დაამატეთ ორგანიზაცია

აფხაზეთის ტაძრები: 5 უძველესი სიწმინდე, ქართული მოტივები

შექმნილია:
განახლებულია:

ბედიის ოქროს სასმისი (სიმაღლე 12,5 სმ, დიამეტრი 14 სმ). სასმისი გაერთიანებული საქართველოს პირველმა მეფემ, ბაგრატ III-მ, ბედიის მონასტერს (X საუკუნე, ოჩამჩირა) შესწირა, რომელმაც მონასტერი ააშენა. სასმისი საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმში ინახება.

ancient-orthodox-church-bedia-Abkhazia

საქართველოს ერთ-ერთ უძველეს პროვინციაში, აფხაზეთში, შემორჩენილია მრავალი ქრისტიანული კულტურის ძეგლი.

ლიხნის მიძინების ტაძარი, X-XI საუკუნეების ჯვარ-გუმბათოვანი ნაგებობა, გუდაუთიდან 4 კილომეტრში მდებარეობს. ამ ტაძრის კედლები დაფარულია XIV საუკუნის ფრესკებით. არის ქართული წარწერები ასომთავრულით (ძველი ქართული ანბანი). ერთ-ერთი ასეთი წარწერა, ზედა იარუსის სამხრეთ ნაწილში, იუწყება 1066 წელს მოძრავი ვარსკვლავის - ჰალეის კომეტის - მოახლოების შესახებ.

ancent-church-in_Lykhny-Abkhazia

967-დან 975 წლამდე, აფხაზეთის მეფე ლეონ III-მ მოქვისწყლისა და დვაბის მდინარეების შესართავთან ააშენა მოქვის საკათედრო ტაძარი. შუა საუკუნეებში ტაძარში ხელნაწერები იბეჭდებოდა და იწერებოდა. სწორედ აქ შეიქმნა ქართული კულტურის შესანიშნავი ძეგლი, მოქვის სახარება, რომელიც 1301 წლით თარიღდება. დღეს სახარებები საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის საცავშია დაცული.

orthodox-cathedral-mokvi-abkhazia

ქართული ხუროთმოძღვრების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ძეგლია წმინდა გიორგის ერთნავიანი ილორის ეკლესია (XI საუკუნე, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი). 2010 წელს ადგილობრივმა ხელისუფლებამ ძეგლს რესტავრაცია ჩაუტარა, რის შედეგადაც შენობის ქართული ხასიათი დაიკარგა: ფასადი და ინტერიერი თეთრად შეიღება, აღმოსავლეთ ფასადზე კი ქართული წარწერებით ქვები შელესეს. ტაძრის ჭერიც შეიცვალა და ორიგინალისგან სრულიად განსხვავებული გუმბათი დამონტაჟდა.

Church-St-George-Abkhazia

გულრიფშიდან ცხრა კილომეტრში, მდინარე კოდორის პირას, ამაღლებულ პლატოზე, დგას ქართული ხუროთმოძღვრების კიდევ ერთი ძეგლი: დრანდას მიძინების ტაძარი (მე-6-მე-7 საუკუნეები). ცნობილია, რომ მე-19 საუკუნის ბოლოს აქ მონასტერი ფუნქციონირებდა. ბერებმა აქ აყვავებული ეკონომიკა შექმნეს: მათ გახსნეს სკოლა, ააშენეს წისქვილი, სამჭედლო, ხუროთმოძღვრების სახელოსნო, სტამბა და ლაზარეთი. 2006 წელს, პრეზიდენტის ბრძანებულებით, დრანდას ტაძარი ეროვნული მნიშვნელობის უძრავ კულტურულ ძეგლად გამოცხადდა.

church-village-dranda-Abkhazia

ასევე წაიკითხეთ

ალა სმირნოვა
ავტორი:

ალა სმირნოვა

თანამდებობა: საქართველოს ღირსშესანიშნაობების ექსპერტი

მე ვარ ალა სმირნოვა, და მე სრულიად ვარ შეყვარებული საქართველოში. ჩემი ვნებაა გაზიარება საოცარ ისტორიებს და ამ ქვეყნის მდიდარ ძველ კულტურაში. როგორც საქართველო…

ვრცლად ავტორის შესახებ

34 კომენტარი

კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში

  • S
    Sarah Johnson
    Wow, the history in Abkhazia is so rich! I’ve always found these ancient churches fascinating, but I never knew about some of these shrines you mentioned. There’s something magical about standing in a place where people have worshipped for centuries, isn’t there? It’s like the walls whisper stories from the past.

