დაამატეთ ორგანიზაცია

მანგლისის სიონი: პირველი ქვის ტაძარი, ისტორია, მარშრუტი

მანგლისის სიონი საქართველოში მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესიაა. ის მდებარეობს ქვემო ქართლის თვალწარმტაც ტერიტორიაზე, დაბა მანგლისისა და თეთრიწყაროს მახლობლად, საიდანაც საქართველოს ულამაზესი ხედები იშლება.

ეკლესიის პირველი ხსენება 330 წლით თარიღდება. ის საქართველოს დაცული არქიტექტურული ძეგლია. იგი ცნობილია მის კედლებში შენახული რელიქვიით - სიცოცხლის მომცემი ჯვრის ნაწილით, კერძოდ, იმ სადგამით, რომელზეც ქრისტემ ფეხები დაასვენა ჯვარცმის დროს. ეს საქართველოს ქრისტიანული მემკვიდრეობის შესანიშნავი ნიმუშია.

ისტორია.

ისტორიული წყაროების თანახმად, პირველი ქვის ტაძარი აქ 330-იან წლებში აშენდა, იმ დროს, როდესაც ქრისტიანობა საქართველოს ოფიციალურ რელიგიად გამოცხადდა. ლეონტი მროველის ცნობით, კონსტანტინე დიდმა, მეფე მირიანის თხოვნით, რომელიც იმ დროს ქრისტიანობაზე იყო მოქცეული, ეპისკოპოსი იოანე გაგზავნა წმინდა ნივთებითა და საგანძურით საქართველოში ქრისტიანული რელიგიური შენობების ასაშენებლად. გზად მანგლისში გაჩერდა, რომელიც იმ დროს ქვემო ქართლის ერთ-ერთი ყველაზე განვითარებული ქალაქი იყო და ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო, სადაც ქრისტიანული სარწმუნოების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი რელიქვია - ქრისტეს წმინდა ჯვრის ნაწილი - იყო დატოვებული. ამან მეფე ძალიან გაანაწყენა, რომელიც თვლიდა, რომ ყველა ასეთი ძლიერი რელიქვია დედაქალაქში უნდა ინახებოდეს.

მე-7 საუკუნეში მანგლისი თითქმის მთლიანად განადგურდა, მისი რელიგიური ძეგლები და არტეფაქტები კი გაძარცვეს, რაშიც ბიზანტიის იმპერატორი ჰერაკლე იყო დამნაშავე. მე-11 საუკუნის დასაწყისამდე ქრონიკები ეკლესიის ისტორიაზე დუმს. მე-11 საუკუნის დასაწყისში ჩნდება მტკიცებულებები, რომ ეკლესია აღდგენილია: კერძოდ, გუმბათი შეიცვალა, გარე მხარე ქვით მოპირკეთდა, ხოლო ინტერიერი მოხატეს. 1441 წელს ცარ ალექსანდრე I-მა იგი ახალი სახელით - ღვთისმშობლის საკათედრო ტაძარი - მოიხსენია.

კავკასიის ომის დროს ის კვლავ განადგურდა და გაძარცვეს, რის შემდეგაც დიდი ხნის განმავლობაში მიტოვებული იყო და ადგილობრივი მოსახლეობისთვის ამინდისგან თავშესაფარს წარმოადგენდა. 1850 წელს, ეკლესიების აღდგენით დაინტერესებული მიტროპოლიტის ჩასვლის შემდეგ, მანგლისის რესტავრაცია დაიწყო. პერიოდული რესტავრაცია 1862 წლამდე გაგრძელდა და მიუხედავად იმისა, რომ ის ფორმალურად აღდგა, მრავალი რელიგიური და კულტურული ობიექტი სამუდამოდ დაიკარგა. ეკლესიას ბოლო რესტავრაცია 1953-1956 წლებში ჩაუტარდა, რომლის დროსაც სახურავი აღადგინეს, ფრესკები აღადგინეს და ზოგიერთი მათგანი მუზეუმში გადაიტანეს.

Manglisi-Cathedral

არქიტექტურა.

