დაამატეთ ორგანიზაცია

ქვახვრელი: კლდის კომპლექსი — ისტორია, მარშრუტი

შექმნილია:
განახლებულია:

ქვახვრელის გამოქვაბულის ქალაქი მდებარეობს შიდა ქართლის რეგიონში, სოფელ ქვახვრელის აღმოსავლეთით.

მტკვრის (მტკვრის) გადაღმა მდებარეობს ძველი ციხე-ქალაქი უფლისციხე. ეს არქიტექტურული ძეგლი მე-7-მე-9 საუკუნეებით თარიღდება. უძველეს დროში აქ მდებარეობდა სასოფლო-სამეურნეო გარეუბანი, რომელსაც უფლისციხე ერქვა.

კომპლექსის არქიტექტურა

კვახვრელის კომპლექსი კლდეში მაღლა არის გამოკვეთილი და მოიცავს სიღრმეში გამოკვეთილ ეკლესიას, რამდენიმე დერეფანს, სამრეკლოს და ავტოსადგომს. ზევით, კომპლექსის შესასვლელთან, დგას არარეგულარული მართკუთხედის ფორმის სამრეკლო. იგი გაცილებით გვიან აშენდა ქვის დიდი ნატეხებისგან. შესასვლელი ჩრდილოეთ მხარესაა და დიდი თაღოვანია. მართკუთხა ფანჯრები მოპირდაპირე კედლებზეა. თავად ნაგებობა საკმაოდ დაბალია, ცილინდრული ფორმის, ხოლო გუმბათი და სახურავი კონუსს წააგავს. გუმბათის ბრტყელი სახურავის თავზე ოვალური ღიობია.

სამრეკლოს აღმოსავლეთ კედლიდან ბნელი დერეფანი პირდაპირ კვირაცხოვლის ეკლესიაში მიდის. კვირაცხოვლის ეკლესიას შენობის აღმოსავლეთ მხარეს ნახევარწრიული აფსიდა აქვს. ეკლესიის საკურთხეველი იატაკიდან ერთი საფეხურით მაღლა მდებარეობს და შესაძლოა ადრე კანკელით ყოფილიყო შემოღობილი. ეკლესიას აქვს ორი დიდი მართკუთხა კარი, საიდანაც მზის სხივები შემოდის და დარბაზს ანათებს. ერთი კარი ჩრდილოეთ მხარესაა, მეორე კი აღმოსავლეთით. მოგვიანებით, სომხებმა გამოქვაბულის კედლებში 17 ხაჩკარი (ჯვარედინი ქვა) გამოკვეთეს. (ხაჩკარი რთული დიზაინის მქონე დიდი ჯვარია, შუა საუკუნეების სომხური სიმბოლო, რომელიც დღემდე გვხვდება მთელ სომხეთში.)

low-angle-shot-ancient-rock-hewn-town-uplistsik

ადგილის ისტორია

საქართველოს ღირსშესანიშნაობებს საუკუნოვანი ისტორია აქვთ, ზოგჯერ იმდენად გრძელი, რომ ძნელია უძველესი დასახლებების და მათი გაჩენის დროის საიმედოდ დადგენა. ბევრი მეცნიერი ვარაუდობს, რომ გამოქვაბულის ქალაქი შესაძლოა ძვ. წ. 1000 წელს დაარსებულიყო. თუმცა, დანამდვილებით შეიძლება ითქვას, რომ ის მე-19 საუკუნისთვის მთლიანად მიტოვებული იყო. უძველესი დასახლების მდებარეობა საკმაოდ ხელსაყრელი იყო: კასპიის ზღვის სანაპიროდან შავ ზღვამდე მიმავალ სავაჭრო გზაზე, რაც ადასტურებს ამ მიწებზე დასახლებების არსებობას ჩვენს წელთაღრიცხვამდე დიდი ხნით ადრე. დროთა განმავლობაში, ადგილობრივებმა თავიანთი ცხოვრება ამ ადგილებში უფრო კომფორტული და უსაფრთხო გახადეს და გამოქვაბულები დაასახლეს.

ადგილობრივი ლეგენდის თანახმად, მონები თავისუფლების მოსაპოვებლად ამ გამოქვაბულებს თხრიდნენ და აღრმავებდნენ. სახელი უფლისციხე ითარგმნება, როგორც „ღვთის ციხე“ ან „უფლის ციხე“.

