ბედენის ქვაფენილი: ლავის ქვები, პლატო და უძველესი ყორღანები
"გიგანტური ქვებისგან" დამზადებულ მოსაპირკეთებელ ქვებს ფიგურალურად უწოდებენ ვულკანური ლავების ასეთ ზედაპირებს, რომლებიც ნაპრალების სისტემების არსებობის გამო, გაგრილების დროს იყოფა მრავალკუთხა ნაწილებად. ეს მრავალკუთხა ნაწილები სვეტოვანი ლავის ბლოკების მწვერვალებია. ასეთი ფორმები გვხვდება საქართველოს მრავალ ვულკანურ რეგიონში. ერთ-ერთი ასეთი რეგიონია ქვემო ქართლი. აქ ბედენის პლატოზე, რომელიც შედგება დოლერიტებისგან, ეს ფორმები კარგად არის დაკეცილი და დაცული. ზოგიერთი მათგანის მრავალკუთხა (ძირითადად ექვსკუთხა) ფილების დიამეტრი 2-3 მ აღწევს.
პლატოზე არის პატარა და დიდი ბორცვები. მეოცე საუკუნის 50-60 - იან წლებში არქეოლოგიურმა კვლევამ აჩვენა, რომ ამ ბორცვების ნაწილი ადამიანის მიერ არის შექმნილი და სამარხია. გათხრების დროს მთავარი შორის mounds (ე.წ." Cut Mountain") სიმაღლე 6 მ, დიამეტრი 100 მ, მუხის საძვალე ფართობი 30 კვ.m აღმოაჩინეს. სავარაუდოდ, ეს იყო ტომის ლიდერის დაკრძალვა. სამწუხაროდ, საძვალე გაძარცვეს. მეცნიერთა აზრით, იგი 700-800 წლის წინ გაძარცვეს. გათხრების დროს მხოლოდ ორი დიდი ოქროს ქინძისთავი იქნა ნაპოვნი.

მოგვიანებით, ბედენის პლატოს ბორცვები ცალკე ჯგუფად გამოეყო და "ბედენის კულტურა" უწოდა. განსხვავებით ნივთები Kuro-Arak კულტურის mounds, კერძები Bedene სამარხები უფრო სრულყოფილი. ითვლება, რომ ბედენის კულტურის აყვავება ადრეული ბრინჯაოს ხანის ბოლოს მოხდა, რაც გარკვეულწილად აახლოებს მას ტრიალეტის კულტურასთან. ბედენის პლატოს სამხრეთ პერიფერიაზე, ნადარბაზევის რაიონთან ახლოს, 1419 მ სიმაღლეზე მდებარეობს კუს ტბა (ან ნადარბაზევი). ტბის აღმოსავლეთით, ისტორიულ ქვემო ქართლში, თანამედროვე თეთრიწყაროს რაიონის ტერიტორიაზე, ცენტრიდან დაახლოებით 10 კმ-ში მდებარეობს IX-X საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი-ნადარბაზევის სასახლე. სასახლის ნანგრევები და საცხოვრებელი კორპუსი დღემდე შემორჩენილია. გათხრების დროს აღმოაჩინეს 6 კმ სიგრძის წყლის მილი .
მდებარეობა:
თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი, ბელენის პლატო, კლებდისწყლისა და ჩივჩავის სათავეებს შორის; ზღვის დონიდან 1600–1700 მ სიმაღლეზე.
კოორდინატები:
41°37′04″N; 44°18′28″E.
როგორ მივიდეთ:
თეთრიწყაროდან პატარა კლებდისისა და დიდი კლებდისის სოფლების გავლით ავტომობილი შეიძლება მივიდეს დიდ კლებდისამდე, ხოლო ივანოვკის გავლით — თითქმის საბოლოო წერტილამდე. მანძილი: თბილისიდან — 90 კმ, თეთრიწყაროდან — 40 კმ.




46 კომენტარი
კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში
By the way, do you think it’s possible to actually preserve these sites without losing their essence?
Брусчатка в Бедени, судя по описанию, — это природная структура, похожая на огромную каменную мостовую, словно оставленную древними гигантами 👣💫 Уже представляю, как гуляю по этой «каменной дороге» среди зелёных склонов, слушаю тишину природы и наслаждаюсь ощущением единения с удивительной геологией местности 🌄📸 Такое место идеально подходит для прогулки пешком, небольшого пикника или фотосессии, когда хочешь поймать атмосферу дикой природы и её причудливых форм.
Мне особенно понравилось, что в рейтинге объясняют, как правильно добраться до скалы, сколько времени занимает маршрут и на что обратить внимание — именно такие детали делают путешествие увереннее и приятнее ✨
Брусчатка в Бедени теперь однозначно в моём списке мест, которые я хочу посетить во время следующего путешествия по Грузии 💛
А вы уже видели такие природные образования своими глазами? Что больше поразило — сама форма скалы или ощущения от прогулки по ней? 😊📸
вое.И очень заинтересовали булыжники огромных размеров,интересные образования.Вмегда хотелось поучаствовать в раскопках ,чтобы прям
ух!какая древность была,но увы не довелось.Остаётся только зачитываться о раскопках,а в лучшем случае посмотреть в музее.То,сколько я
узнала в справочнике,это дорогого стоит.В сотый раз говорю спасибо создателям Мадлоба за такую содержательную и объёмную работу.
лава при остываний образовала брусчатые булыжники.
Такие булыжники много встречаются на территорий Грузий, но в Бедени они столбообраз-
ные большие блоки длиною до 3 метров.
На поверхности плато есть большие малые холмы. Некоторые сложены людми.
Археологи находили старые захоронения, которые были разграблены.
Это чудеса природы ,раньше проживали люди и они неверное эти булыжники применяли как
строительный материал и для изготовления посуд для нужды жизни.
По этому курганы находившиеся на этом плато называли ,,Беденской культурой .
До современности сохранились руины былой архитектуры древности.
Благодаря автору еще раз окунулась в древнюю историю человечества . Спасибо