🗺️ წმინდა გიორგის სალოცავი ნაქერალასთან: ლეგენდები, ხედები და ბილიკი
🗺️ რა უნდა იცოდეთ ცხრაჯვარზე მოგზაურობამდე
ღია სალოცავი კლდოვანი მწვერვალის თავზე, 1569 მ-ზე, ნაქერალას უღელტეხილთან. არც ეკლესია, არც სახურავი — ჯვრები ღია ცის ქვეშ. მლოცველები და ლაშქრობის მოყვარულები მოდიან ლეგენდებისა და დასავლეთ კავკასიის პანორამის გამო.
ცხრაჯვარი სიტყვასიტყვით ნიშნავს „ცხრა ჯვარს". ეს არც ეკლესიაა და არც მონასტერი. კლდოვანი მწვერვალის თავზე, ღია ცის ქვეშ, ჯვრები დგას — მათ შორის ცენტრალური, დიდი ოქროს ჯვარი ლალის ყვავილის ფორმის ბოლოებით, რაც ქართული მართლმადიდებლური ტრადიციისთვის დამახასიათებელია. კედლები არ არის, სახურავი არ არის — მხოლოდ ჯვრები, ქარი და맑ა ამინდში დასავლეთ კავკასიის პანორამა.
სალოცავი ნაქერალას უღელტეხილთან, იმერეთისა და რაჭ-ლეჩხუმის საზღვარზე მდებარეობს, სადაც გზა ტყიბულს ამბროლაურთან აკავშირებს. ადგილი მოიზიდავს როგორც მლოცველებს — სალოცავი წმინდა გიორგის სახელობისაა — ასევე ლაშქრობის მოყვარულებს, რომლებიც ქვეყნის ერთ-ერთ საუკეთესო სათვალთვალო წერტილს ეძებენ. მოგზაურობის დაგეგმვისთვის გახსენით ცხრაჯვარის გვერდი Madloba-ზე — იქ ნახავთ ფოტოებს, კოორდინატებსა და მარშრუტის ღილაკს.
📍 სად მდებარეობს და როგორ მოხვდეთ
ცხრაჯვარი იმერეთშია, ქუთაისიდან ჩრდილოეთით დაახლოებით 50 კმ-ში. პარკინგთან ორიენტირი მარტივია: მიტოვებული საბაგიროს ზედა სადგური — ბეტონის დიდი ნაგებობა, ვერ გამოტოვებთ.
🚗 მანქანით: ქუთაისიდან ტყიბულის გავლით დაახლოებით 1 საათი. ტყიბულის მხრიდან ნაქერალასკენ ასვლისას — მარცხნივ გასახვევი. გზა ასფალტიანია, მაგრამ ქვათა ვარდნა შესაძლებელია.
🚌 საზოგადოებრივი ტრანსპორტით: ქუთაისიდან ტყიბულამდე მარშრუტკა დადის. შემდეგ — ტაქსი ან მგზავრობა.
🥾 ბილიკი და ასვლა
პარკინგიდან მწვერვალამდე დაახლოებით 2 კმ-ია: ჯერ დაახლოებით 1 კმ მიწის გზა, შემდეგ — საშუალო სირთულის ბილიკი კლდის პირას. სიმაღლის მატება დაახლოებით 73 მეტრია. ერთი მიმართულებით 30–60 წუთი.
2022 წლამდე ასვლა მხოლოდ რკინის ჯაჭვებით — via ferrata სტილში — იყო შესაძლებელი. შემდეგ ყველაზე მკვეთრ მონაკვეთებზე ხის კიბეები და მოაჯირები დამონტაჟდა. კიბეების მდგომარეობა არასტაბილურია: ზამთრის შემდეგ ზოგიერთი სეგმენტი დაზიანებულია, ზოგან კლდეზე გვერდის ავლით სიარულია საჭირო. ლაშქრობის ფეხსაცმელი სავალდებულოა.
ამინდი გადამწყვეტი ფაქტორია. ადგილი ხშირად ნისლშია. ნისლსა და წვიმის შემდეგ კლდის პირას გამავალი ბილიკი ნამდვილად საშიში ხდება. საუკეთესო —맑ა დილა ივნისი–ოქტომბერში. თუ ჩასვლისას ხილვადობა ცუდია, ჯობია სხვა დღეს ჩამოხვიდეთ.
