დაამატეთ ორგანიზაცია

ჭაპალას ციხე ქვემო ქართლში: X საუკუნის ციხესიმაგრე ბოლნისში

შექმნილია:
განახლებულია:

ჩაპალას ციხე ქვემო ქართლის რეგიონში, ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩაპალასთან ახლოს მდებარე ციხესიმაგრის ნანგრევებია. ის ორი მდინარის, მაშავერასა და ბოლნისის წყლის შესართავთან მდებარეობს.

მიუხედავად იმისა, რომ ამჟამად ნანგრევებად გამოიყურება, ის ქართული ღირსშესანიშნაობის შესანიშნავი ნიმუშია.

ისტორია.

არქეოლოგიური გათხრების შედეგად გამოვლინდა, რომ აქ არსებული ზოგიერთი ნაგებობა X საუკუნით თარიღდება. ეს ციტადელი ასევე მოხსენიებულია XVII საუკუნის ხელნაწერებში, რაც ადასტურებს, რომ ის სოლოღაშვილების ოჯახს ეკუთვნოდა. 1749 წელს ორბელიანების სამთავრო მისი ახალი და უკანასკნელი ცნობილი მფლობელი გახდა. დადგინდა, რომ ციხესიმაგრე ორი ნაწილისგან შედგებოდა: ზედა ციხე მთის წვერზე იდგა, ხოლო მის ქვემოთ - ქვედა ციხე, რომელშიც აბანოები და კედლები იყო.

ციტადელი ორ ბორცვზე მდებარეობდა და ორივე მთლიანად ეკავა, მათ შორის მთის წვერზე შუა ნაწილი. ბორცვის აღმოსავლეთ მწვერვალზე შემორჩენილია, სავარაუდოდ, საგუშაგო კოშკების საძირკველი და კლდეში პირდაპირ გამოკვეთილი ქვის კიბე. ციხის ცენტრი არის უნაგირი, ბრტყელი ტერიტორია; სწორედ აქ იყო განლაგებული შენობები. აქ განლაგებული ორი შენობა, უფრო სწორად, მათი არსებობის კვალი, აბანოები იყო. როდესაც ეს შენობები ხელუხლებელი იყო, ეს ადგილი საქართველოში სანახაობა უნდა ყოფილიყო.

chapala-fortress-wall-ruins-bolnisi

ყველაზე საინტერესო ის არის, რომ ამ ტერიტორიაზე წყლის რესურსების შესამჩნევი დეფიციტი იყო. რელიგიური ნაგებობები არ აღმოჩენილა, რაც მხოლოდ ციხესიმაგრის სამხედრო და თავდაცვით ხასიათზე მიუთითებს. ტერიტორია გარშემორტყმულია ქვის ინკრუსტაციით აგურის კედლით. მიწაზე ადვილად შეგიძლიათ იპოვოთ კერამიკის ნარჩენები და არც ძველი ქართული ჭურჭლის მსგავსი ნაწილების პოვნაა რთული, რაც დოქისა და ამფორის ნაჯვარია.

მთის დასავლეთ ნაწილში პირდაპირ კლდეში ამოკვეთილია წყლის შემგროვებლები, რაც უჩვეულო იყო ასეთი ნაგებობებისთვის. მთის ფერდობებზე არის დაკლაკნილი ბილიკი, რომელიც პირდაპირ კლდის მწვერვალსა და ციხესიმაგრემდე მიდის. მიუხედავად იმისა, რომ ციხესიმაგრე აღარ ჩანს მწვერვალიდან, რადგან ის ჩვენს ქვემოთ მდებარეობს, ეს თვალსაჩინო ადგილიდან საქართველოში ერთ-ერთი ულამაზესი ხედი იშლება. ასევე, ციხესიმაგრის მახლობლად, მდინარე მაშავერაზე, დგას XVII საუკუნის უძველესი ქვის ხიდი.

ციხემდე მისვლა განსაკუთრებით რთული არ არის. ის ბოლნისი-მანეულის მთავარი გზიდან ჩანს. მუხრანიდან 1,5 კმ-ში, დასავლეთით, სამხრეთისკენ არის მოსახვევი და იქ ნახავთ მდინარე მაშავერას და ჩაპალსკის ხიდს. გზაჯვარედინამდე ერთი მესამედი კილომეტრის გავლის შემდეგ, მოუხვიეთ მარჯვნივ, ხოლო თითქმის ერთი კილომეტრის შემდეგ, მოუხვიეთ მარცხნივ და აღმოჩნდებით ციხესიმაგრისკენ მიმავალ ერთადერთ გზაზე, რის შემდეგაც ციხესიმაგრის ნანგრევების პოვნა არ გაგიჭირდებათ.

ასევე წაიკითხეთ

ანასტასია ბერეჟკოვა
ავტორი:

ანასტასია ბერეჟკოვა

თანამდებობა: Head of Development Direction

გამარჯობა! მე ვარ მოგზაური, რომელსაც უამრავ გამოცდილება აქვს ცხოვრებაში მსოფლიოს ერთერთ კუთხით. წლებია, ჩემი ვნება მგზავრობისკენ მიმაქვს მე სხვადასხვა ბილიკები…

ვრცლად ავტორის შესახებ

29 კომენტარი

კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში

  • P
    Pedro Lopez
    La tranquilidad que se siente al estar cerca del Castillo Chapala es indescriptible. 🌄 Imaginar todas las historias que esos muros han presenciado me llena de emoción. La arquitectura única lo hace un lugar intrigante, no se parece a nada que he visto antes en Georgia. Te transporta a otro tiempo, a una época lejana que parece tan palpable. La belleza rústica de las ruinas, junto con la naturaleza que lo abraza, lo convierte en un destino que definitivamente quiero visitar. Cada rincón cuenta una historia, cada piedra tiene un secreto. Que viaje tan fascinante nos ofrece este rincón de Kvemo Kartli. 🤯🔥
  • თ
    თამაზ კვერენჩხილაძე
    ხშირად მსმენია ჩაპალის ციხის შესახებ, მაგრამ კომენტარში აღნიშნულია, რომ სამწუხაროა, აბრეშუმოვანმა დროებმა მუხრება. მაინტერესებს, რესტავრაციის შემდეგ ჩავიდა თუ არა ციხე ისე, რომ შესაძლებელი ხდება გიდის დახმარებით ეკლესიაში შესვლა და ფრესკების ნახვა? ამასთან დაკავშირებული ინფორმაცია მნიშვნელოვანი იქნება ტურისტებისთვის.
  • G
    Gavin C.
    I found it fascinating that the Chapala Castle combines both Georgian and European fortification methods. I'm curious about the state of the frescoes and the carved iconostasis in St. George's church. Have they been preserved well, or are they mostly remnants now?
  • С
    С.Р. Яшкин
    Из статьи не совсем понятно, как проводились реставрационные работы в начале XXI века и насколько они повлияли на сохранность замка. Интересно, какие именно части были реставрированы и есть ли фотографические материалы, сравнивающие состояние замка до и после реставрации?
  • S
    Sapphira
    Does the castle still have any of the original frescoes or iconostasis in the church of St. George, or have they been lost over time? I'm curious about the current state of the interior after the restorations in the 21st century.
  • n
    nataromanova22
    Оживлённая история замка Чапала вызывает интерес. Хотелось бы узнать больше о фресках в церкви св. Георгия в замке. Какие сюжеты на них изображены, кроме сохранившихся фрагментов? Это была бы весомая деталь для понимания религиозного и культурного значения этого места.
  • M
    Maka_Flower
    ეს მშვენიერი ადგილმდებარეობაა ჩვენი ქვეყნის კულტურული მემკვიდრეობის შესასწავლად და ღირსშესანიშნაობების დასათვალიერებლად. მაინტერესებს, როგორია წლების განმავლობაში ჩატარებული რესტავრაციის ხარისხი და რამდენად ხელმისაწვდომია ეს ადგილი ტურისტებისთვის?
  • Р
    Роман
    Посещал замок Чапала в Квемо Картли во время путешествия по Грузии. Удивительное место с богатой историей. Архитектура, сочетающая грузинские и европейские элементы, поражает своим величием, а фрески в церкви св. Георгия впечатляют даже в своём фрагментарном виде. Интересно, как замок выстоял при нашествиях, но его использовали как склад в советское время, что, конечно, повредило его состояние. Радует, что начали реставрацию, ведь такие памятники важно сохранять.
  • ნ
    ნოდიშვილი
    ჩემი კითხვა ასეთია: ხომ არ არის ცნობილი, რა ზიანმა განიცადა ჩაპალას ციხე-სიმაგრემ საბჭოთა პერიოდში, როცა ის საწყობად გამოიყენებოდა? მაინტერესებს, შეიძლება თუ არა მეტი ინფორმაცია მოვიპოვოთ საინტერესოდ დეკორირებული წმინდა გიორგის ეკლესიის ფრესკებზე და ჰორელებში.
  • M
    Malcolm
    Is there any information available on whether the interior frescoes or the church’s iconostasis have been restored or preserved during the recent restoration efforts? These details seem crucial for understanding the cultural significance of the site.
  • Y
    Yosef
    Is the castle currently open to visitors, and are there guided tours available to learn more about its history and the restoration efforts?
