დაამატეთ ორგანიზაცია

ნოქალაქევის გამაგრებული ქალაქი

შექმნილია:
განახლებულია:

ნოქალაქევი ანტიკურ და ადრეული ქრისტიანობის ხანაში კოლხეთის (ეგრისის) პოლიტიკური ცენტრი და ლაზიკის დედაქალაქი (მე-4-8 საუკუნეები) იყო. იგი მდებარეობს მდინარე ტეხურას მარცხენა ნაპირზე, სენაკის ქალაქიდან 17 კილომეტრში ჩრდილო-აღმოსავლეთით (მდინარე ქალაქს სამი მხრიდან ესაზღვრება).

ისტორიული წყაროების თანახმად, გამაგრებული ქალაქი ერისთავმა (პროვინციის მმართველმა), ეგრის გუჯიმ (ძვ.წ. მე-4-3 საუკუნეები) ააშენა. სწორედ მისი სახელიდან არის დაკავშირებული ქალაქის უძველესი სახელწოდება, ციხე-გოჯი (ციხე-გუჯი). გვიანდელი ბერძნული წყაროები ამ ქალაქს არქეოპოლისს (რაც ნიშნავს „ძველ ქალაქს“; ქართულად „ნოქალაქევს“) უწოდებენ. ზოგიერთი ისტორიკოსი ამტკიცებს, რომ მითიური ქალაქი აია, საიდანაც იასონმა, მედეამ და არგონავტებმა ოქროს საწმისი მოიპარეს, თანამედროვე ნოქალაქევის ადგილას იდგა.

nokalakevi-fortress-western-part-georgia

ამ ადგილას გამაგრებული ქალაქის აშენება სამხედრო და სტრატეგიული აუცილებლობითა და მოსახლეობის სიმრავლით იყო განპირობებული. არქეოპოლისი ირან-ბიზანტიის „ეგრისის დიდი ომის“ (542-562) დროს შეუღწევად ციხესიმაგრეს წარმოადგენდა. 736 წელს ქალაქი არაბმა სარდალმა მურვან იბნ მუჰამედმა (მურვან ყრუ) აიღო და გაანადგურა. ამის შემდეგ ციხეგოჯმა დაკარგა სტრატეგიული მნიშვნელობა. XVI-XIX საუკუნეებიდან ნოქალაქევი ოდიშის მმართველების რეზიდენციას წარმოადგენდა.

ნოქალაქევი გარშემორტყმულია 3 კილომეტრიანი კედლით, მოიცავს 19 ჰექტარ ფართობს და შედგება სამი ნაწილისგან: ქვედა ქალაქი, ცენტრალური ციხესიმაგრე და ციტადელი. ქალაქის მოსახლეობის დასახლება მდინარის ნაპირზე მდებარეობდა, გარნიზონი გამაგრებული იყო ფერდობზე, ხოლო ციხესიმაგრის ციტადელი მთაზე (4 ჰექტარი) მდებარეობდა. ქვედა ქალაქში შედიოდა სამეფო რეზიდენცია (IV საუკუნე), სამნავიანი ბაზილიკა (IV საუკუნე), რომელიც გუმბათოვან ეკლესიად იყო გადაკეთებული, სამნავიანი ბაზილიკა (VI საუკუნე), სამსართულიანი სასახლე (VI საუკუნე), კოშკიანი კარიბჭე და აბანოები. ციტადელში დგას დარბაზული ეკლესია (VI-VII საუკუნეები).

tsikhegoji

ქალაქის გამაგრების სისტემა მისი გეოგრაფიული გარემოს შესაბამისად იყო შექმნილი. ქალაქი სამი მხრიდან მდინარითა და ციცაბო კლდეებით იყო დაცული, ხოლო აღმოსავლეთ მხარეს, რომელიც ბუნებით „დაუცველი“ იყო, სამი კედელი იყო აშენებული. ჩრდილოეთ მხარეს კედელში ჩაშენებული კოშკის მსგავსი „ციხე“ იცავდა.

