დაამატეთ ორგანიზაცია

თბილისის სიონი: ისტორია, ღირსშესანიშნაობები, მისამართი

შექმნილია:
განახლებულია:

საქართველოს ულამაზესი ღირსშესანიშნაობების სანახავად, თბილისს აუცილებლად უნდა ეწვიოთ. საქართველოში მეორე უმნიშვნელოვანესი ეკლესია იქ მდებარეობს - სიონის საკათედრო ტაძარი. მისი სახელი პირდაპირ კავშირშია იერუსალიმის მთასთან, სიონის მთასთან. ებრაულიდან თარგმნილი, ეს ნიშნავს „მზიანს“. მას სახელი ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების პატივსაცემად ჰქვია.

ლეგენდის თანახმად, მარიამი გარდაიცვალა სახლში, სიონის მთაზე, სადაც აშენდა მსოფლიოში პირველი მიძინების ტაძარი. სიონის საკათედრო ტაძარი მდებარეობს მდინარე მტკვრის ნაპირზე, ძველი ქალაქის ცენტრში. სიონის საკათედრო ტაძარი არის კომპლექსი, რომელიც შედგება ეკლესიისგან, ორი სამრეკლოსგან და ტაძრის გარშემო არსებული ღობისგან. ჯვარ-გუმბათოვანი შენობა მორთულია ჯვრის რელიეფური გამოსახულებებით.

sionskiy-sobor.original

ტაძრის კედლები ტუფითაა დაფარული, თუმცა საძირკველი ხელუხლებელი რჩება. ეკლესია მორთულია რუსი მხატვრის, გ. გ. გაგარინის მიერ შექმნილი ფრესკებით. სამრეკლოები სხვადასხვა პერიოდით თარიღდება: ერთი მე-15 საუკუნით თარიღდება, ხოლო მეორე, რუსული კლასიციზმის ნიმუში, ეკლესიის გვერდით 1812 წელს აშენდა. თბილისის სიონის საკათედრო ტაძარში ინახება საქართველოს ყველაზე მნიშვნელოვანი სიწმინდე - წმინდა ნინოს ჯვარი.

ის დამზადებულია ვაზის ღეროსგან, ნინოს თმით არის შეკრული და ქვაშია ჩასმული. ეს სიწმინდე ტაძარს რუსეთის იმპერატორმა ალექსანდრე I-მა 1801 წელს დაუბრუნა. აქვე ინახება წმინდა დავით გარეჯელის მიერ იერუსალიმიდან ჩამოტანილი ქვა. მას სასწაულმოქმედ და კურთხეულ ქვად მიიჩნევენ. სიონის საკათედრო ტაძარი სავსეა ქართული ეკლესიების ცნობილი ხატებით: ღვთისმშობლის ივერონული ხატი, მაცხოვრის ხელთუქმნელი ხატი, წმინდა ნინო, წმინდა გიორგი გამარჯვებული, „საქართველოს ეკლესიის დიდება“ და სხვა. ა. გრიბოედოვმა და ნ. ჭავჭავაძემ ქორწინების ცერემონია ამ ტაძარში შეასრულეს.

Sioni-Cathedral-in-Tbilisi.original

მართალია, ამ წყვილს ტრაგიკული ბედი ეწია. ქორწილის შემდეგ გრიბოედოვი სპარსეთში სამსახურში გაიწვიეს, სადაც მალევე გარდაიცვალა. ამის შესახებ ნინომ შვილი დაკარგა. მთელი ცხოვრება გლოვობდა და გარდაცვლილი ქმრის ერთგული დარჩა. სიონის საკათედრო ტაძარში არის საფლავი, სადაც ტაძრის მშენებელი მეფეები - გურამი და ადარნასე - არიან დაკრძალულნი.

ეპისკოპოსები ტაძრის მახლობლად არიან დაკრძალულნი. ეკლესიის შიგნით, საკურთხეველთან აფსიდასთან ახლოს, შავი ფილებია - ეს პატრიარქების საფლავებია. ორბელიანების სამთავროს წევრები სამხრეთ კედლის გასწვრივ არიან დაკრძალულნი. ასევე, უცნაურია, რომ ტაძარში გენერლების - ლაზარევისა და ციციანოვების საფლავებია.