  • თ
    თიმური
    მართლა გამაოცა ჩაპალის ციხის არქიტექტურის ქართული და ევროპული ელემენტების შერწყმამ. საინტერესოა, როგორ შეძლეს იმ დროის ხელოსნებმა ასეთი უნიკალური ნაზავის შექმნა? ამისთანა დეტალების გარეშე, როგორ აირჩა ჩაპალის ციხე როგორც დამცველობა და საცხოვრებელი ერთდროულად?
  • გ
    გიორგი
    ძალიან საინტერესოა, როგორ მოხდა, რომ ეკლესია მხოლოდ ფრაგმენტული ფრესკებით არის შემონახული. ხომ არ არის ცნობილი, როდის და რა გარემოებებით მოხდა მათი დაზიანება? კარგი იქნებოდა, თუ ეს დეტალი უფრო მეტად იქნებოდა განმარტებული.
  • О
    Оксана
    Посетила замок Чапала с друзьями и была в восторге. Величественные стены и башни действительно впечатляют, а внутренняя церковь св. Георгия с фресками добавляет особого шарма. Хотелось бы, чтобы реставрации уделяли больше внимания, ведь такие места должны сохраняться для будущих поколений. Особенно интересна комбинация грузинских и европейских архитектурных стилей. Жаль, что во время Советского Союза здание использовали как склад, но хорошо, что хотя бы частично его удалось восстановить.
  • Ю
    Ю. Зубкова
    У меня возник вопрос по поводу фресок в церкви св. Георгия. Есть ли какие-то известные данные о том, какие сцены или сюжеты они изображают? Хотя бы в общих чертах? Было бы интересно узнать об этом подробнее.
  • M
    Maddox Rogers
    Visiting this castle was like stepping back in time. The thick stone walls and the imposing square tower tell stories of its defensive past. Though partially ruined, you can still feel the blend of Georgian and European architecture. I was particularly intrigued by the church of St. George inside, with its fragmentary frescoes. It's a shame about the damage it suffered during the Soviet era, but the restoration efforts have helped. A fascinating place for those interested in history and architecture.
  • C
    Cassandra Wright
    Is the church inside the castle still functional, or is it mainly a historical site now? I'm curious about the current state of the frescoes and the carved iconostasis mentioned.
  • E
    Elvina
    Очень вдохновила эта статья! Замок Чапала — это действительно загадочное место с богатой историей! Очень впечатляют археологические находки и тот факт, что некоторые части крепости датируются еще X веком. Даже в виде руин он выглядит величественно и вызывает ощущение, что ты прикасаешься к настоящей истории. Мне особенно понравилась его расположенность между двумя реками и на высоте, откуда открывается потрясающий вид. Это место, безусловно, стоит посетить, чтобы почувствовать атмосферу древности и узнать больше о прошлом Грузии.
  • G
    G_elel
    Замок Чапала произвел на меня огромное впечатление! Это действительно уникальное место, которое сочетает в себе не только историческую значимость, но и захватывающую атмосферу. Мне особенно понравился тот факт, что замок был построен на вершине горы, и оттуда открывается невероятный вид на окружающие пейзажи. Археологические находки, связанные с X веком, делают его еще более загадочным. Удивительно, как много исторических слоев можно найти в таких местах, даже несмотря на то, что замок сейчас в руинах. Это идеальное место для любителей истории и природы!
  • v
    viktoriadosmetova
    Смотрю на фото, читаю статью и так и тянет совершить путешествие туда.
    А есть ли пешие походы к замку Чапала? И насколько они трудные? На фото вижу достаточно тяжёлый ландшафт, но вроде рядом дорога.
    Интересно, сколько сражений и битв выстоять крепость.
  • Е
    Елена
    Замок Чапала – это удивительное историческое сооружение, которое хранит в себе множество тайн и загадок. Его уникальная архитектура и богатая история делают его настоящей жемчужиной Болниси. Интересно, что несмотря на первое документальное упоминание в 17 веке, археологические находки указывают на его существование уже в 10 веке. Это место обязательно стоит посетить, чтобы окунуться в атмосферу древности и почувствовать дух тех времен, когда жители деревни героически защищали свои земли.