    I recently watched that video you shared, and the honesty about living in Georgia really resonated with me. It’s made me curious-how do these historical sites influence everyday life in the area now? Do locals feel a strong connection to them, or is it more of a tourist attraction? Thanks for sharing this glimpse into such a unique part of the world!
  • A
    Ayşe Aydın
    Abhazya'daki tarihi tapınaklar beni her zaman büyülemiştir. Bu kadar derin bir kültür ve tarih, insanı etkiliyor. Hristiyanlık tarihindeki bu izleri keşfetmek için gitmek isterim ama bir yandan da içimde bir tereddüt var: Gidince kaybolur muyum? Ya da o güzel yapıları görmek için uzun yolculuklar yapmak zorunda kalırsam? Yine de, bu kadar çok hikaye barındıran yerlerin her köşesi bir macera gibi. Yazıda bahsedilen tapınakların atmosferini hissetmek için ne zaman gitmem gerektiğini merak ediyorum. Ziyaret için en uygun zamanlar hangileri?
  • О
    Ольга Васильева
    Бір қызығы, Абхазияда жүргенде, тарихтың жай ғана ұсақ-түйектерден құралғанын сезесіз! Жергілікті храмдардың әрбір қабырғасы мен тастары саған ғасырлар бойы сақталған сырларды айтып тұрғандай. Меніңше, Грузияның христиандық мәдениеті мен дәстүрлері осында шын мәнінде тіл табысып кеткен. Көктемде, сәулетті табиғаттың арасында, осы қасиетті орындарды аралау - рухани жаңарудың нағыз көзі. Шіркін, егер мүмкін болса, үздіксіз жүре берер едім. Міне, осындай терең ойлар мен эмоциялар қалыптасады, жаныңды толқындатады!!! Абхазия, сен мені бір сәтке болса да рақаттандырдың!
  • M
    Maximo
    Только что прочитал удивительный рейтинг на Мадлоба про христианские храмы Абхазии — и как турист, который любит историю, архитектуру и аутентичные места, я просто в восторге! Эта статья стала для меня настоящим путеводителем по одному из самых древних центров христианства на Черноморском побережье.

    Оказалось, в Абхазии сохранилось множество архитектурных памятников — от Лыхнского Успенского собора X–XI веков с фресками XIV века до Драндского Успенского собора VI–VII веков, где когда‑то был целый мужской монастырь с мельницей и кузницей!

    Особенно впечатлил Моквийский кафедральный собор, где в Средние века переписывали рукописи, и Илорская церковь Св. Георгия XI века, хоть и реставрированная с потерей оригинала.