ციხეში აღმოაჩინეს კერამიკული და ბრინჯაოს ნივთები, სამკაულები, სპილენძისა და ოქროს მონეტები, როგორც ადგილობრივი წარმოების, ასევე იმპორტირებული. ნოქალაქევში წარმართული ეპოქის კრიპტები აღმოაჩინეს. ამ სამარხებში დაკრძალულებს პირში მონეტა - კოლხური თეთრი - ედო. ნოქალაქევში ასევე აღმოაჩინეს ორი აბანო. ერთი მმართველებისა და დიდებულებისთვის იყო განკუთვნილი, ხოლო მეორე - ქალაქის მოსახლეობისა და გარნიზონის ჯარისკაცებისთვის. აღსანიშნავია, რომ აბანოები ცენტრალური გათბობის სისტემით თბებოდა.

ალა სმირნოვა
ავტორი:

ალა სმირნოვა

თანამდებობა: საქართველოს ღირსშესანიშნაობების ექსპერტი

მე ვარ ალა სმირნოვა, და მე სრულიად ვარ შეყვარებული საქართველოში. ჩემი ვნებაა გაზიარება საოცარ ისტორიებს და ამ ქვეყნის მდიდარ ძველ კულტურაში. როგორც საქართველო…

ვრცლად ავტორის შესახებ

43 კომენტარი

კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში

  • Z
    Zura Kapanadze
    ყოველი ჯერზე, როცა ნოქალაქევს ვხედავ, მახსენდება ის იმედი და მოლოდინი, რაც ახლავს ასეთ ადგილებში სტუმრობას. ეს არ არის უბრალოდ ციხე, არამედ თითქოს დროის მანქანა, რომელიც გველოდება, რომ გავიარე მისი ისტორიის კედლების გასწვრივ. რამდენი რამ უნდა სცადოს ამ ქალაქმა, რამდენი ამბავი უნდა გაგვიზიაროს!

    ძალიან საინტერესოა, როგორ აღმოაჩინეს იქ კერამიკული ნივთები და გუნდური საჩუქრები. ისე მგონია, რომ იმ ადამიანების ჩრდილები კვლავ გარემოში ტრიალებენ. საზღვრები და მდინარეები თითქოს ისევ მორიდებით გვჩუქნიან ისტორიას.