🏔️ რა ჩანს მწვერვალიდან
맑ა ამინდში ცხრაჯვარი საქართველოს ერთ-ერთ საუკეთესო სახედ ითვლება. ჩრდილოეთით — კავკასიონის მწვერვალები, ორთავიანი უშბა და სვანეთის თოვლიანი პიკები. ჩრდილო-აღმოსავლეთით — შაორის წყალსაცავი ფოთლოვანი ტყის გარემოცვაში. სამხრეთ-აღმოსავლეთით — ტყიბული და მისი წყალსაცავი. სამხრეთ-დასავლეთით — კოლხეთის დაბლობი, განსაკუთრებით맑ა ამინდში კი — შავი ზღვის ვიწრო ზოლი.
პანორამა სრულია — 360°. სწორი „მხარე" არ არსებობს: ყველა მიმართულებით სანახავია.
📜 ცხრაჯვარის ორი ლეგენდა
სალოცავს ორი გადმოცემა უკავშირდება. ორივე ზეპირი ტრადიციაა — დოკუმენტური წყარო არ არსებობს.
ლეგენდა ცხრა ვაჟზე. ერთი ოჯახიდან ომში ცხრა ვაჟი წავიდა. მამა ყოველდღე ლოცულობდა შვილების შინ დაბრუნებისთვის. ერთ დღეს გადაწყვიტა აღთქმა შეესრულებინა: საკუთარი მხრებით ტყიბულის მთაზე ცხრა ჯვარი ააღმართა, თითოეული ვაჟის სახელზე. ყველა ცხრა ვაჟი უვნებლად დაბრუნდა. ლეგენდის უმეტეს ვარიანტში ამბავი მეორე მსოფლიო ომს უკავშირდება, თუმცა ოჯახის სახელი და სოფელი არსად ფიქსირდება.
ლეგენდა სოფრომიანებზე. სვანეთში ძმებმა თავადი მოკლეს და სისხლის აღების შიშით ოკრიბის ერთ-ერთ სოფელში შეაფარეს თავი, გვარი სოფრომაძედ გადაარქვეს და ოჯახები შექმნეს. მაგრამ გვარში ყველა მამრი შთამომავალი ბავშვობაში იღუპებოდა. ერთ დღეს მტრედი გაუშვეს ლოცვით — ფრინველმა ფრენა დაიწყო და ამ მთის წვერზე დაჯდა. სოფრომაძეებმა ქვები ხელით ასწიეს მთაზე და პატარა სალოცავი ააგეს. დასრულებისთანავე ნადიმი გამართეს, დაითვრნენ, ჩხუბი მოვიდათ და ერთმანეთი დეკეულის ძვლებით დაჭრეს. გამოფხიზლებულებმა სინანულში მუხლი მოიყარეს. მას შემდეგ გვარის შთამომავლები ყოველ მაისის ბოლო შაბათს ამ მწვერვალზე იკრიბებიან და ხორცს არ ჭამენ.
ვერც ერთი ლეგენდა ვერ დასტურდება. ორივეს ერთდროული არსებობა შესაძლებელია.
🏗️ სალოცავი დღეს
ცხრაჯვარი ღია კომპლექსია. ცენტრალური ელემენტი — დიდი ოქროს ჯვარი ლალის ყვავილის ფორმის ბოლოებით, ქართული მართლმადიდებლური ტრადიციისთვის დამახასიათებელი. სხვადასხვა ზომის სხვა ჯვრებიც დგას გარშემო. ბოლო ვიზიტების დროს მწვერვალზე პატარა ქვის სამლოცველო შენდებოდა.
პარკინგთან — ტყიბული–ცხრაჯვარის საბაგიროს მიტოვებული ზედა სადგური. საბაგირო 1984 წლის 21 ოქტომბერს გაიხსნა, მისი სიგრძე 3644 მეტრი იყო — მეორე ყველაზე გრძელი საბაგირო საქართველოსა და საბჭოთა კავშირში. ვაგონები თბილისის საავიაციო ქარხანაში იყო დამზადებული. სადგური დღეს ცარიელი და ნანგრევებად ქცეული დგას — სხვა ეპოქის ძეგლი.
ბილიკის მახლობლად ახლახან მღვიმე აღმოაჩინეს — ტურისტებისთვის ჯერ არ არის მოწყობილი, მაგრამ ადგილს კიდევ ერთ განზომილებას მატებს.
