаясь по улице Бетлеми можно посетить уютное кафе или ресторан, остановится в отеле, распробовать грузинскую кухню. И конечно же, насладиться видом на Старый Тбилиси.
  • a
    annushka.kvasova
    Любители исследовать всё старинное точно оценят Бетлемскую улицу) Место ну очень интересное, так много всего: тихая, вид на древнюю Нарикала, Собор Рождества Спасителя... Это великолепно! Мне кажется, что Бетлемская улица сто процентов должна находится в топе самых прекрасных мест в Грузии, достойна быть самой посещяемой! И ещё Автор статьи решила помочь водителям машины, дала полезный совет. Отдельная благодарность! Отличная статья)
  • y
    yshorts0.078
    Прогуливаясь по узкой и очаровательной Бетлехемской улице в Старом Районе Тбилиси, я ощущала, будто перенеслась в прошлое. Атмосфера старины и колорит этой улицы завораживали меня с первых шагов. Потрясающая архитектура и живописные фасады зданий создавали неповторимый образ этого места. Каждый дом, каждое окно и каждая деталь рассказывали свою историю. Я прониклась духом этой улицы, которая излучала теплоту и гостеприимство. Вдыхая ароматы грузинской кухни, слушая звуки уличных музыкантов, я погружалась в атмосферу настоящей грузинской жизни. Бетлехемская улица оказалась настоящим сокровищем, которое я с радостью обнаружила в Тбилиси.
  • Н
    Наталья
    Тбилиси - это вообще райский уголок Грузии. Шикарные места, произведения искусства которые нарисованы на зданиях кафе и т.п. Местоположение отелей бомбезное... тишина, спокойствие, никаких машин и городской суеты. Так же можно сходить в музей иллюзий, читала о нём ранее на просторах сайта. Вообщем не город, а рай.)
  • b
    bikteeva94
    В Тбилиси столько много интересных и красивых улиц, в каждой есть что-то такое, что надолго запоминается. На Бетлемской улице можно увидеть много архитектурных красот, различных кафе и ресторанов, а главный плюс этой улицы в том, что здесь не ездят автомобили. Поэтому любители тишины и спокойствия выбирают именно здесь времяпровождение.
  • o
    olya.loginova.05
    Довольно редко в городе есть места где царит тишина. Будет интересно заглянуть на эту улочку. Обязательно бы посетила галерею дома 27, где можно будет узнать много нового о современном грузинском искусстве, а также Музей Иллюзий - было бы здорово попасть в "сказочный мирили альтернативную реальность. Очень необычно.
  • v
    vponomareva383
    Честно говоря, никогда не слышала о существовании этой улицы. Но из прочитавшего мною материала, поняла, что это, на самом деле, очень даже живая улица, я бы сказала, очень даже туристическая. В обязательном порядке пошла бы в Музей Иллюзий. Хотела бы почувствовать всю эту атмосферу этой длинной улицы.
  • М
    Марина
    Атмосферу Бетлемской улицы в Старом Тбилиси можно описать одим словом - уют. Тут тихо, спокойно, правильно одиноко. Гулять по такой улице стоит молча, погрузившись в свои мысли с мужем были там. И гуляли молча. Держались за руки и словно мысленно передавали свои ощущения друг другу. Еще очень красиво видно памятную статую. А сколько фоток то можно наделааааааать.
  • В
    Влада
    По истине уникальное место, собравшее на одной территории столько интересных уголков. Можно просто прогуляться и насладиться прекрасными видами. Можно устроить оригинальную фотосессию. Можно вкусно поужинать и ближе познакомиться с местной кухней. А можно объединить все эти занятия, и провести незабываемый день, который будет наполнен морем положительных эмоций.
  • И
    Ира
    Очень хотелось бы прогуляться по улице Бетлеми, где можно было бы посетить грузинское уютное кафе и тут же остановится в отеле. И конечно же, насладиться видом на Старый Тбилиси. По улице Бетлеми столько исторических и новых прекрасных достопримечательностей, что, видя каждое место можно послушать историй этих мест и удивиться всему увиденному каждый раз.