არქიტექტურულად, ეკლესია ოთხფურცლიანი ნაგებობაა რვაკუთხა დოლის გუმბათით, რომელსაც ვიწრო ფანჯრები აქვს ბუნებრივი განათებისთვის. მას ორი შესასვლელი აქვს აფსიდში - ასიმეტრიული სამხრეთის შესასვლელი დასავლეთ კედლისკენ და დასავლეთის შესასვლელი. მისი ამჟამინდელი მდგომარეობა ასევე სანახაობრივია საქართველოში - ორიგინალის მცირე ფრაგმენტებია შემორჩენილი. ორიგინალური მხატვრობა მხოლოდ გუმბათზეა შემორჩენილი. ტაძრის გარდა, ტერიტორიაზე ცალკე სამრეკლო, სასაფლაო, დამხმარე ნაგებობებისა და გალავნის ნაშთებია.

დმანისი შუა საუკუნეებში ციხე-ქალაქი იყო. ის მდებარეობს ქვემო ქართლში, ფინეზაურისა და მაშავერას მდინარეების შესართავთან, თბილისიდან სამხრეთ-დასავლეთით 93 კმ-ში.

დმანისი ისტორიულ წყაროებში პირველად მე-9 საუკუნეში მოიხსენიება, როდესაც ქალაქი არაბების მმართველობის ქვეშ იყო და მას ემირი მართავდა. მე-11 საუკუნეში ქალაქი სელჩუკების ხელში გადავიდა. 1123 წელს დავით IV აღმაშენებელმა (აღმაშენებელმა) გაათავისუფლა დმანისი და სამეფო ქალაქად აქცია, რამაც განაპირობა მისი განსაკუთრებული მნიშვნელობა XII-XIII საუკუნეებში. აქ გადიოდა დასავლეთ აზიისკენ მიმავალი საქარავნო გზები და იქვე მდებარეობდა ზარაფხანა. XIV-XV საუკუნეებში დმანისი მტრის მრავალრიცხოვან თავდასხმებს (თემურლენგი, იაყუბ ხანი და ა.შ.) იწვევდა, რამაც ქალაქის განადგურება და დანგრევა გამოიწვია. ის ხშირად ექვემდებარებოდა დამპყრობლებს (ოსმალები, ირანელები).

manglisi-sioni

ქალაქს ბაზალტის ქვით ნაგები მაღალი გამაგრებული კედელი აკრავდა, რომელიც კონტრფორსებით იყო გამაგრებული. ქალაქის კარიბჭე გალავნის სამხრეთ-დასავლეთ მხარეს იდგა. ქალაქის ქუჩები, 2,5 მეტრის სიგანის, ქვის ფილებით იყო მოპირკეთებული. ციხესიმაგრის შიგნით სამნავიანი ბაზილიკა იდგა - დმანისის სიონი (მე-6 საუკუნე), რომელსაც გიორგი IV ლაშის მეფობის დროს მდიდრულად მოჩუქურთმებული დეკორაციებით კარიბჭეები დაემატა. ციხესიმაგრეში ასევე იყო გვიანი ფეოდალური პერიოდის ეკლესია და სამრეკლო. დასახლებაში აღმოაჩინეს მდინარეზე მიმავალი ფართო გვირაბი, ასევე სახელოსნოები (ზეთსახარში, კერამიკა), აბანოები, ბაზარი, ღვინის შესანახი ობიექტები (მარანი), მინარეთის მეჩეთი და მედრესე. დმანისის მდიდარი მაცხოვრებლების სახლები მწვანე ფილებით იყო მოპირკეთებული.

დმანისის მიმდებარე ტერიტორია უძველესი დროიდან იყო დასახლებული. აქ 1992 წელს არქეოლოგებმა ადამიანის ნეშტი (ქვედა ყბა და კბილები) აღმოაჩინეს. გერმანელმა პალეოანთროპოლოგებმა დაადგინეს, რომ ეს ნაშთები 1,800,000 წლისაა, რაც მათ ევრაზიის უძველეს ნაშთებად აქცევს. მეცნიერებმა შექმნეს „დმანოპითეკის“ - კაცისა და ქალის - მოდელები და დაარქვეს მათ მათი უძველესი ქართული სახელები: ზეზვა და მზია. ეს მოდელები ინახება თბილისში, საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.

