🏛️ იმერეთის სამეფო რეზიდენციები: გეგუთი და სოლომონ II-ის სასახლე
🏛️ ორი სასახლე, ექვსნახევარი საუკუნის ისტორია · ⏱️ ნახევარი დღე · 📍 ქუთაისი და მისი შემოგარენი, იმერეთი
🏛️ რა უნდა იცოდეთ გამგზავრებამდე
| 📍 სად მდებარეობს | სოლომონ II-ის სასახლე ქუთაისის ცენტრში, გეგუთის სასახლე — ქალაქიდან 7 კმ-ით სამხრეთით |
| ⏳ ორი ეპოქა | გეგუთი — ოქროს ხანა თამარ მეფის დროს, XII საუკუნე. სოლომონ II-ის სასახლე — სამეფოს დასასრული, XIX საუკუნის დასაწყისი |
| ⛪ დამაკავშირებელი ადგილი | სოლომონ II-ის ნეშტი ხელახლა გადაასვენეს გელათის მონასტერში, რომელიც გეგუთისკენ მიმავალ გზაზე მდებარეობს |
| 💰 შესვლა | ორივე ობიექტზე შესვლა უფასოა |

🧭 ვისთვის არის ეს სტატია
ეს სტატია გამოადგება მათ, ვისაც სურს ერთი მოგზაურობის განმავლობაში ქუთაისის არა ერთი, არამედ ორი სამეფო სასახლის ნახვა და იმის გაგება, როგორ უკავშირდება ისინი ერთმანეთს, მიუხედავად იმისა, რომ მათ შორის ექვსნახევარი საუკუნეა. ასევე სასარგებლო იქნება მათთვისაც, ვინც უკვე წაიკითხა ცალკეული სტატიები გეგუთის სასახლის ან სოლომონ II-ის სასახლის შესახებ და ახლა სრული სურათის დანახვა სურს.
📜 სამეფო ორ სასახლეს შორის
იმერეთის სამეფო წარმოიშვა XV საუკუნის ბოლოს, როდესაც ერთიანი ქართული სახელმწიფო რამდენიმე ნაწილად დაიშალა და 1810 წლამდე იარსება, სანამ რუსეთის ჯარებმა უკანასკნელი მეფე ტახტიდან ჩამოაგდეს. ქუთაისი მთელი ამ პერიოდის განმავლობაში დედაქალაქად რჩებოდა.
ორი შემორჩენილი სასახლე სამეფოს ორ სრულიად განსხვავებულ სახელმწიფოში აჩვენებს. გეგუთის სასახლე დაახლოებით 1156 წელს აშენდა, ერთიანი საქართველოს აყვავების პერიოდში, როდესაც თამარ მეფემ ბავშვობა და ახალგაზრდობა იქ გაატარა. სოლომონ II-ის სასახლე ქუთაისში თავად ასოცირდება დამოუკიდებელი იმერეთის სამეფოს ბოლო ათწლეულებთან, სანამ ის რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში შევიდოდა.
ამ ორ წერტილს შორის, სიტყვასიტყვით და ისტორიულად, გელათის მონასტერი დგას: სოლომონ II-ის ნეშტი იქ 1990 წელს გადაასვენეს და ის ასევე ღირს გაჩერებად გეგუთისკენ მიმავალ გზაზე.
🏰 გეგუთის სასახლე: თამარ დედოფლის რეზიდენცია
📍 სოფელი გეგუთი, ქუთაისის ცენტრიდან სამხრეთით 7 კმ-ში
| 📅 აშენდა | დაახლოებით 1156 წელს, გიორგი III-ის მმართველობის დროს |
| 👑 რეზიდენცია | თამარ მეფის |
| 🏗️ სტატუსი | არქეოლოგიური ძეგლი, ნანგრევები |

სასახლე დაახლოებით 1156 წელს აშენდა მე-4 საუკუნის ძველი ციხესიმაგრის ადგილას, სპეციალურად სამეფო ოჯახისთვის და ის ერთიანი საქართველოს აყვავების პერიოდში მთავარ საგარეუბნო რეზიდენციად იქცა.