ისტორია

საქართველოს ღირსშესანიშნაობები ისტორიითაა გაჟღენთილი. ნეტარი ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის თბილისის საპატრიარქო ტაძრის ისტორია 15 საუკუნეს მოიცავს. ამბობენ, რომ ტაძარი თბილისის დამაარსებლის, ვახტანგ I გორგასლის ბრძანებით აშენდა. სავარაუდოდ, ტაძარი გურამ I-მა მეექვსე საუკუნეში დააარსა და მშენებლობა მომდევნო საუკუნეში მეფე ადარნასეს მეფობის დროს დაასრულა. თბილისის საამიროს დროს ეკლესია არაბებმა დაანგრიეს.

1112 წელს ქალაქის არაბული ხალიფატისგან განთავისუფლების შემდეგ, იმავე ადგილას დავით IV აღმაშენებელმა ააგო საკათედრო ტაძარი. ტაძარი მნიშვნელოვნად განადგურდა და შემდგომში აღადგინეს. ის ყველაზე მეტად დაზიანდა ჯელალ ად-დინ მანკბურნის ჯარების თავდასხმისა და 1668 წელს მომხდარი მიწისძვრის შედეგად. 1726 წელს, ოსმალეთის თურქების მიერ ქალაქის ოკუპაციის გამო, საკათედრო ტაძრის ისლამურ მეჩეთად გადაკეთების საკითხი განიხილებოდა, მაგრამ პრინც გივი ამილახვარს შეეძლო გადაწყვეტილების მიღებაზე გავლენის მოხდენა და ეს არ განხორციელებულა.

IMG_0740

1795 წლის შემოდგომაზე, აღა მუჰამედ ხანის მეთაურობით ირანის არმიის შემოსევის დროს ტაძარი დაანგრიეს. მტერმა ტაძრის ზედა გალერეა და კანკელი დაწვა, ხოლო მოხატულობა ჭვარტლმა გაანადგურა. ეკლესია 1817 წელს აღადგინეს. ტაძრის აღწერისას მინა მედიჩი მას დიდებულს უწოდებდა, რომლის ინტერიერიც ბიბლიიდან ფრესკებით იყო სავსე. სიონის ტაძარი პირვანდელ მდგომარეობაში 1980-1983 წლებში აღდგა.

ახალი კანკელი უძველესი ეროვნული ხატების საფუძველზე შეიქმნა. საბჭოთა პერიოდში საქართველოს დედაქალაქის ყველა ეკლესიას ჩამოერთვა თავისი მემკვიდრეობა, მათ შორის საპატრიარქო ტაძრის ზარები. ბოლოს ამ ზარების რეკვა 1801 წელს, ნინოობას დღეს გაისმა.

IMG_0716

2003 წელს ეკლესიის შენობას დაემატა გაფართოება, რომელიც შესასვლელთან ვესტიბიულის ფუნქციას ასრულებს. თუ არ ხართ დარწმუნებული, რა ნახოთ თბილისში, ეწვიეთ ძველ ქალაქს. სიონის საკათედრო ტაძრის გარდა, აქ მდებარეობს საქართველოს ისტორიის მუზეუმი, მინერალური აბანოები და ქალაქის მრავალი ულამაზესი ძეგლი.

ასევე წაიკითხეთ

ალა სმირნოვა
ავტორი:

ალა სმირნოვა

თანამდებობა: საქართველოს ღირსშესანიშნაობების ექსპერტი

მე ვარ ალა სმირნოვა, და მე სრულიად ვარ შეყვარებული საქართველოში. ჩემი ვნებაა გაზიარება საოცარ ისტორიებს და ამ ქვეყნის მდიდარ ძველ კულტურაში. როგორც საქართველო…