    Я уже отметил несколько храмов, которые обязательно хочу посетить — особенно церковь в Лыхны, чтобы увидеть древние фрески своими глазами. Интересно, какой храм из этого списка вдохновил бы вас больше всего на путешествие?
  • გ
    გივი
    ამ სტატიამ მომაყენა დიდი ინტერესი და მიხარია, რომ ქართული კულტურული გავლენა ასე კარგად ჩანს აფხაზეთში. ადრე მქონდა ბედნიერება მენახა ცანდრიფშის ბაზილიკა და ნამდვილად შთამბეჭდავია მისი არქიტექტურა. რაც შეეხება ამბარის ეკლესიას, გულდასაწყვეტია, რომ ის დაზიანდა თურქული მმართველობის დროს, თუმცა ძალიან მახარებს, რომ მაინც შეგვიძლია დავინახოთ ის უნიკალური ელემენტები, რაც ჯერ კიდევ გადარჩა. ასეთი მემკვიდრეობა კიდევ ერთხელ ადასტურებს ჩვენი ქვეყნის სიძველესა და კულტურულ მრავალფეროვნებას.
  • П
    Патрисия Ильинична
    Посетила Цандрыпшскую базилику несколько лет назад и была поражена её масштабами и архитектурой. Удивительно, как элементы сирийских и малоазийских храмов соединяются с чертами константинопольского амвона. К сожалению, мало кто из туристов оценил это место по достоинству. Интересно, что церковь Амбара смогла сохранить свою уникальную планировку, даже несмотря на разрушение. Эти храмы — настоящие хранители истории.
  • k
    kyliemartinez1986
    The early Christian churches in Abkhazia sound fascinating with their blend of cultural influences. It's interesting how the Tsandrypsh Basilica incorporates elements from Syrian, Asia Minor, and Constantinople architecture. I would love to explore the unique triple-arched entrance of the Ambar Church and see the remnants of its original structure, even after the Turkish period damage. It seems like a perfect destination for those interested in early Christian history and architecture.
  • a
    alexandr_ivanov1985
    Когда снимал в Абхазии, был поражён, как архитектура раннехристианских храмов органично вписывается в природу. Особенно впечатлила Цандрыпшская базилика — такое необычное сочетание сирийских, малоазийских и константинопольских элементов. Жаль, что о храме Амбара в материалах так мало информации, несмотря на его уникальную планировку. Хотелось бы узнать, есть ли планы по реставрации или консервации этих памятников?
  • F
    Fred Lane
    The Tsandripshi Basilica sounds fascinating with its combination of Syrian and Anatolian architectural elements. I’m curious, are there any specific tours available that focus on the early Christian sites in Abkhazia? It would be great to capture photos of these unique features and layouts.
  • გ
    გოგი განუწყვეტელი
    საინტერესოა, როგორი გავლენა აქვს ამ უნიკალურ არქიტექტურას თანამედროვე ქართული აღქმების ჩამოყალიბებაზე და თუ არის რაიმე ინიციატივა, რომელიც ხელს უწყობს ამ ტაძრების აღდგენასა და საზოგადოებისთვის ხელმისაწვდომობის გაზრდას?
  • ნ
    ნორა
    საინტერესოა, როგორ ახერხებდნენ იმ პერიოდის არქიტექტორები კონსტანტინოპოლის, სირიისა და მცირე აზიის სტილის შერწყმას, განსაკუთრებით კი ცანუდრიფშის ბაზილიკაში. როგორი გავლენა იქონია ამ კულტურებმა ქართული ხუროთმოძღვრების განვითარებაზე?
  • Е
    Елена Королева
    Интересно, как именно византийская архитектура повлияла на формирование христианских храмов в Абхазии? Особенно в контексте их сходства с грузинскими храмами тех времён. Может быть, есть конкретные примеры архитектурных элементов?
  • W
    Winnie
    Are there any guided tours available that focus specifically on the architectural features of these early Christian temples in Abkhazia? I'm particularly interested in learning more about how the design elements reflect both Syrian and Byzantine influences.
  • Р
    Рем
    Потрясающе, что такие древние храмы, как Цандрыпшская базилика и церковь Амбара, отражают влияние византийской культуры и грузинской архитектуры одновременно. Впечатляет сочетание элементов из разных регионов, особенно в Цандрыпшской базилике, где объединены сирийские, малоазийские и константинопольские черты. Интересно было бы узнать, как сохранившиеся элементы амбарской церкви выглядят сегодня и есть ли планы по их реставрации.
  • ა
    ალექსანდრე მარგველაშვილი
    ტრადიციათა მრავალფეროვნება, რომელიც ამდენი საუკუნის მანძილზე ჩამოყალიბდა, ძალიან საინტერესოა. ეს თემა დამაფიქრა, რამდენად მნიშვნელოვანია ვიზუალური ხელოვნება და არქიტექტურა კულტურული იდენტობის შესანარჩუნებლად. ცანდრიფშის ბასილიკამ თავისი უნიკალური სტილით სამუდამოდ დაიმსახურა ჩემი სულიერი პატივისცემა. ეს დასტურია ჩვენი რეგიონის მდიდარი ისტორიისა და მრავალფეროვნების. ასევე, ძალიან სამწუხაროა, რომ ამბარას ტაძარი ნაწილობრივ დაინგრა, მაგრამ მიხარია, რომ მისი უნიკალური ელემენტები მაინც გადარჩა. ეს ყველაფერი მახარებს მეტი შევისწავლო ჩვენი რეგიონების ისტორიული ძეგლები.
  • O
    Owen Parker
    The article mentions that there are 26 early Christian churches from the 4th to the 8th century in Abkhazia, but I'm curious about the current condition of these buildings. Have they been preserved well, or are many in ruins like the Ambar Church? Also, the blend of Syrian, Asia Minor, and Constantinople architectural elements in the Tsandrypsh Basilica sounds fascinating. Are there any records or guides available that detail these design influences for someone planning a visit?
  • გ
    გურანი
    მართალია, აბხაზეთში გადარჩა უნიკალური და ისტორიული ტაძრები IV–VIII საუკუნეების, მაგრამ მაინტერესებს, შესაძლებელია თუ არა ამ ტაძრების გავლენით შეშეერთებულიყო ადგილობრივი მოსახლეობა ქრისტიანობასთან? კულტურული ერთობა რომ არსებობს საქართველოს აღმოსავლეთ და დასავლეთ რეგიონებში, ეს ხომ მეტყველებს თანხვედრაზე და არა სხვადასხვა გზების გავლენით განვითარებაზე? იქნებ კიდევ უფრო ღრმა ანალიზი დაგვჭირდეს?
  • О
    Ольга Васильченко
    Меня всегда увлекала история архитектуры, особенно раннехристианские памятники. Узнала много нового о храмах Абхазии и их связи с византийской культурой. Удивительно, как Цандрыпшская базилика сочетает в себе элементы сирийских и малоазийских храмов, это редкость. Печально, что храм Амбара разрушен, но здорово, что сохранились его уникальные архитектурные детали. Спасибо за столь подробное освещение этой темы!
  • U
    Ufuk Aydın
    Exploring the early Christian churches in Abkhazia was a captivating experience. The Tsandrypsh Basilica's blend of Syrian, Anatolian, and Constantinople elements was truly impressive, especially its Justinian-era architectural grandeur. The unique layout of the Ambara Church, with its isolated aisles and triple-arched entrance, stood out despite the damage it suffered during Turkish rule. The connection between these temples and Georgian culture adds a fascinating layer to their historical significance.
  • C
    Cynthia Ellis
    The details about the Tsandrypsh Basilica and its mix of Syrian, Asia Minor, and Constantinople elements are fascinating. It's incredible to learn about such architectural and historical richness from the churches in Abkhazia. I wonder what the preservation efforts are like for these unique structures, especially the ones that have seen damage over the years like the Ambar Church.
  • Ю
    Юрий Громов
    Интересно узнать, есть ли планы по реставрации разрушенной церкви Амбара? Сохранившиеся элементы оригинальной архитектуры могли бы рассказать много историй. Также хотелось бы понять, как именно византийские мотивы отразились в архитектуре этих храмов, особенно в сочетании с грузинскими традициями.
  • М
    Марина Берадзе
    Как вы думаете, могли ли грузинские мотивы в архитектуре абхазских храмов повлиять на их дальнейшее сохранение и восстановление после разрушений, например, как это произошло с храмом Амбара?
  • М
    Марина Берадзе
    Как вы думаете, могли ли грузинские мотивы в архитектуре абхазских храмов повлиять на их дальнейшее сохранение и восстановление после разрушений, например, как это произошло с храмом Амбара?
  • Р
    Роман Беспалов
    Есть ли какие-то современные инициативы по восстановлению храмов, таких как церковь Амбара, или усилия сосредоточены только на сохранении текущего состояния оставшихся элементов?
  • А
    Аделина
    Как прекрасно видеть, что культурное наследие Грузии расцветает в каждом ее уголке, включая Абхазию! Христианские храмы этого региона не только являются важными историческими памятниками, но и свидетельством духовной значимости этой земли. Их красота и величие наполняют сердца восхищением и вдохновляют на уважение и бережное отношение к нашему общему культурному наследию. Благодарю автора за такой замечательный обзор и напоминание о важности сохранения и продвижения исторического наследия наших предков.
  • К
    Кирилл
    Я только что прочитал о Патриаршем соборе Апостола Андрея Первозванного на madloba.info, и я в полном восторге от этого места. Как человек, который планирует посетить Грузию, я не могу не включить эту святыню в свой список мест, которые нужно увидеть. Будучи уже в Грузии, я осознаю, как важно изучать ее культурное наследие, и Патриарший собор явно является одним из самых значимых исторических мест. Я с нетерпением жду своей поездки и надеюсь, что смогу посетить этот потрясающий собор.