    და რა თქმა უნდა, მაინტერესებს, არის თუ არა რაიმე სპეციალური ღონისძება, რაც ტურისტების დაუდგება იმ ადგილებში?
  • ა
    ალექსანდრე უგრეხელიძე
    ამ სტატიაში საინტერესო იყო, რომ ნოკალაქევის ქვაბულში აღმოჩენილი ორი ბანი ცენტრალური გათბობით იყო აღჭურვილი. უჩვეულოა მსგავსი ტექნოლოგია იმ დროისთვის. მაინტერესებს, ამ გათბობის სისტემის შესახებ მეტია ცნობილი? ესავე მეთოდი გამოიყენებოდა სხვა ნაწილებშიც?
  • D
    Devlin Marbrook
    It's fascinating to learn about the rich history of Nokalakevi, but I'm curious about the claim that the city was destroyed by Arabs in 736. Some sources suggest that the city was repeatedly attacked and not completely destroyed. Can anyone provide more clarity on this?
  • П
    Павел Севостьянов
    Интересно узнать, что в Нокалакеви были обнаружены бани с центральным отоплением. Для города такое технологическое решение того времени впечатляет. Археологические находки, такие как керамика и украшения, добавляют глубины и вызывают желание посетить это место. Задумался, каково было жить в такой крепости.
  • j
    jeffreybaker1966
    Are there any guided tours available for the archaeological site and museum? Also, are the baths with the central heating system accessible to the public?
  • Д
    Дмитрий Мухортов
    Интересно, каким образом удалось сохранить остатки центрального отопления в древних банях, учитывая возраст города.
  • ჯ
    ჯანო
    ნამდვილად საინტერესო ინფორმაციაა ნოკალაქევზე. მაინტერესებს, არის თუ არა შესაძლებელი უფრო მეტი ინფორმაცია ნაპოვნი ძვირფასეულობების ან მონეტების შესახებ? ეს საშუალებას მოგვცემს, გავიგოთ მეტი ქალაქის სავაჭრო ურთიერთობებზე და კულტურულ ურთიერთგავლენებზე. მსგავსი დეტალები კიდევ უფრო გაამდიდრებდა ჩვენს ცოდნას ისტორიულ წარსულზე.
  • ლ
    ლუიზა
    ნოკალაქევის ისტორია ყოველთვის გამორჩეული იყო. წარმოუდგენელია, როგორ მოუხერხდათ ჩვენს წინაპრებს ასეთი დიდი და ძლიერი ქალაქის აშენება. განსაკუთრებით საინტერესოა, თუ როგორ დაცული იყო ქალაქი რეки თეჰურითა და კლდოვანი გრუნტისგან. არქეოლოგიურ აღმოჩენებს შორის განსაკუთრებით მაინტერესებს ის კერამიკა და მონეტები, რაც ისტორიის წარსულის იდუმალებებს გვიხსნის. ძალიან მაგარია, რომ არის ასეთი მუზეუმ-დაცული ადგილი, სადაც შეგვიძლია კიდევ ერთხელ შევიხედოთ ჩვენს წარსულში.
  • U
    Ulyana
    Интересно, что в статье указано об обнаружении бань с центральным отоплением в таком древнем городе. Не слишком ли высока вероятность ошибки в датировке этих бань на период до VIII века?
  • R
    Roxanne Ashforde
    It's fascinating to learn about Nokalakevi. The ancient city's rich history as a capital and its strategic defenses are truly impressive. The discovery of central heating in the two baths sounds like a glimpse into the past's ingenuity. I'm curious about the role the river played in protecting the fortress.
  • T
    Tamari
    საინტერესოა, რომ ნოკალაქევში აღმოჩენილია ორი ბანი ცენტრალური გათბობით. ეს ფაქტი მეტყველებს იმაზე, თუ რამდენად განვითარებული იყო იმდროინდელი ტექნოლოგიები. იქნებ გიცნობდეთ, თუ რა ტიპის არქიტექტურული სტილისა იყო ეს ბანები და როგორ ფუნქციონირებდა გათბობა? ასევე, საინტერესოა, თუ რა ხდება იქ გათხრების შედეგად მიმდინარე პერიოდში - არის თუ არა აღმოჩენილი ახალი არტეფაქტები?
  • v
    vladimirMinin
    Интересно, как археологи определили точную дату разрушения города в 736 году арабами? Мне кажется, с таким промежутком времени это должно быть очень сложным.
  • O
    Orin
    The article mentions that Nokalakevi was destroyed by Arabs in 736. I'm curious about any attempts to rebuild or restore it after that, especially since it later served as a residence for the rulers of Odishi. Were there any specific renovations or additions made during the 16th to 19th centuries?
  • N
    Natalia Radcliffe
    The history of the ancient city fortress is fascinating. I'm curious about the central heating in the two discovered baths. Was it common in similar sites from that era, or is this a unique feature of this location?
  • В
    Владимир Владимир
    Интересно, а насколько достоверно утверждение о разрушении Нокалакеви арабами в 736 году? В некоторых источниках упоминаются другие даты и обстоятельства. Было бы здорово подробнее осветить этот момент.
  • d
    denis2005
    Меня смущает дата основания города. В статье указано IV-III века до н. э., но мне казалось, что Нокалакеви возник позже. Хотелось бы узнать, есть ли точные археологические данные, подтверждающие именно такое время основания?
  • ზ
    ზურაბ პეტრიაშვილი
    გულიანად ვკითხულობდი გეიქმაწმინდა დეტალებს ნოკალაკევის წარმოშობისა და ისტორიის შესახებ. მაინტერესებს, არქეოლოგიური გათხრების დროს აღმოჩენილი კერამიკისა და მონეტების კერძოდ რომელ პერიოდებს მიეკუთვნება და სად შეიძლება მათი უმეტესობა საჯაროდ დაათვალიეროს?
  • ზ
    ზურაბ პეტრიაშვილი
    გულიანად ვკითხულობდი გეიქმაწმინდა დეტალებს ნოკალაკევის წარმოშობისა და ისტორიის შესახებ. მაინტერესებს, არქეოლოგიური გათხრების დროს აღმოჩენილი კერამიკისა და მონეტების კერძოდ რომელ პერიოდებს მიეკუთვნება და სად შეიძლება მათი უმეტესობა საჯაროდ დაათვალიეროს?
  • ზ
    ზურაბ პეტრიაშვილი
    გულიანად ვკითხულობდი გეიქმაწმინდა დეტალებს ნოკალაკევის წარმოშობისა და ისტორიის შესახებ. მაინტერესებს, არქეოლოგიური გათხრების დროს აღმოჩენილი კერამიკისა და მონეტების კერძოდ რომელ პერიოდებს მიეკუთვნება და სად შეიძლება მათი უმეტესობა საჯაროდ დაათვალიეროს?
  • ზ
    ზურაბ პეტრიაშვილი
    გულიანად ვკითხულობდი გეიქმაწმინდა დეტალებს ნოკალაკევის წარმოშობისა და ისტორიის შესახებ. მაინტერესებს, არქეოლოგიური გათხრების დროს აღმოჩენილი კერამიკისა და მონეტების კერძოდ რომელ პერიოდებს მიეკუთვნება და სად შეიძლება მათი უმეტესობა საჯაროდ დაათვალიეროს?
  • Р
    Родион
    Удивительно, что в статье говорится о Нокалакеви как о резиденции правителей Одиши в XVI-XIX веках. Разве это не время, когда регион находился под властью сначала османов, а потом Мингрельского княжества? Хотелось бы больше подробностей об этом периоде.
  • B
    Ben Clark
    Are there guided tours available at the museum-reserve, and if so, in what languages? It would be fascinating to hear more about the ancient artifacts found there, especially the ceramics and coins.
  • m
    mas9ivan
    Была поражена, узнав, что в Нокалакеви нашли две бани с центральным отоплением — такое впечатление, что открыла для себя маленький кусочек повседневной жизни той эпохи. Интересно, в каком состоянии они сохранились и можно ли их увидеть в музее-заповеднике? Такое наследие делает историю более осязаемой и увлекательной.
  • G
    G_elel
    Теперь, когда я прочитала о городе-крепости Нокалакеви, мне обязательно хочется посетить это место! Оно имеет невероятную историческую значимость, ведь в разные эпохи оно было важным политическим центром. Особенно интересно, как крепость использовала географические особенности: река и скалы защищали город с трёх сторон, а ограды дополняли защиту с востока. Также поражает, сколько археологических находок было обнаружено на территории — от керамических изделий до монет и даже склепов языческого периода. Мечтаю увидеть эти древние руины и почувствовать атмосферу этого уникального места!
  • i
    id-00-00
    Путешествие в Грузию — это отдельная история в фотоальбоме путешественника. Фантастической красоты природа, гостеприимные люди, Кавказские горы и архитектура, в основе которой лежит столкновение эпох. Удивительно, что в городе сохранились мощные крепостные стены, остатки зданий, хочется воучи все увидеть.
  • s
    siomukha91
    Очень понравилась ваша статья, подробно всё описали и рассказали. Конечно поражает объем этого замка, просто удивительно как люди делали такую красоту, со вкусом=)Интрестно ещё тот факт сколько ещё там было украшений, грабницы, очень было бы любопытно это всё увидеть. Радует что такие за такими местами смотрят и ухаживают, так как это интересно всем людям в мире.
  • a
    alinakus1095
    Спасибо что ознакомили с этим невероятно интересным местом. Нокалакеви являлся важнейшим городом Грузии, город с трех сторон защищали река и крутые скалы. Если верить некоторым историческим источникам , именно на месте современного Нокалакеви находился мифический город Айя.
  • К
    Кирилл
    Как человек, который планирует посетить Нокалакеви, я был впечатлен историческими сведениями, представленными в статье. Узнать о стратегической важности этого города-крепости в прошлом и его роли в войнах вызвало у меня дополнительный интерес к этому месту. Также впечатляющей кажется его фортификационная система, учитывающая географические особенности окружающей местности. Я уже представляю себе, как буду исследовать различные части Нокалакеви - нижний город, центральную крепость и цитадель. Интересно также увидеть археологические находки и обнаружить следы богатой истории этого места. Не могу дождаться своего посещения!
  • Д
    Дарья
    Как замечательно, что сохранился целый древний город! Я думаю, что Нокалакеви просто необходимо посетить. Тут можно окунуться в атмосферу древних времен, собственными руками прикоснуться к истории. Очень здорово, что такой памятник истории сохранился в Грузии. Нужно просто брать семью и ехать туда изучать историю. Думаю, что интересно будет посмотреть Нокалакеви не только взрослым, но и детям. Лично мой сын очень любит подобные места)
  • B
    Bibitaki
    Я бы с огромным удовольствием перенеслась во времени в ту эпоху, когда это все создавалось и люди действительно так жили, наверное, было бы очень интересно. Хотя учитывая количество естественных защитных преград в Грузии, вообще не понимаю, зачем им были такие огромные и надежные крепости. Интересно, как в Грузии сохранилось столько древнейших памятников, как их не разрушили время, природа и человеческая деятельность. А нет, все на месте, все стоит. Причем в огромном количестве мест.
  • K
    Kira
    Всегда вызывают восхищение города-крепости.Город обнесён трехкилометровой оградой, город защищали также река и крутые скалы. При раскопках на территории крепости обнаружили керамические и бронзовые изделия, украшения, монеты, б обнаружены склепы-гробницы,так и вижу как кипит жизнь в крепости ,даже как будто слышу запахи готовящейся еды.А вот пожалуй самое интересное это то что по утверждению некоторых историков, именно на месте современного Нокалакеви находился мифический город Айя, откуда Ясон, Медея и аргонавты похитили золотое руно.Здорово было бы прогуляться там и вздохнуть воздух старины!
  • b
    bikteeva94
    Мне очень нравятся подобные города-крепости, они имеют богатую культуру и историю, а также свои тайны и загадки, которые до сих не могут изучить и объяснить ученые! При раскопках на территории крепости были обнаружены различныеизделия, украшения, монеты, склепы-гробницы языческого периода.
  • t
    tatyana.popovva
    Города- крепости строили надёжно, но и немаловажным было выбрать место для стройки, чтобы вдвойне защищало их. Горы, густые леса, реки, думаю самые распространённые места для стройки. Так и город-крепость Нокалакеви строился по такому же принципу. Зная всю историю об этой крепости, хочется пройтись и осмотреть территорию. Кстати, я заметила, что в таких местах всегда чисто и скошена трава, такие просторы на фотографиях, хочется посидеть на травке и любоваться видами.
  • b
    bikteeva94
    Город-крепость Нокалакеви - это объект стратегического назначения в давние времена. Очень могучий, воинственный, общей площадью 19 га! Имеет трехкилометровую ограду, также город защищали река и крутые скалы. Мне запомнился тот факт, что на территории Нокалакеви были обнаружены склепы-гробницы языческого периода. У погребённых в этих гробницах во рту лежала монета - колхидский тетри.
  • b
    bikteeva94
    Город-крепость Нокалакеви был построен еще до нашей эры! Имел важное военно-стратегическое значение! и в свое время имел важное стратегическое значение. Город защищен трехкилометровой оградой! В ходе раскопок находили различные изделия, украшения, монеты как местного производства, так и привезенные.
  • M
    Marina
    После прочтения статьи сразу захотелось побывать в городе-крепости Нокалакеви, чтобы своими глазами осмотреть окрестности этого замечательного места. Оказывается, этот город был основан очень давно, а чем больше возраст, тем интереснее само место, там всё пропитано историей, чувствуешь эпохи разные. Узнала удивительное утверждение, что на месте данного города раньше располагался мифический город Айя, откуда аргонавтами было похищено золотое руно (неужели, это правда?) Город-крепость занимает большую площадь (19 га), чувствую, что там можно отлично прогуляться, осматривая стены и башни, а пейзажи там, наверное, классные.
  • Н
    Наталья
    Я думаю, что раньше специально строили крепости в таких местах, которые были защищены тем, что создала природа, т.к. строить такие крепости на равнинах все таки очень опасно, любой желающий мог их захватить. А так крепость защищена, с какой то стороны защищают люди, а с других сама природа не дают просто так и незаметно подобраться врагу. Место,конечно, очень интересное для посещения.
  • И
    Ира
    Доброго времени суток, Влада, эта крепость выглядит действительно очень монументально и сильно. Это романская культура, если не ошибаюсь. Честно говоря, она очень похожа на Аккерманскую крепость в Белгороде-Днестровском, поэтому я бы хотела побывать и там, и там и найти в чём различия. Поэтому кто хочет —поехали вместе. Спасибо за статью!
  • И
    Ира
    Влада, а я узнала, что согласно историческим сведениям, город-крепость построил эристави (правитель провинции) эгриси Гуджи (IV-III в. до н.э.). Именно с его именем связано древнее название города - Цихегоджи (Крепость-Гуджи). Греческие источники более позднего времени именуют этот город Археополисом (что означает «старый город», по-грузински «Нокалакеви»). По утверждению некоторых историков, именно на месте современного Нокалакеви находился мифический город Айя.
  • Н
    Наталья
    Эта крепость просто поражает своим величием, размахом и размером. А возраст ( более полутора тысяч лет) вообще очень удивляет. Это же сколько повидали эти стены этого город? А что ещё более удивительно это то, что сохранились, хоть и небольшая часть, фрески на стене в церкви.
  • ნ
    ნატალი ხანოვა
    Грамотное расположение крепости. С одной стороны река, с другой скалы. Стены достаточно массивные, что способствовало хорошей защите. Крепость была непобедима, лишь арабский военачальник разорил ее. Нокалакеви вызывает большой интерес у археологов. Здесь были найдены фрагменты изделий, украшений, монеты. Поражает конструкция бань тех времен с системой центрального отопления. Благодаря автору я узнала , что есть такая крепость "Нокалакеви." Я бы с радостью посетила это место.
  • a
    andrew
    Эгриси, сейчас Нокалакеви, упоминают в своих сочинениях древнегреческие историки Геродот и Страбон. Руины города изучены археологами, там же расположен музей, который работает ежедневно (кроме понедельника). Также можно устроить пикник на берегу реки Техура. Если перейти через мост, просёлочная дорога выведет на галечный берег реки – своеобразный пляж. Оттуда отличный вид на крепостные башни и скалы.
  • В
    Влада
    Поражены таким величием территории города-крепости! Здесь и римские бани и городские, спуск к реке и свои храмы. Размах древности потрясает. Рядом удивительные термальных источники, о которых мало кто знает. Очень рекомендую посетить. Экспонаты сопровождаются, в том числе русским текстом.
დახმარება