ვრცლად ავტორის შესახებ

23 კომენტარი

კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში

  • С
    Светлана Иванова
    Бір қызықты жайт! Сиони соборының тарихы мені өте қызықтырады. Оның 1500 жылдан астам уақыт бойы тұрып келгені мені бір сиқырмен орағандай. Тбилисидің Кура өзенінің жағасында орналасқан бұндай мәңгілік ескерткіштерді көргенде мүлде басқа әлемге кіргендей боласың. Әрбір қабырғаның артында тарих жатыр, ал интерьердің сұлулығы мені таң қалдырады. 🤩 Тіпті, сол жерде болып, шіркеудің тыныштығында отыру, тәуекелмен ойға бату - бұл нағыз медитация. Грузияның рухы, наным-сенімі соншалықты терең! ❤️🔥 Сапарымда Сиониға кіріп, жаңашылдық пен ескілерді кездестіргендей болдым.
  • Q
    Quinn Harris
    Is there any specific story behind the cross of Saint Nino being returned by Emperor Alexander I in 1801? I'm curious about the historical context of this event.
  • А
    Анастасия Белова
    У меня вопрос по поводу храма. Раз в статье упоминается камень, привезённый из Иерусалима святым Давидом Гареджели, не могли бы вы подробнее рассказать о его исторической значимости или легендах, с ним связанных? Интересно было бы узнать, почему этот камень является важным для Сиона.
  • G
    Gvantsa_Love
    ძალიან საინტერესოა, რომ ორიგინალური ნიადაგი დღემდე შეუცვლელია ტაძრისთვის. საინტერესოა, არსებობს თუ არა სხვა წყაროები, რომლებიც აღწერენ საეკლესიო არქიტექტურის ცვლილებებს ამ დროში? ასევე, ვინმეს თუ აქვს ინფორმაცია, როგორ შეიძლება დეტალურად გაეცნო მთავარ რელიქვიებს შიგნით?
  • Ş
    Şehnaz
    The article provided fascinating insights into the Tbilisi Sioni Cathedral. The history of the ancient church, dating back over 1500 years, is truly remarkable. I was particularly intrigued by the story of St. Nino's cross, made from grapevines and hair, and the fact it was brought back by Emperor Alexander I. It's amazing how much history is contained in one place, from the ancient frescoes to the site of Griboedov and Chavchavadze's wedding. The connection to Jerusalem with the stone brought by St. Davit Garejeli adds a special touch. Thank you for such a detailed account!
  • ს
    სალომე ჩიქოვანი
    ტაძარი სიონი მართლაც განსაკუთრებული ადგილია. მისი ისტორია და სილამაზე აღტაცებას იწვევს. აქ დაცულია წმინდა ნინოს ჯვარი, რაც ყველა ქართველი მართლმადიდებლისთვის დიდ მნიშვნელობას მატებს. ისტორიული მნიშვნელობა და კულტურული სიმდიდრეგან განსაკუთრებით იწონებს თავს. რა თქმა უნდა, არ უნდა დაგვავიწყდეს ალექსანდრე გრიბოედოვისა და ნინო ჭავჭავაძის ქორწინება, რომელიც აქ შედგა.
  • О
    Оля Котова
    Читая о венчании Грибоедова и Чавчавадзе в этом соборе, невозможно не задуматься о том, какую трагедию Пресвятая Богородица хранила в стенах этого священного места.
  • И
    Инга
    Интересно, а как так получилось, что фундамент собора остался первозданным, учитывая, сколько времени прошло с момента его постройки? Казалось бы, за 1500 лет он должен был подвергнуться существенным изменениям или реконструкции. Если есть детали по этому вопросу, было бы здорово узнать.
  • T
    Tamar_Rising
    ეს სტატიამ ჩემზე დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა. განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს იმას, რომ ტაძარში ინახება წმინდა ნინოს ჯვარი და დავით გარეჯელის მიერ იერუსალიმიდან მოწვდილი ქვა. ფრესკები, რომლებსაც გიორგი გაგარინი შექმნა, ტაძარს განსაკუთრებულ ელფერს ანიჭებს. ასევე, ძალიან ემოციურია ის ფაქტი, რომ აქ დაქორწინდნენ ალექსანდრე გრიბოედოვი და ნინო ჭავჭავაძე. სასიამოვნოა, როდესაც ასეთი ღირებულებების მქონე ადგილების შესახებ ვკითხულობ.
  • P
    Piper Ravenswood
    Fascinating to learn about the Tbilisi Sioni Cathedral's rich history and its deep connections to significant figures and events. The detail about the original foundation and the artwork by G. G. Gagarin highlights the timeless beauty of the place. It's also moving to know about the emotional depth surrounding the marriage of A. Griboyedov and N. Chavchavadze. How wonderful that the Cross of Saint Nino and other relics have found their home in this stunning location.
  • ე
    ელენე
    Тбилисский Сиони - это настоящее сокровище для Грузии, не только благодаря своей древней истории, но и тем духовным святым находкам, которые он хранит. Украшенный фресками Гагарина и с реликвиями, как крест Святой Нино, храм буквально дышит историей. Это место, где каждый камень что-то рассказывает. Меня особенно впечатляет, что именно здесь венчались Грибоедов и Чавчавадзе. Такое уникальное сочетание культурных и духовных пластов делает храм поистине выдающимся.
  • M
    Michelle Hughes
    The Tbilisi Sioni Cathedral, with its rich history spanning over 1500 years, offers a unique glimpse into the past, housing significant relics like the cross of Saint Nino and captivating frescoes by artist G. G. Gagarin.
  • А
    Алексей Кузьмин
    Посещение Тбилисского Сиони оставило неизгладимое впечатление. Это место буквально пропитано историей и духовностью. Отреставрированные фрески Гагарина ошеломляют своей красотой. Особенно поразил крест Святой Нино — его история и значение для Грузии потрясают. Старейшая колокольня и удивительная атмосфера внутри собора создают ощущение путешествия во времени. Узнав, что здесь венчались Грибоедов и Нина Чавчавадзе, почувствовал, какой особый дух упорства и любви здесь хранится.
  • s
    stevecameron1988
    How were the original foundations of the Tbilisi Sioni preserved for over 1500 years while other parts of the cathedral have been rebuilt or added throughout the centuries?
  • ხ
    ხატია
    საოცარია, რამდენად მდიდარია ტბილილისის ისტორიული მემკვიდრეობა. ერთი კითხვა მაქვს: ხელახლა წარადგინეს თუ არა რაიმე რესტავრაცია გრიგოლ გიორგის ფრესკებზე გაატერაპიის შემდეგ და როგორ ფიქრობთ, ეს პროცესები কি გავლენას მოახდენს იმ სიძველესა და ავთენტურობაზე, რაც თურმე ასე ძვირფასია ჩვენთვის?
  • А
    Артём Зимин
    В статье упоминается, что фундамент собора остался первозданным. Интересно знать, были ли проведены какие-либо реставрационные работы или укрепления, чтобы сохранить его в таком виде на протяжении столетий?
  • V
    V. Ramsbottom
    The article mentions that the Tbilisi Sioni Cathedral's foundation is original. Considering its impressive age of over 1500 years, are there visible sections or artifacts preserved inside the cathedral that highlight its ancient history?
  • Л
    Лиза Лукина
    Интересно узнать, что в Тбилисском Сиони хранится крест Святой Нино. Возвращённый храму императором Александром I в 1801 году, он будто соединяет времена. Этот исторический артефакт кажется настоящим символом веры и связи поколений.
  • E
    Elvina
    Спасибо за такой подробный рассказ о Сионском соборе! Я даже не подозревала, что за пределами его стен хранится столько истории и реликвий. Особенно впечатлил факт о кресте Святой Нино и чудотворном камне Давида Гареджели. А история венчания Грибоедова просто тронула до глубины души. Теперь Тбилисский Сиони — в списке моих обязательных мест для посещения!
  • b
    bikteeva94
    Если честно признаться, то я не совсем поняла заголовок статьи, там явно не хватает несколько букв в словах! Пожалуйста исправьте ошибки, а в целом статья очень интересная и познавательная. В Грузии очень много соборов, церквей и других духновно-культурных достопримечательностей! Благодарю автора за его работу!
  • A
    Anno
    Статья о посещении Тбилисского Патриарший Собора Успения Пресвятой Богородицы Тбилисский Сиони представляет собой прекрасный материал для тех, кто собирается посетить Тбилиси. Автор уделяет внимание не только истории храма, но и его культурному значению для грузинского народа. Описание внутреннего убранства Патриаршего собора даёт представление о его яркой и красочной архитектуре и украшениях. Очень понравилось, что автор подчеркивает значение Тбилисского Сиони как главного храма в стране и объясняет, почему он так важен для местных жителей. Кроме того, он предоставляет практический совет о том, когда лучше всего посетить храм и что стоит привезти в качестве подарков. В целом, статья очень информативна и интересна для тех, кто хочет узнать больше о культурной и религиозной жизни Грузии. Рекомендую всем, кто планирует посетить Тбилиси и интересуется этой темой.
  • d
    dacascas
    Какой же он древний, обалдеть, 1500 лет. Даже представить трудно, сколько всего произошло, и собор всё это пережил. Место очень красивое, если верить фотографиям. Хотя само здание не такое чтобы величественное, но в обрамлении городских построек и грузинской природы смотрится великолепно. А сколько там святынь! В общем, экскурсия затянется, однозначно.
  • И
    Ира
    Если верить истории, то посетив храм Успения Пресвятой Богородицы, вы посетите первый в мире собор. Как мне кажется, это многого стоит. В одном месте вы сможете увидеть архитектурные решения разных веков и разный мастеров. Задействованы даже русские художники. В этом места все едино. Так же как вы можете стать единым с богом, этим местом и природой Грузии.
დახმარება