თამარ მეფემ ბავშვობა, ახალგაზრდობა და ზრდასრული ცხოვრების ნაწილი აქ გაატარა და ერთი ვერსიის თანახმად, სწორედ გეგუთის დარბაზებში წაიკითხეს პირველად შოთა რუსთველის პოემის „ვეფხისტყაოსნის“ თავები.
1191 წელს, თამარისა და ყოფილ ქმართან, იური ბოგოლიუბსკის კონფლიქტის დროს, მისმა მომხრეებმა სასახლე აიღეს და იური მეფედ გამოაცხადეს, თუმცა ხანმოკლე დროით.
საქართველოში შემორჩენილი ყველა შუა საუკუნეების სასახლედან, გეგუთი ერთადერთია, რომელიც პირდაპირ თამართან არის დაკავშირებული. ზოგიერთი აღწერილობის თანახმად, ის მდიდრულად იყო მორთული მარმარილოს მოპირკეთებითა და მოჭიქული ფილებით, რომელთაგან დღეს მხოლოდ ფრაგმენტებია შემორჩენილი.
📖 სასახლის სრული ისტორია, არქიტექტურა და ლეგენდები უკვე ცალკე განვიხილეთ: წაიკითხეთ სტატია გეგუთის სასახლის შესახებ →
🏛️ სოლომონ II-ის სასახლე: იმერეთის უკანასკნელი მეფის რეზიდენცია
📍 ქუთაისის ისტორიული ცენტრი
| 👑 ვის ეკუთვნოდა | სოლომონ II-ს, იმერეთის უკანასკნელ მეფეს |
| 📅 მმართველობა | 1789–1790, შემდეგ 1792–1810 |
| ⚰️ მეფის ბედი | ტახტიდან ჩამოაგდეს, 1815 წელს გადასახლებაში გარდაიცვალა |

სასახლე სოლომონ II-ის, სოლომონ I დიდის ძმისშვილის, რეზიდენცია იყო, რომელიც 1789 წელს იმერეთის მეფე გახდა და სამეფოს უკანასკნელ დამოუკიდებელ მმართველად დარჩა.
1804 წელს, რუსი გენერლის, პაველ ციციანოვის ზეწოლით, სოლომონ II-მ ხელი მოაწერა შეთანხმებას იმერეთზე რუსეთის პროტექტორატის დამყარების შესახებ, თუმცა დამოუკიდებლობის შესანარჩუნებლად თურქეთისა და ირანისგან მხარდაჭერის ძიება განაგრძო.
1810 წელს რუსული ჯარები ქუთაისში შევიდნენ და მეფე ტახტიდან გადააყენეს. ის აჯანყდა, დამარცხდა და ტრაპიზონში, თურქეთში გაიქცა, სადაც 1815 წელს გარდაიცვალა.
1990 წელს მისი ნეშტი საქართველოში გადაასვენეს და გელათის მონასტერში გადაასვენეს, ხოლო 2005 წელს იმერეთის უკანასკნელი მეფე საქართველოს მართლმადიდებლურმა ეკლესიამ წმინდანად შერაცხა.
📖 სასახლის სრული ისტორია და იმერეთის უკანასკნელი მეფის ბედი უკვე ცალკე განვიხილეთ: წაიკითხეთ სტატია სოლომონ II-ის სასახლის შესახებ →
⛪ გელათი: სადაც ორი ისტორია ხვდება ერთმანეთს

გელათის მონასტერი ქუთაისსა და გეგუთს შორის დაახლოებით შუა გზაზე მდებარეობს და ორ სასახლეს არა მხოლოდ გეოგრაფიულად აკავშირებს.
სწორედ აქ გადაასვენეს სოლომონ II-ის ნეშტი 1990 წელს, მისი გადასახლებაში გარდაცვალებიდან თითქმის ორი საუკუნის შემდეგ. მონასტერი დავით აღმაშენებლის დროს დაარსდა XII საუკუნის დასაწყისში, დაახლოებით იმავე პერიოდში, როდესაც გეგუთის სასახლე ძლიერდებოდა.
ეს იშვიათი შემთხვევაა, როდესაც ერთი მონასტრის მონახულებით, შეიძლება გონებაში დააკავშირო იმერეთის ისტორიის ორივე ეპოქა: მისი აყვავების პერიოდი თამარის დროს და მისი დაკნინება სოლომონ II-ის დროს.
გელათი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლია, ამიტომ ღირს მისი მონახულება, თუნდაც სასახლეების გარეშე.
💡 ასეთი თანმიმდევრობა ემთხვევა როგორც გეოგრაფიას, ისე ისტორიას — სამეფოს დასასრულიდან მისი აყვავების ხანისკენ. გეგუთიდან ქუთაისში დაბრუნება მოსახერხებელია შემოვლითი გზით, „გეგუთი–ქუთაისის“ გზაჯვარედინის გავლით. გაითვალისწინეთ, რომ გეგუთის სასახლე ძლიერ დაზიანებულია — დღეს აქ უფრო ნანგრევები და საძირკვლებია შემორჩენილი, ვიდრე მთლიანად შემონახული ნაგებობა, ამიტომ ვიზიტი უფრო არქეოლოგიურ გასეირნებად აღიქვით.
🗺️ მარშრუტი იმერეთის რეზიდენციების გავლით
ორივე სასახლე და გელათის მონასტერი, როგორც ლოგიკური გაჩერების წერტილი, მონიშნულია ქვემოთ მოცემულ რუკაზე, აღწერილობებითა და კატალოგის ბარათებზე ბმულებით.
🏁 რატომ უნდა წახვიდეთ და ნახოთ ორივე სასახლე
გეგუთი და სოლომონ II-ის სასახლე იმერეთის სამეფოს ერთი და იგივე ისტორიის ორი საპირისპირო მხრიდან წარმოაჩენს: მის აყვავების ხანას, როდესაც ქართველი მეფეები დასასვენებლად და მიღებებისთვის აგარაკებს აშენებდნენ და მის დაკნინებას, როდესაც უკანასკნელი მეფე რუსეთს, თურქეთსა და ირანს შორის ნავიგაციას ცდილობდა, რათა გარკვეული დამოუკიდებლობა მაინც შეენარჩუნებინა.
მათ შორის გზად გელათის მონახულებისას, თქვენ შეგიძლიათ ნახოთ ადგილი, სადაც ეს ორი ეპოქა სიტყვასიტყვით შეხვდა ერთმანეთს: იმერეთის უკანასკნელი მეფის განსასვენებელი, მონასტერში, რომელიც მის დაბადებამდე ექვსნახევარი საუკუნით ადრე დაარსდა.
ℹ️ სასახლეების მდგომარეობის შესახებ ინფორმაცია გამოქვეყნების მომენტისთვის განახლებულია. გთხოვთ, ადგილზე დაადასტუროთ თქვენი ვიზიტის დეტალები.
🧡 წაიკითხეთ კიდევ ქუთაისისა და იმერეთის შესახებ
- 🌉 ქუთაისის ხიდები — გზამკვლევი რიონის გადასასვლელებზე
- 🏛️ წყალტუბოს მიტოვებული სანატორიუმები — გზამკვლევი საბჭოთა კურორტის ნანგრევებში
- 👑 თამარ მეფის ქუჩა ქუთაისში — უნივერსიტეტი და ჩინური სახლი
💾 შეინახეთ ეს სტატია, რათა მოგზაურობის წინ მარტივად დაუბრუნდეთ.
ორი სასახლიდან რომელმა მოახდინა თქვენზე უფრო დიდი შთაბეჭდილება: გეგუთის ატმოსფერულმა ნანგრევებმა, სადაც თამარ მეფემ ბავშვობა გაატარა, თუ იმერეთის უკანასკნელი მეფის რეზიდენციამ ქუთაისის გულში? გაგვიზიარეთ თქვენი შთაბეჭდილებები — ყველა კომენტარს ვკითხულობთ ❤️
❓ ხშირად დასმული კითხვები
💬 მათ თითქმის 650 წლიანი ისტორია აშორებს. გეგუთი დაახლოებით 1156 წელს აშენდა, როგორც თამარ დედოფლის სააგარაკო რეზიდენცია გაერთიანებული საქართველოს აყვავების პერიოდში. სოლომონ II-ის სასახლე დაკავშირებულია დამოუკიდებელი იმერეთის უკანასკნელ მეფესთან, რომელიც მეფობდა მე-18 და მე-19 საუკუნეების მიჯნაზე, სამეფოს რუსეთის მიერ ანექსიამდე.
💬 დიახ, ისინი ერთმანეთისგან 15-20 წუთის სავალზე არიან და გზად შეგიძლიათ გელათის მონასტერთან გაჩერდეთ. სამივეს სანახავად ნახევარი დღე საკმარისია.
💬 ეს არის ნანგრევები და საძირკველი; ოდესღაც მდიდრულად მორთული სასახლიდან მხოლოდ კედლების ჩონჩხები და სარდაფების ნაწილებია შემორჩენილი. მისი დათვალიერება უფრო მეტად არქეოლოგიური ძეგლის სახით ღირს, ვიდრე ტურისტული ღირსშესანიშნაობის სახით, მთელი თავისი ინტერიერით.
💬 მეფე 1815 წელს ტრაპიზონში, თურქეთში, გადასახლებაში გარდაიცვალა და იქვე დაკრძალეს. მისი ნეშტი საქართველოში მხოლოდ 1990 წელს გადაასვენეს და იმერეთის ისტორიულ სამეფო ნეკროპოლისში, გელათის მონასტერში გადაასვენეს.
💬 ფორმალურად, ისინი ქართული სახელმწიფოებრიობის სხვადასხვა შტოს მიეკუთვნებიან: თამარი ერთიან საქართველოს მართავდა, ხოლო სოლომონ II იმერეთის ცალკე, დასუსტებული სამეფოს მეფე იყო. მათ შორის პირდაპირი კავშირი არ არსებობს; პირიქით, მათ აერთიანებს მათი სიმბოლური როლი, როგორც იმერეთის ისტორიის ორი უკიდურესი წერტილის.
💬 დიახ, ეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი და საქართველოს ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მონასტერია. გარდა ამისა, სწორედ აქ არის დაკრძალული სოლომონ II-ის ნეშტი, ამიტომ ლოგიკურად აკავშირებს ორივე სასახლეს ერთ მარშრუტზე.




41 კომენტარი
კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში
Особо впечатляет, как авторы рейтинга рассказывают о планировке Гегутского дворца, о галереях, залах и открытых террасах, откуда открываются фантастические виды на долину и горы. А рядом с ним — Окрос Чардах, дворец‑усадьба, где гармонично переплетаются элементы архитектуры и природы. В статье есть ценные советы от местных жителей: где лучше остановиться на прогулку, какие точки выбрать для фото и в какое время дня освещение открывает самый драматичный вид на фасады.
Я уже побывал в одном из кафе недалеко от Гегутского дворца, которое упоминают в отзывах — отличная кухня и атмосфера старинной усадьбы прекрасно дополнили впечатления от экскурсии. Также в рейтинге есть ответы на частые вопросы: как добраться на общественном транспорте, где удобнее припарковаться и какие маршруты проходят мимо других интересных мест.
Мне особенно запомнились вечерние прогулки по территории дворца, когда сотни оттенков заката отражаются в камне и создают ощущение, будто ты перенёсся в другую эпоху.
Как вы думаете, лучше посетить эти резиденции в ранние утренние часы, чтобы поймать мягкий свет, или выбрать вечер для живописных закатов и тёплых тонов?
Следующая резиденция царей – Окрос Чардахи. На ее территории раньше было много строений, таких как церковь, большой и малый дома, столовая.
Хотелось бы, чтобы такие сооружения сохранялись как можно дольше!
Дом пережил разрушение и в 19 веке после реконструкции служил резиденцией. В 1960-х годах он был восстановлен в своем первоначальном виде.
"