მრავალი წლის განმავლობაში კვახვრელი თავშესაფარს წარმოადგენდა ქრისტიანული მცხეთის წინააღმდეგ მებრძოლი წარმართებისთვის. შემდგომში მცხეთამ გაიმარჯვა. ამ ტერიტორიაზე რელიგიური ცვლილების შემდეგ, ახალმა მთავრობამ მწვერვალზე მდებარე მზის ტაძარი (რომელიც იბერიის სამეფოს დროიდან თარიღდება) დაანგრია და ქრისტიანული ეკლესია დააარსა. კომპლექსის კიდევ ერთი ღირსშესანიშნაობაა უფლისციხის ეკლესია, რომელიც მე-10 საუკუნეში ქალაქზე თავდასხმის დროს აშენდა აფხაზების მიერ.

არქეოლოგებმა უძველეს უფლისციხეში გათხრები 1957 წელს დაიწყეს. მას შემდეგ მათ მხოლოდ 150 გამოქვაბული აღმოაჩინეს, თუმცა ითვლება, რომ 600-ზე მეტია, რადგან ისტორიკოსები თანხმდებიან, რომ აყვავების ხანაში ქალაქში დაახლოებით 20 000 ადამიანი ცხოვრობდა.

როგორ მივიდეთ იქ

კვახვრელის კომპლექსი თბილისიდან მანქანით ერთნახევარ-ორ საათს შორის სავალზე მდებარეობს. გამოქვაბულებამდე მიმავალი მიწის გზაა. გზად მოგზაურებს შეუძლიათ ნახონ და სრულად დააფასონ საქართველოს ულამაზესი ღირსშესანიშნაობები. კვახვრელი გორის მუნიციპალურ ქალაქთან ახლოს მდებარეობს და გამოქვაბულების კომპლექსის დათვალიერებას შეიძლება სტალინის დაბადების ადგილის მონახულებითაც დაემატოს. ჩვენს პორტალზე შეგიძლიათ იპოვოთ კიდევ უფრო მეტი ინფორმაცია იმის შესახებ, თუ რა უნდა ნახოთ საქართველოში თქვენი შემდეგი მოგზაურობის დროს!

ალა სმირნოვა
ავტორი:

ალა სმირნოვა

თანამდებობა: საქართველოს ღირსშესანიშნაობების ექსპერტი

მე ვარ ალა სმირნოვა, და მე სრულიად ვარ შეყვარებული საქართველოში. ჩემი ვნებაა გაზიარება საოცარ ისტორიებს და ამ ქვეყნის მდიდარ ძველ კულტურაში. როგორც საქართველო…