  • k
    kirohke2345
    Добрый день! Я только что прочитала статью об удивительных исторических местах Абхазии, и была буквально очарована. Я никогда не была в Грузии и особенно в Абхазии, но этот рассказ заставил меня мечтать о посещении всех этих мест и увидеть каждый из них своими глазами. На мой взгляд, все эти места обладают неповторимым очарованием и глубокой историей, которые увлекают всех тех, кто любит природу и историю. Я надеюсь, что однажды смогу посетить каждое из этих мест и увидеть все своими глазами. Спасибо за такую вдохновляющую статью!
  • g
    galina.gurikova
    В статье собрано несколько храмов, история создания которых датируется средневековым периодом. Думаю становление Христианства мы здесь наблюдаем, но не развития. Храмы небольшие и красивые. Каждый из них является уникальным сооружением. Плохо когда реставрация заканчивается тем, что уничтожаются редкие элементы и культурные памятники. Некоторые вещи точно нельзя обновлять. Уж лучше тогда как есть.
  • d
    dacascas
    Я чего-то не совсем ориентируюсь в происходящем. Тут весь сайт про Грузию, но в этой статье про храмы в Абхазии. И как же организовать подобную поездку? Из Грузии в Абхазию на данный момент проехать невозможно. В обратную сторону - такие же проблемы. В общем, сейчас с этим хватает проблем. Хотелось бы иметь актуальную информацию на этот счёт.
  • a
    ak2550569
    Да, Грузия очень богата архитектурными памятниками. Отличный вариант для тех, кто желает повысить свое духовное развитие. Особенно приятно слышать, что об этих храмах и монастырях заботится государство. Мне кажется, что в наше время, в людях стало меньше духовности, поэтому стоит с большим трепетом относиться к подобным местам. Даже от простого посещения, в душе может открыться дверь для чего-то большего.
  • s
    straliya
    В Абхазии есть Пицундский храм Апостола Андрея Первозванного. Это христианский собор, первоначально построенный в IV веке. Его перестраивали и реставрировали, и тот вид, в котором он находится сейчас, датируется концом IX века. В храме проходят воскресные концерты органной музыки. Путешествуя по Абхазии, обязательно надо сходить на концерт, чтобы услышать и почувствовать, как звуки органа раздаются в стенах этого собора.
  • t
    tatyanadjus1988
    Я все таки считаю, что история Абхазии, если говорить о политический истории, насчитывает примерно 1500 лет. Это во многом самостоятельная история, которая время от времени пересекалась с историей Грузии. Если Республику Абхазия рассматривать как регион Грузии, то тогда и Восточную Грузию надо рассматривать как регион Ирана. Ну это так к слову.
    В Абхазии, также как и в Грузии, много святых мест. И эта страна тоже привлекательна своей красотой природы.
  • a
    anastasi777333
    В Абхазии –одной из старейших провинций Грузии– сохранилось множество памятников христианской культуры.
    1. Илорская церковь им. Св. Георгия реставрирован в 2010 году. Поменяли купол, фасад и интерьер покрыли белой краской, потеряв грузинский характер строения.
    2. Лыхнский Успенский к
    собор Х-ХI веков, в 4 км от Гудауты расписан фресками. Одна из надписей гласит о приближении в 1066 году звезды-кометы Галлеи.
    3. В 967-975 годах у устья рек Моквисцкали и Дваби абхазский царь Леон III построил Кафедральный собор Мокви, где в средние века выпускали и переписывали рукописные книги, среди которых замечательное Моквское Евангелие, датированное 1301 годом, ныне
    находящееся в хранилище Национального центра рукописей Грузии.
    4. Драндский Успенский собор, где был мужской монастырь. Монахи открыли школу, построили мельницу, кузницу, плотницкую мастерскую, типографию, лазарет.
  • И
    Ира
    Больше всего запомнилась однонефная Илорская церковь им. Св. Георгия (ХI в, Очамчирский Муниципалитет). Местные власти в 2010 году провели реставрацию памятника, вследствие которого был потерян грузинский характер строения — белой краской был покрыт фасад и интерьер, камни на восточном фасаде с грузинскими надписями были отштукатурены. Поменяли и перекрытие собора - поставили купол, совершенно отличающийся от прежнего. Очень хотела бы её посетить)
დახმარება