  • А
    Аделина
    Замок Чапала в Квемо-Картли просто великолепен! Это место, где можно окунуться в волшебство средневековья и насладиться красотой грузинской истории. Прогулка по его древним стенам наполняет сердце чувством умиротворения и восхищения перед мастерством древних строителей. Я бы с удовольствием вернулась сюда снова и снова, чтобы погрузиться в атмосферу этого великолепного замка!
  • К
    Клара
    Как же удивительны и загадочны места, которые скрыты в глубинах скал! Замок Чапала в Квемо-Картли — просто великолепный пример. А эта баня внутри башни — просто нечто невероятное! Представляю, какое удовольствие погрузиться в такую атмосферу и проникнуться историей этого удивительного места. Спасибо за такую интересную статью, которая позволяет заглянуть в мир грузинских достопримечательностей и окунуться в их уникальную атмосферу!
  • s
    siomukha91
    Очень меня впечатляют все исторические построения, но эта просто находка для тех кто любит исторические здания. Как хорошо что производят раскопки и находят это чудо, это я думаю нужно обязательно видеть своими глазами, как это было сделано человеком, лестницы и скалы высечены, это просто, поражает что раньше мог сделать человек.
  • y
    yshorts0.078
    Оказавшись перед величественным замком Чапала в Квемо-Картли, я почувствовала, что перенеслась в другую эпоху. Его красота и архитектурные детали захватывают дух и не оставляют равнодушной ни одну душу. Поднявшись по каменной лестнице, я прониклась атмосферой истории и загадочности, которую этот замок излучает. Внутри замка я обнаружила удивительные залы и покои, каждый со своей уникальной атмосферой. Многочисленные окна замка предлагали потрясающий вид на окружающий пейзаж, который оставил меня безмолвной от восторга. Я провела здесь много времени, исследуя каждый уголок замка и ощущая присутствие его истории. Рекомендую посетить замок Чапала всем, кто ценит культурное наследие и стремится ощутить магию прошлого.
  • b
    bikteeva94
    Древний замок Чапала относится к сооружениям десятого века, но точные даты его постройки никто точно не знает! Он не похож на другие подобные сооружения по внешнему облику, и поэтому привлекает сюда множество туристов! Глядя на фотографию, я сначала не поняла что это замок, ведь от него уже распались много частей. Но история этих окрестной мне понравилась.
  • К
    Ксюша
    Удивительное место со своей историей. Крепость от других крепостей в Грузии отличает ее уникальное строение, необычность этих построек и привлекает туристов. Автор подробно рассказал историю этих мест. Что подогревает интерес посетить крепость еле больше. Еще одним плюсом к посещению данной территории является то, что в крепость не сильно сложно попасть.Её видно с главной дороги Болниси-Манеули. В 1,5 км от Мухрана в западную сторону есть поворот на юг, а там уже будет река Машавера и Чапальский мост, одну треть километра до распутья, повернув направо, а через почти километр повернув налево вы попадете на единственную дорогу ведущую к крепости, а далее не составит труда найти руины крепости.
  • И
    Иван
    Крепость стратегически очень удачно расположили, однако представьте как туда было трудно доставлять стройматериалы. Зато оборона такой крепости значительно упрощалось Меня как историка и археолога эти исторические и архитектурные памятники-крепости очень завораживают своей уникальностью и духом средневековья. Очень интересна историческая справка про крепость.
  • И
    Ира
    Очень интересные и даже захватывающие руины замка Чапала, которую стоить увидеть своими глазами. Хоть и замок уже давно превратился в руины, но все же хотелось бы увидеть остатки прошлого. Ведь фундаменты охранных вышек и каменная лестница, высеченная прямо в скале, стоит того, чтобы каждый мог прочувствовать историю этих мест и представить каким был замок раньше.
დახმარება