მანგლისის სიონი ქართული ხუროთმოძღვრების მნიშვნელოვანი ძეგლი და ქრისტიანობის ერთ-ერთი უძველესი ცენტრია საქართველოში. მანგლისში პირველი ეკლესია მე-4 საუკუნეში აშენდა, ხოლო მე-5 საუკუნისთვის ის უკვე საეპისკოპოსო ცენტრი გახდა. დღევანდელი ეკლესიის საძირკვლის ფენები მე-7 საუკუნით თარიღდება. 1002 წელს ეკლესია განახლდა. ეკლესიის აღმოსავლეთი ნაწილი, კარიბჭე და კედლის მოპირკეთება მე-11 საუკუნით თარიღდება. გუმბათის მხატვრობაც ამ პერიოდით თარიღდება. 1852 წელს რუსეთის ხელისუფლებამ ეკლესიის ინტერიერი გაათეთრა, ფრესკები კი მთლიანად გაანადგურა. ამ პერიოდში აღიმართა ეკლესიის გალავანი და მასში ჩაშენებული სამრეკლო. მთავარი ეკლესიის დეკორში რუსული არქიტექტურის კვალი ჩანს. ეკლესიის ეზოში მე-18 და მე-19 საუკუნეებით დათარიღებული მრავალი საფლავია.

ალა სმირნოვა
ავტორი:

ალა სმირნოვა

თანამდებობა: საქართველოს ღირსშესანიშნაობების ექსპერტი

მე ვარ ალა სმირნოვა, და მე სრულიად ვარ შეყვარებული საქართველოში. ჩემი ვნებაა გაზიარება საოცარ ისტორიებს და ამ ქვეყნის მდიდარ ძველ კულტურაში. როგორც საქართველო…

ვრცლად ავტორის შესახებ

37 კომენტარი


კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში


  • N
    Natia Gelashvili
    სითბო სიონის ქუჩებში, მაგრამ ისტორია... ეჰ, რა მძიმეა. 7-ე საუკუნისმდე გზა გაგვაჩნია, და მაინც, თითქოს არაფერი იცვლება. ისე ჩანს, რომ ტაძრის კარი ისევ რომ გაიღოს, ჰერკულესი ისევ იმ ადგილზეა, მზად შენობის განადგურებისთვის. პირადად, როცა პირველად ვნახე, იმხელა შთაბეჭდილება დატოვა, რომ ვიფიქრე: “რა დააკვირვებს ტაძრის ქვებთან, რა ისტორიები დაიხატება ამ საუნჯეში?” თუმცა, როცა გაირკვა მისი განადგურების ამბავი, გულში მტკივნეული ჩასახედია. ასეთ ადგილებში ყოველთვის მიკვირდა, როგორ დამხობა ერთგვარმა უსამართლომ ისტორია. ავხედე ვიდეოს, კარგი ხედები, მაგრამ ახლა მიკვირს, თუ რამდენად აღდგენადია მუხლი საუკუნეების მშვენებებთან? ნათელი რომ იყოს, მინიმუმ ადგილობრივები ხომ უნდა იბრძოლონ მისთვის?
  • E
    Emine Yılmaz
    Manglisi Sioni’nin o taşları, sanki yüzlerce yılın çığlıklarını barındırıyor gibi geliyor bana! İlk saldırıda neler yaşandı, hayal edebiliyor musun? Hercules’in elinden böyle bir yıkım geçmesi, insanı gerçekten düşünmeye zorluyor. Orada oturup, o duvarların geçmişine, tarihine dalmak, sanki zamanın ötesinde kaybolmak gibi! Bu tarz yerlerde gezerken, ayrı bir huzur buluyorum ama aynı zamanda içimde bir hüzün de beliriyor. Geçmiş, şimdi ve gelecek birbirine karışıyor!!! Sonuç olarak, böyle bir yeri ziyaret etmek gerçekten şart. Peki, Manglisi’ye ulaşmak için en iyi yol ne?
  • S
    Sophia Brown
    I still can’t believe how many stories these ancient walls hold. It’s fascinating - a temple that’s been through so much destruction and yet still stands strong, like a defiant whisper from centuries past. The whole notion of Hercules ordering its downfall feels like a movie plot, but in reality, history is often more complicated, isn't it? I had a chance to visit Manglisi last summer, and standing inside, I could almost feel the weight of all those prayers and sorrows. It’s like a mix of reverence and melancholy. When you’re there, you see the scars of its past, but you also feel the resilience of the place. Such a strong vibe! What I wonder is: if someone has visited recently, how does it compare to earlier experiences - what’s changed in the atmosphere?
  • F
    Francisco Lopez
    ese templo, con su historia de asedios y destrucción, me hace pensar en lo frágil que puede ser todo. la primera vez que vi imágenes de Manglisi, me impresionó cómo logran mantener su esencia a pesar de lo que ha pasado. es curioso, ¿no? estamos tan obsesionados con lo nuevo que a veces olvidamos las lecciones que nos deja el pasado. me encantaría visitar el templo, sentir la energía del lugar y tal vez entender mejor cómo la cultura georgiana ha sobrevivido a tantos embates. ¿hay alguna ruta recomendada para llegar hasta allí?
  • Т
    Татьяна
    Ой, девочки и путешественники по Грузии, какой же счастливый случай — наткнулась на эту статью про Манглиси Сиони на Мадлоба, прям свежая подборка про первый каменный собор страны, и я в полном восторге! 😍 Приехала в Тбилиси на неделю, ищу тихие святыни без толп, а тут всё по делу: история с IV века, когда царь Мириан III с византийцами строил этот тетраконх с восьмигранным куполом, фрески, легенда про Теодора Квелтели, который османов обманул, и даже частица Креста Господня внутри. Я уже съездила туда на день (всего час от столицы на маршрутке), и это просто магия — стою в прохладе храма, смотрю на Триалетский хребет с холма, тишина такая, что мурашки, идеально для меня, городских девчонок, уставших от шума, но любящих историю с комфортом (взяла с собой плед для пикника у подножия, коленки прикрыла шарфиком по правилам).

    Обожаю, что помимо описания Мадлоба даёт советы от жителей Грузии: как доехать без таксиста-мошенника, где парковаться бесплатно, лучшее время на закате для фото без жары. Отзывы читателей супер — узнала про службу по субботам с грузинским хором, а FAQ закрыли мои вопросы: "можно ли с детьми?" (да, площадка рядом), "сколько времени?" (2 часа хватит). Без этого гайда ехала бы наобум, а так всё чётко, планирую вернуться с подругой на выходные, может, даже в соседний Тетрискурку из похожих рекомендаций. Спасибо Мадлоба за такие жемчужины Квемо-Картли — теперь Грузия для меня не только вино и хинкали!

    А вы были в Манглиси Сиони и что вам больше всего запомнилось — фрески или виды? Делитесь, поеду по вашим фишкам ещё раз! 🤔
  • Z
    Zina_Explorer
    მაინტერესებს, არის თუ არა ცნობები იმის შესახებ, თუ როგორ აღადგენდნენ მანგლისის სიონს სხვადასხვა დროს დასრულების შემდეგ? იქნებ არსებობს ძველი დოკუმენტები ან ჩანაწერები ამ პროცესების შესახებ?
  • G
    Grietje
    I'm intrigued by the history of this church, especially its survival after the 7th-century attack and its many restorations. Could someone explain more about the architectural changes made to the dome in the 11th century?
  • В
    Валентина Валентина
    Интересно, что Кубанская война не отмечена в статье как фактор разрушений для храма, хотя это ключевой период для региона. Возможно, стоило бы также упомянуть, как именно восстанавливался собор после каждого из этих разрушений. Это была реставрация с сохранением оригинального стиля или добавлялись новые архитектурные элементы?
  • R
    Rita
    Интересно, как храм изменился после восстановления в XI веке. Сохранились ли элементы того периода в современной архитектуре Манглиси Сиони, особенно в куполе и внешней отделке?
  • ი
    იკო
    გამოქვეყნებულ სტატიაში საინტერესო ფაქტები მოყვანილია, მაგრამ მაინტერესებს, ნამდვილად მოხდა თუ არა ვისი დაარსება 1441 წელს. რამდენადაც ვიცი, მანგლისის სიონი უფრო ადრე არსებობდა. იქნებ სხვა წყაროების განხილვით ეს უფრო ზუსტად დავადგინოთ.
  • C
    Cyrilla Everwyn
    I find it intriguing how the article mentions that the Manglisi Sioni Cathedral was reportedly instructed to be destroyed by Emperor Heraclius in the 7th century. Was there possibly a specific reason or historical context behind such an order? This seems like a significant event that may have deeper political or religious implications.
  • В
    Ваня Тимофеев
    Удивительно узнать, что Манглиси Сиони, будучи одним из древнейших православных храмов в Грузии, сохранил такую богатую историю. Особенно впечатляет тот факт, что он неоднократно подвергался разрушению и восстановлению, а теперь стоит как памятник архитектуры. Интересно было бы посетить его и увидеть эту архитектурную стойкость собственными глазами.
  • U
    Uri
    Is it possible to see the particle of the Life-giving Cross when visiting this cathedral, or is it not on display for the public?
  • მ
    მამუკა თამარაძე
    თვალსაჩინო დეტალი მომეჩვენა ის, რომ XIII საუკუნეში ტაძარი ცნობილი გახდა ნაწილაკის, რაც ინახავდა სიცოცხლის მომტანი ჯვრის ძალას. იქნებ უფრო ვრცლად გაემყარებინათ, რომელ ცნობილმა მოვლენამ ან პიროვნებამ იქონია ამ სტატუსის შეძენაზე გავლენა?
  • С
    Светлана
    Интересно узнать, каким образом частица Животворящего Креста попала в Манглиси Сиони и сохраняется ли она там до сих пор.
  • O
    Oliver Young
    Are there any specific guided tours available for visitors to this historic site, considering its rich history and architectural significance?
  • E
    Eliso
    მაინტერესებს, რამდენად დაცულია ამჟამად Манглиси Сиони-ი, თუ კიდევ აუცილებელია ზრუნვა მის უსაფრთხოებაზე? განსაკუთრებით იმის გათვალისწინებით, რომ მისი ისტორია მრავალჯერ დაცემისა და აღდგენას მოიცავს.
  • S
    Sorley Beaumont
    It's fascinating to learn that the Mtskheta Church was attacked on the orders of the Byzantine Emperor Heraclius in the 7th century. I'm curious about the extent of the damage and whether any original parts of the church survived. Knowing it's now an active place of worship and a protected architectural monument, it would be interesting to see how much of the past can still be seen today through restoration efforts, especially after the cathedral was transformed in the 11th century.
  • N
    Natali
    საინტერესო იქნებოდა, თუ კიდევ გვეტყოდით, როგორ შეინარჩუნეს ნაწილი ცხოველმყოფელი ჯვრისა სიონის ტაძარში საუკუნეების მანძილზე? ეს ფაქტი ნამდვილად აძლიერებს ჩვენი ქვეყნის კულტურულ მემკვიდრეობას.
  • Г
    Георгий Левченко
    Интересно, какая ситуация была с храмом в VII веке? Упоминается, что византийский император Геракл приказал его разрушить, но неясно, по какой причине. Хотелось бы узнать, какие именно исторические предпосылки или политические обстоятельства могли подтолкнуть к такому решению.
  • A
    AndreiP31v
    История храма впечатляет, особенно тот факт, что он хранит часть Животворящего Креста.
  • K
    Keilani
    It's impressive to learn about the rich history of the Manglisi Sioni cathedral. Considering its ancient origins and multiple restorations, including the changes made in the 11th century, does anyone know if there are any original elements or parts of the stone structure still intact from the 5th century? I'd love to know how much of the original architecture can still be seen today.
  • И
    Игорь
    Храм Манглиси Сиони — это не только религиозная достопримечательность, но и важная часть истории Грузии. Меня всегда восхищает, как такие древние сооружения пережили многие века, несмотря на многочисленные разрушения и нападения. Храм, построенный еще в IV веке, в этом месте кажется настоящим символом стойкости и духовности. Особенно интересно, что в разные эпохи он подвергался нападениям, но всегда восстанавливался, сохраняя свою уникальность. Визит в такой храм позволяет почувствовать связь с прошлым и окунуться в атмосферу древней Грузии.
  • М
    Михаил Петрович
    Какие меры принимаются для сохранения храма в наши дни, учитывая его историческое значение и многократные разрушения в прошлом?
  • E
    Elvina
    Я просто обожаю путешествовать и открывать для себя такие исторические места. Представляю, как завораживающе выглядит Манглисский Сиони, утопающий в зелени, или древняя крепость Дманиси, хранящая тайны веков. Удивительно, как природа и история переплелись в этих местах. Мы с мужем часто берем детей в такие поездки – хочется, чтобы они с детства чувствовали дух приключений и уважение к прошлому. Уже добавила эти места в наш маршрут, ведь Грузия – это не только вкусная кухня, но и невероятные виды, старинные храмы и крепости, которые рассказывают свою историю без слов.
  • G
    G_elel
    Манглиси Сиони – это настоящее сокровище среди христианских храмов Грузии! Впечатляет не только его древняя история, уходящая корнями в IV век, но и тот факт, что храм пережил столько нападений и разрушений, сохранив свою уникальную атмосферу. Особенно меня поразила его архитектура – купол, красивые фрески и мощная история, связанная с реликвиями. Приятно осознавать, что, несмотря на все испытания, храм сохранился и продолжает быть важным местом для верующих и туристов. Это место обязательно стоит посетить, если вы хотите почувствовать дух Грузии и увидеть одну из самых значимых исторических достопримечательностей страны!
  • v
    viktoriadosmetova
    Очень огорчает, что часть реликвий была утеряно. Но даже то, что сохранилось по сей день, очень даже стоит посещения!
    Подставка Иисуса Христа! Это ведь единственная в своём роде историческая и религиозная ценность. Восхительно! Я в полном предвкушении, надеюсь, как можно скорее мне удастся съездить к этому храму.
  • Е
    Елена
    Очень интересная статья! Один из старейших православных храмов, Манглиси Сиони, расположен в живописном регионе Квемо Картли в Грузии. Построенное из камня здание впервые упоминается в документах 5 века. Истории грузинских храмов часто напоминают истории военных крепостей и замков. Храм Манглиси Сиони впервые подвергся атаке в 7 веке, когда император Византии Геракл приказал его уничтожить и разграбил все артефакты. В 11 веке храм был восстановлен и продолжает оставаться важной достопримечательностью Грузии. Спасибо за информацию о таком значимом историческом месте!
  • А
    Аделина
    Прочитав эту статью, я была поражена историческим значением Манглиси-сиони, первой каменной церкви в Грузии. Этот архитектурный памятник не только отражает богатое культурное наследие страны, но и является свидетельством глубокой религиозной и духовной истории этого региона.
  • К
    Клара
    Из всех монастырей, которые были описаны, Монастырь Святого Георгия выглядит особенно захватывающе. Эта история вызывает смешанные эмоции. С одной стороны, у меня восхищение перед красотой и древностью монастыря, его архитектурой и уникальными росписями. Я также чувствую интерес к истории этого места и его роли в жизни людей. С другой стороны, вспоминая о разрушениях и тяжелых временах, которые переживал этот монастырь, я испытываю грусть и сожаление. Однако в целом эта история вдохновляет меня и вызывает желание погрузиться в ее изучение и узнать больше о культурном наследии Грузии.
  • y
    yshorts0.078
    Впервые пройдя через ворота Манглиси Сиони, я ощутила величие и духовную силу этого исторического места. Передо мной возвышался первый каменный собор в Грузии, свидетель богатой и древней истории. Внутри я окунулась в атмосферу покоя и святости, которую создавали древние фрески и иконы. Каждый уголок этого собора пронизан историческими событиями и духовными практиками. Поклонившись перед святым иконам, я почувствовала мощь и величие православной веры. Из собора открывался прекрасный вид на окружающие холмы и леса, создавая идеальное место для внутреннего покоя и размышлений. Манглиси Сиони стала для меня местом, где я ощутила связь с прошлым и нашла вдохновение для будущего.
  • А
    Аня
    Какой монументальный храм. Один камень, почти без окон. Там, наверное, холодно в жару. Очень красиво, конечно. И опять храмы разрушены, потом воссозданы. Хорошо, что службы еще идут. Ни разу не была на грузинском богослужении. Интересно, на каком языке проходят службы?
  • o
    olya.loginova.05
    Какой прекрасный собор, выглядит очень необычно. Было интересно узнать некоторые моменты архитектуры. Например, что на куполе присутствует подлинная роспись. Также было интересно познакомиться с историей этого собора. Было интересно узнать, что собор прославился за счет хранившейся в его стенах реликвии - частица Животворящего Креста.
  • c
    chernega.di
    Храм выглядит очень необычно, и я совсем не представляю как такую трудную работу люди смогли выполнить в прошлые времена где не было всяких разных подручных средств которые им помогли бы в этом построение) эти люди действительно великолепны они невероятные трудяги) просто великолепно)
  • c
    chernega.di
    Храм выглядит очень необычно, и я совсем не представляю как такую трудную работу люди смогли выполнить в прошлые времена где не было всяких разных подручных средств которые им помогли бы в этом построение) эти люди действительно великолепны они невероятные трудяги) просто великолепно)
  • И
    Иван
    Очень интересный православный храм Манглиси Сиони . Меня как историка и археолога эти исторические и архитектурные памятники-храмы очень завораживают своей уникальностью и духом средневековья. Очень интересна историческая справка про храм. Однако одно могу сказать точно, я с удовольствием туда отправлюсь.
  • И
    Ира
    Манглиси Сиони прекрасный православный храм Грузии, которую стоить посетить. Ведь собор прославлен тем, что его в стенах реликвии – частица Животворящего Креста, а именно подставка, на которую Христос опирался ногами в момент распятия. Это заставит каждого туриста посетить храм Манглиси Сиони. И уведить своими глазами четырех лепестковый сооружение с куполом на восьмиугольном барабане, в котором пробиты узкие окна для естественного освещения.