ვრცლად ავტორის შესახებ

29 კომენტარი

კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში

  • T
    Tomasz Zieliński
    Zawsze myślałem, że Georgia to tylko piękne widoki i przesmaczne jedzenie, ale po przeczytaniu o kompleksie jaskiniowym Kvakhvreli czuję, że to miejsce ma w sobie coś magicznego! 🕯️✨ 10 wieków historii, a ja czuję, jakby te dawne czasy żyły w powietrzu. To niesamowite, że kiedyś było to pogańskie schronienie, a dzisiaj są tam kościół i dzwonnica. Mieszanina historii, kultury i duchowości. Po prostu muszę zobaczyć to na własne oczy! Ciekawe, co czuli ludzie tam przebywający w wiekach minionych... Chciałbym wędrować po tych ścieżkach, dotknąć tych skał. 🌄💖 Mam nadzieję, że wkrótce będę mógł się tam wybrać, bo przygody w takim miejscu to coś, co zostaje w sercu na zawsze.
  • M
    Mariami Salafadze
    სამეგობროში ხშირად ვაწყობთ ტურებს, მაგრამ ამ ადგილის შესახებ არაფერი მსმენია. ვის შეუძლია განმარტოს, როგორია დაღლილობა 600-ზე მეტ პещერში სეირნობისას და თუ არის რაიმე კონკრეტული მარშრუტი მარშრუტი, რომელიც რეკომენდირებულია? მსგავსი ადგილებში ხშირად ვიწყებთ რუკასთან ერთად, და აქ რა პირობებია გზის სიმცრის და აღწერის მიხედვით? რას იტყვიან ისინი, ვინც აქ უკვე იმყოფებოდა?
  • A
    Ann Shaw
    How accessible is the Kavakhvreli cave complex for people with limited mobility? Are there guided tours available that focus on its historical transformations from a pagan site to a Christian city? I'm particularly interested in the reconstruction of the Kvira Tskhoveli Church and how the khachkars on the bell tower are preserved.
  • M
    Mirabella
    Можно ли уточнить, насколько точно датировались возраст и использовались ли современные методы для более точного определения времени основания Квахврели? Кажется необычным, что столь старинное место было заброшено только в XIX веке.
  • И
    Игорь_Зуев
    Наверняка, это место впечатляет не только историей, но и своим масштабом. Интересно, как могли жить в этих пещерах до 20 тысяч человек? Восхищаюсь тем, что даже спустя столько веков, сохранилось так много — и церковь, и колокольня, и огромное количество жилых пещер. Хочется увидеть это своими глазами, тем более что путь от Тбилиси не такой уж и долгий. К тому же находиться рядом с городом Гори — дополнительный плюс.
  • T
    Ty Miles
    How many of the remaining caves are accessible for exploration? I'm particularly interested in the ones that haven't been fully excavated yet.
  • შ
    შოთა
    მართლა გასაოცარია, როგორ მოახდინეს ჩვენმა წინაპრებმა ასეთი სირთულის არქიტექტურული ნამუშევრების შექმნა. საინტერესოა, როგორ იყო შესაძლებელი იმ ცნობილი კონუსური კუპოლის აგება იმ დროისთვის არსებული ტექნოლოგიებით? არსებობს რაიმე კვლევა ან დასკვნა ამის შესახებ?
  • Е
    Е. Мишина
    Интересно, сохраняются ли на стенах пещер какие-то древние рисунки или надписи, ведь это может много рассказать о жизни людей тех времен? И какова сейчас доступность для туристов? Можно ли спокойно осмотреть все раскопанные пещеры, или посещение определенных участков ограничено?
  • ნ
    ნათია ჩხიკვაძე
    რამდენი ხანი სჭირდება ქუახვრელის კომპლექსის სრული დათვალიერება? ასევე მაინტერესებს, ამ ტერიტორიაზე არის თუ არა მარკირებული ბილიკები ტურისტებისთვის?
  • A
    Amber Gonzales
    How accessible is the site for visitors with limited mobility? The historical details are fascinating, but I'm curious about the practical aspects of visiting.
  • B
    Bella Hollister
    How difficult is it to access the remaining caves that haven't been excavated yet? Also, are there any plans to restore or preserve more of the site in the future?
  • ბ
    ბადრი ჩიქოვანი
    წლების წინ წავედი მეგობრებთან კახვარელის პещერების სანახავად. საოცარი ადგილია! ის ქვის ქალაქი ასე შინაარსიანადაა მოწყობილი. განსაკუთრებით დამამახსოვრდა ეკლესია კვირაცხოველი — რომანტიკული სამლოცველოა მოხატული კედლებით. მხოლოდ ათასობით წლის წინანდელი ისტორია წარმოუდგენლად ამაღელვებელია. თუ ოდესმე მოგეცემათ შანსი, აუცილებლად გაემგზავრეთ და თავად დარწმუნდებით როგორი ლამაზია ეს ადგილი.
  • Е
    Екатерина С.
    Сколько точно времени заняли раскопки пещер? Интересно узнать, почему именно из 600 пещер были раскопаны только 150. Возможно, в остальных не ожидалось найти что-то важное?
  • V
    VinceCooper
    Could anyone provide more details about the architectural style of the church Kviratskhoveli in the cave complex? As an architect, I'm particularly interested in the design elements used, given its transformation from a pagan site to a Christian one. Also, are there any notable frescoes or inscriptions inside?
  • მ
    მარიამი შერვაშიძე
    სამი წელი ვცდილობდი მეპოვა დრო ქართლში პეuერული ქალაქის მოსანახულებლად, ახლა კი კვლავ მინდა დავბრუნდე და განვაგრძო მისი წარსულის შემსწავლელი ექსპედიცია.
  • Н
    Надя Воскобойникова
    Удивительно, что археологи успели раскопать только около 150 из более чем 600 пещер в этом городе. Интересно, какие условия и технологии используются для таких раскопок? Возможно, есть какие-то планы по дальнейшему восстановлению и изучению этого комплекса?
  • B
    Brandon B.
    How accessible are the excavated areas of the cave city for visitors? Considering they found about 150 out of over 600 caves, I'm wondering if it's safe and easy to explore, especially for those of us who aren't used to such terrains.
  • З
    Зара
    Пещерный город впечатляет древностью и многообразием архитектурных решений, но вызывает интерес, почему раскопано так мало из более чем 600 известных пещер?
  • Н
    Надежда
    Пещерный комплекс Квахврели — это одно из самых захватывающих мест в Грузии, которое погружает в атмосферу древности и таинственности. Высеченные в скале сооружения, такие как церковь, коридоры и колокольня, впечатляют своей гармонией с природой и уникальной архитектурой. История этого комплекса восходит к 10 веку до н.э., и, несмотря на свою древность, он продолжает привлекать внимание туристов благодаря своему стратегически выгодному расположению и богатому историческому контексту. Виды с комплекса открывают невероятные панорамы, а посещение этих древних пещер помогает почувствовать дух Грузии в самых разных ее проявлениях.
  • G
    G_elel
    Как же мне понравилось посещение пещерного комплекса Квахврели! Это место невероятно атмосферное и наполнено историей. Я ощутила связь с древними временами, гуляя по этим старинным пещерам и рассматривая архитектурные особенности. Особенно впечатлила церковь, вырезанная прямо в скале, а также колокольня, которая добавляет этому месту загадочности. Даже не зная точной даты основания, можно почувствовать, насколько древним является этот комплекс. Если хотите увидеть не только красоту природы, но и прикоснуться к истории, обязательно посетите Квахврели!
  • Е
    Елена
    Пещерный комплекс Квахврели в Шида Картли — это уникальная достопримечательность Грузии. Ученые предполагают, что он был основан в 10 веке до н.э., хотя точные данные отсутствуют. Долгое время комплекс служил крепостью язычников, противостоявших христианской Мцхете. В наше время здесь можно увидеть церковь и звонницу. Если вы интересуетесь историей и архитектурой, пещерный комплекс Квахврели — обязательное место для посещения. Обязательно посетим его при следующем визите в Грузию. Спасибо за полезную информацию!
  • d
    dacascas
    Слабо себе представляю, как можно было высечь в скалах целый город, да ещё и храмы. Это сколько же сил и труда? Хотя в Грузии довольно много таких пещерных городов и поселений. Видимо, это всё-таки было оправдано, строить целый город в скале, высекать в камне многочисленные коридоры и залы. Если поблизости не было каменоломни, то тогда понятно, в принципе.
  • A
    Anno
    Кварели - это удивительный город-пещера, который стоит посетить, если вы находитесь в Гори. Здесь можно увидеть древние жилые постройки, храмы и культовые места, которые были вырублены в скале более тысячи лет назад. После посещения пещерного города Кварели, можно также погулять по прилегающим территориям, насладиться красивыми видами и познакомиться с историей этого места, которая бережно хранится здесь до сегодняшнего дня. Рекомендую всем, кто интересуется культурой и историей, посетить этот уникальный памятник Грузии! Меня он просто поразил!
  • b
    bikteeva94
    Уж очень мне нравятся подобные достопримечательности! Ведь в них стенах хранятся столько всего интересного, столько исторических событий и фактов! Комплекс Квахврели высечен высоко в скале, в него входят высеченная в глубинах церковь, несколько коридоров, звонница и стоянка. Здесь ежедневно проводят экскурсии.
  • К
    Ксюша
    Какая интересная статья с подробной историей комплекса пещер Квахврели. Красивое место с удивительными сооружениями, смотря на весь комплекс в головне не укладывается, что этому месту аж 10 веков до нашей эры. Мне понравилась легенда, рассказанная втором, которая гласит, что высекали эти пещеры и углубляли их рабы, дабы получить свободу. Название Уплисцихе в переводе означает «Крепость Бога» или «Крепость Владыки». Также удивительный факт, что археологи за всё время раскопали всего 150 пещер, хотя предположительно их там более 600
  • М
    Марина
    Это получается, целый город в скале! То есть древние люди, чтобы сохранить свои жизни и продолжить род, кропотливо разрабатывал скалу руками и подручными средствами. Создали такое огромное количество "комнат", которые разве что не чудом сохранились до наших дней. Хотя я понимаю, что не чудо здесь играет роль, а аккуратные руки грузин. Отдыхая в Грузии нельзя не доехать до такого интересного места.
  • k
    klimovadominika47
    Вау, пещеры очень хорошо сохранились, если смотреть на картинку, можно увидеть красивые и интересные пещеры. Если бы я занималась исследованием пещер, я бы точно там побывала, ведь это очень интересно. Исследовать пещеру в городе Квахврели. Если кто-то был в этом городе и что-то знает про эту пещеру, обязательно расскажите какие-то подробности. Спасибо автору за хорошую статью! )
  • И
    Иван
    Офигеть поселение вырубленное в горной породе почти просуществовало почти три тысячи лет. Город достаточно долго функционировал, и соответственно у него очень большая история. Я бы с удовольствием его посетил и осмотрел, поспрашивал местных о историях и легендах связанных с этим местом, поскольку я историк и интересуюсь такими штуками.
  • В
    Влада
    Даже по фото видно насколько всё древнее. А когда читаешь, что в этих пещерах велись баталии между язычниками и христианами понимаешь, как же это далеко от сегодняшнего дня. Археологи же не раскопали ни четверти всех пещер, сколько ещё тайн они могут хранить? И название какое символичное "Крепость Бога". Как говориться "как у Христа за пазухой", вот и обживали люди эти места ещё задолго, как о Христе в этой местности стало известно, Сама природа предоставляла и кров и надёжное укрытие, на одном из перекрёстков миров, на торговом и миграционном пути.
დახმარება