🎉 ცხრაჯვარობა
ყოველ წელს მაისის ბოლო შაბათს ასობით ადამიანი ადის სალოცავამდე. ცხრაჯვარობა ერთდროულად სასულიერო ლოცვა-ვედრებაა და სახალხო დღესასწაული: ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლებში ნადიმები ეწყობა, ხალხი ერთად ლოცვობს ოჯახის კეთილდღეობისთვის. ადგილი ყველაზე ცოცხლად სწორედ ამ დღეს ჩანს. სიჩუმის მოყვარულებს ამ დღის გვერდის ავლა ჯობია.
🗺️ რა ნახოთ მახლობლად
ნიკორწმინდა. XI საუკუნის კათედრალი, 20–30 წუთის სავალი ჩრდილო-აღმოსავლეთით, რაჭ-ლეჩხუმში. ქართული შუასაუკუნეების ქვის კვეთის ერთ-ერთი საუკეთესო ნიმუში — ფასადის ბარელიეფები და XVI–XVII საუკუნის ფრესკები შიგნით. 2007 წლიდან იუნესკოს სარეზერვო სიაშია.
შაორის წყალსაცავი. ხელოვნური ტბა ცხრაჯვარიდან 10–15 წუთის სავალი. ფიჭვნარი ტყე, სიჩუმე, პიკნიკისთვის კარგი ადგილი.
სახინულეს მღვიმე. ბუნებრივი მღვიმე ნიკორწმინდის სიახლოვეს, სადაც ყინულის სტალაქტიტები და სტალაგმიტები მთელი წელი დგას — სახელი ქართულად „მაცივარს" ნიშნავს.
სამივე ადგილი ერთ დღეში მოიარება ქუთაისიდან. იმერეთის სხვა ღირსშესანიშნაობები Madloba-ს გვერდებზეა.
ცხრაჯვარი მოინახულეთ? დატოვეთ შეფასება Madloba-ზე: გაიზიარეთ კიბეების მდგომარეობა, ამინდი და მწვერვალიდან ხედვადობა. ეს სხვა მოგზაურებს ეხმარება.
ინფორმაცია განახლებულია 2026 წლის ივნისისთვის. ბილიკისა და გზის მდგომარეობა სეზონის მიხედვით იცვლება — მოგზაურობამდე გადაამოწმეთ.
❓ ხშირად დასმული კითხვები
ცხრაჯვარი ქართულად „ცხრა ჯვარს" ნიშნავს. ეს წმინდა გიორგის სახელობის ღია სალოცავია ზღვის დონიდან 1569 მ-ზე, ნაქერალას უღელტეხილთან, იმერეთ-რაჭის საზღვარზე. არც ეკლესია და არც მონასტერი — ჯვრები კლდოვანი მწვერვალის თავზე, ღია ცის ქვეშ.
ნაქერალას უღელტეხილთან, ტყიბულის ზემოთ, ქუთაისიდან ჩრდილოეთით დაახლოებით 50 კმ-ში. ნიშნული პარკინგთან — მიტოვებული საბაგიროს სადგური.
მანქანით — ტყიბულის გავლით დაახლოებით 1 საათი. ნაქერალაზე ასვლისას მარცხნივ გახვევა. მარშრუტკა ტყიბულამდე, შემდეგ ტაქსი.
საშუალო სირთულე. პარკინგიდან დაახლოებით 2 კმ, 30–60 წთ. 2022 წელს დამონტაჟებული ხის კიბეები ნაწილობრივ დაზიანებულია — ლაშქრობის ფეხსაცმელი სავალდებულოა.
ივნისი–ოქტომბერი,맑ა ამინდში. ადგილი ხშირად ნისლშია — ნისლსა და წვიმის შემდეგ ბილიკი საშიში ხდება.
맑ა ამინდში — კავკასიონი, უშბა, შაორისა და ტყიბულის წყალსაცავები, კოლხეთის დაბლობი. განსაკუთრებით맑ა ამინდში — შავი ზღვის ზოლი.
ყოველწლიური დღესასწაული მაისის ბოლო შაბათს. ლოცვა, ნადიმი, ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლების შეკრება მწვერვალთან.
ნიკორწმინდის XI საუკუნის კათედრალი (20–30 წთ), შაორის წყალსაცავი (10–15 წთ), სახინულეს მღვიმე ყინულის წარმონაქმნებით.
3 კომენტარი
კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში