მურის ციხე ლეჩხუმში: სკიომარისა და ციხნარის კოშკები
მურუს ციხე (სკიომარი, ციხნარი) ლეჩხუმში, კლდოვან მთებზე მდებარე კომპლექსია. ციხე ოდესღაც ქალაქის დაცვაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა. ციხე მტკიცედ იდგა ოსმალეთის თავდასხმების წინააღმდეგ და არასდროს აუღიათ. ციხე სამი ნაწილისგან შედგებოდა: მთავარი შენობა და ორი დიდი კოშკი.
ერთი აღმოსავლეთით იდგა, მეორე კი დასავლეთით. მთავარ შენობას მეტსახელად „კარგი დახვედრა“ ერქვა. აღმოსავლეთით მდებარე კოშკი საგუშაგო კოშკის ფუნქციას ასრულებდა და „ჰკა მაგას“ ერქვა. როდესაც მტერი მოახლოვდებოდა, ის მთავარ ციხეს საფრთხის შესახებ აფრთხილებდა. მას შემდეგ, რაც დამარცხებული მტერი ციხეს ზურგს შეაქცევდა, დასავლეთ კოშკს ეყრდნობოდა, „არ გაუშვა“.
ციხის კედლებში ასევე საშინელი ისტორიები და მოვლენები იყო გადმოცემული. სწორედ აქ ისჯებოდნენ, ჯაჭვებით აკრავდნენ და იქ რამდენიმე წლის განმავლობაში ათავსებდნენ გლეხებს. ციხის ციხე ერთ-ერთი ყველაზე სასტიკი იყო. დღეს ციხესიმაგრის ოთხი პატარა კოშკი შემორჩენილია, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ შესასვლელი სამხრეთ-დასავლეთიდან იყო. აღმოსავლეთით ორსართულიანი სახლის ნაშთები ჩანს; ის ოდესღაც სასახლეს წარმოადგენდა. ზოგიერთ ადგილას ღობე შემორჩენილია.
2018 წელს მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება, რომ ტურისტებისა და ვიზიტორებისთვის გზატკეცილიდან ციხესიმაგრისკენ მიმავალი გზა გაყვანილიყო. ციხე შეტანილია საქართველოს ერთ-ერთ ულამაზეს ადგილად.
ციხის შესახებ.
მურის ციხე საქართველოს ისტორიულად მნიშვნელოვანი ძეგლი და ღირსშესანიშნაობაა. ის ორი ქალაქის: სვანეთისა და ლეჩხუმის საზღვარზე მდებარეობს და მტრისთვის შეუღწევად ციხეს წარმოადგენს.
ციხის საზღვრებსა და მიმდებარე ტერიტორიაზე ადამიანის საქმიანობის კვალი აღმოჩენილია: სამარხები, ქვევრები და ოქროს, ვერცხლისა და რკინისგან დამზადებული ნივთები. ციხის ძირში კი იმ დროის დიდი ფილოსოფოსის, აღმსარებელი მაქსიმეს მონასტერი და სასაფლაოა შემორჩენილი. ციხე პირველად შუა საუკუნეებში აღადგინეს. სხვადასხვა დროს ციხე სხვადასხვა მმართველს ეკუთვნოდა: ჩიქოვანს, გელოვანს, ახვლედიანს, კოპალიანს, მუშკუდიანს, ყიფიანს, სილაგაძეს და ინასარიძეს.
მურის ციხესიმაგრის შესახებ ცნობები ჯერ კიდევ მე-6 საუკუნიდან იწყება და მაშინაც კი, ციხესიმაგრე მოხიბლავდა ხალხს თავისი მდგრადობითა და მიუწვდომლობით. ის არასდროს დანებდა და ყოველთვის უძლებდა მტრის ყველა შეტევას.
მე-18 საუკუნის დასაწყისიდან მურის ციხე დადიანების ოჯახის რეზიდენციას წარმოადგენდა, რაც ციხის მდებარეობის გამო იქნა მიღებული.
საქართველოში მოგზაურობისას გილდენშტედტმა ციხე თავის ჩანაწერებში რამდენჯერმე ახსენა, ხოლო გეოგრაფმა გუსტავ რადემ, მურის გაცნობის შემდეგ, ვერ გაუძლო ციხესიმაგრის ესკიზების გაკეთებას, რამაც ის მოხიბლა.
თუ მოგზაურობას გეგმავთ და ადგენთ „საქართველოში სანახავი ადგილების“ სიას, აუცილებლად შეიტანეთ მასში მურის ციხე. ციხესიმაგრე არცერთ ტურისტს არ დატოვებს გულგრილს; მისი დიდებულება და ისტორია პირველივე წუთიდან მოხიბლავს.

ასევე წაიკითხეთ




34 კომენტარი
კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში
Полезно было прочитать отзывы тех, кто уже побывал на месте: указания о подходах к крепости, лучшие ракурсы для фото и моменты, когда свет создаёт самые выразительные тени на стенах, помогли лучше спланировать прогулку и понять, куда именно стоит направлять взгляд. Это добавляет уверенности, когда отправляешься в такие места без экскурсии.
После исследования стен заглянул в небольшое кафе неподалёку — простая еда и спокойная атмосфера деревни стали отличным завершением насыщенного дня, а разговоры с местными дали ещё больше контекста про регион. Классные подборки Madloba вдохновляют искать такие места, где история ещё ощущается в воздухе.
Как вы думаете, лучше всего посещать крепость Мури в начале дня, чтобы успеть спокойно пройти все тропы, или под вечер, когда солнце мягче, а виды становятся особенно выразительными?
У крепости Мури какая-то мистическая, мрачная атмосфера, но сам вид её красив и удивителен.