დაამატეთ ორგანიზაცია

სამთავროს მონასტერი მცხეთაში: ისტორია, არქიტექტურა, ფოტო

შექმნილია:
განახლებულია:

მცხეთა-მთიანეთის რეგიონში, ქალაქ მცხეთაში, რომელიც თქვენთვის შესაძლოა საქართველოს ულამაზესი ადგილი იყოს, მდებარეობს ქვეყნის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი კულტურული და მხატვრული ძეგლი. საუბარია სამთავროს მონასტერზე.

სწორედ აქ გაატარა წმინდა ნინომ თავისი ცხოვრების უმეტესი ნაწილი და აქ არიან დაკრძალულნი მეფე მირიანი და დედოფალი ნანა. გარდა ამისა, სამთავრო ერთ-ერთი ასურელი მამის, აბიბოს ნეკრესელის, საბოლოო განსასვენებელია.

ისტორია

მონასტერთა კომპლექსი რამდენიმე ნაგებობისგან შედგება. მათ შორისაა მთავარი ეკლესია, წმინდა ნინოს ეკლესია, ასევე სამრეკლო და კოშკიანი გალავანი. მთავარი ეკლესიის აშენების ზუსტი თარიღი უცნობია, თუმცა ის მე-11 საუკუნით თარიღდება. წმინდა ნინოს პატარა ეკლესიაც იმავე საუკუნით თარიღდება, თუმცა ზოგიერთი წყარო ვარაუდობს, რომ პირველი ეკლესია მეოთხე საუკუნეში, მირიანის მეფობის დროს აშენდა.

ეკლესია წმინდა ნინოს ბიოგრაფიაში მოიხსენიება. მონასტრის ისტორია 1820 წელს იწყება. მცხეთაში ათეულმა მონოზონმა ჩაუყარა საფუძველი მონასტერს. ამ პერიოდში საქართველოში მონასტრული ცხოვრება თანდათან მცირდებოდა. გარდა ამისა, მონოზონები წმინდა ნინოს ეკლესიის აღმდგენლები იყვნენ.

საბჭოთა ეპოქაში მონასტრის შესანარჩუნებლად ყველა ღონე იხმარებოდა.

დღესდღეობით, ფერისცვალების ტაძარი და წმინდა ნინოს სამლოცველო აღდგენილია. ამჟამად მონასტერში სხვადასხვა სახელოსნოებია განთავსებული, მათ შორის სამხატვრო, სამკერვალო და სხვა სახელოსნოები. მიმდინარეობს მუშაობა რამდენიმე პუბლიკაციაზე, მათ შორის „სამთავროზე“ და „ბერის დიადემაზე“, რომელიც შეიცავს მემუარებს ბერ გაბრიელის შესახებ.

General view of the monastery in Samtavro

მთავარი ეკლესიის არქიტექტურა

საქართველოს ღირსშესანიშნაობები ხშირად გამოირჩევა საინტერესო არქიტექტურული დიზაინითა და ინტერიერის დეკორაციით და სამთავროც არ არის გამონაკლისი. მთავარი ეკლესია, წმინდა ნინოს ეკლესია, სამრეკლო და კოშკიანი გალავანი ქმნის სამთავროს კომპლექსს.

მთავარი ეკლესია ჯვარ-კვადრატული ნაგებობაა. მისი კედლები აგებულია მოყვითალო-ყავისფერი ქვებით, გათლილი ჩარჩოებით. ორი თავისუფლად მდგომი ბურჯით და საკურთხევლის კედლებით არის გუმბათი დამაგრებული. ეკლესიის აღმოსავლეთ მხარეს მდებარე აფსიდა ნახევარწრიულია და გარშემორტყმულია საკმაოდ ფართო ბემით. ეკლესიას აქვს კონტურული კაპიტელები, ფუძეები და საყრდენი თაღები. ინტერიერი გამოირჩევა მაღალი ჭერით, ჰარმონიულად ინტეგრირებული სივრცით და სივრცის ჰარმონიული შერწყმით.

შიდა დარბაზი მოწყობილია შუა საუკუნეების ქართული ჯვარ-კვადრატული ეკლესიების ტრადიციით. შესასვლელი სამხრეთ მხარეს არსებული კარიბჭიდან ხდება. 1823 წელს მიწისძვრა მოხდა, რამაც გუმბათი ჩამოინგრა. თუმცა, ის XIII-XIV საუკუნეების მიჯნაზე აღადგინეს.

შენობის აღმოსავლეთი ფასადი საკმაოდ მარტივი, მაგრამ ლაკონურია. იგი ხუთი უწყვეტი თაღის ნიმუშით არის მორთული. ცენტრში სარკმელია მორთული საფირონით ჰორიზონტალური საკეტით, ასევე გვერდებზე რთული გადახლართვით. ფასადის გვერდითი ფანჯრები და ფრონტონის წინა მხარეს ჯვარი უფრო გვიანდელი პერიოდით თარიღდება. აღმოსავლეთის ფასადი დაბალი ფიგურითაა მორთული, რომელიც მე-9 საუკუნით თარიღდება.

დასავლეთის ფასადი ხელუხლებელი რჩება და მარტივი თაღებით არის მორთული.

სამხრეთის ფასადი რბილი პროფილებითა და საინტერესო ნიმუშებით ხასიათდება. მის ცენტრში დაწყვილებული ფანჯარა დეკორატიული თაღით შემოსაზღვრული ფართო საზღვრებითაა მორთული.

ჩრდილოეთ ფასადზე ერთსართულიანი ნაგებობაა, რომელიც ასევე მე-11 საუკუნით თარიღდება. ის იდეალურად ჯდება ეკლესიის საერთო სტრუქტურაში. მთავარი ეკლესიის საკურთხეველი და გუმბათი მე-17 საუკუნის მხატვრობის ფრაგმენტებს ინარჩუნებს. თუმცა, საკურთხევლის უმეტესი ნაწილი არ შემორჩენილა.

მირიანისა და ნანას საფლავები შენობის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეშია განლაგებული.

Monastyr-Samtavro

წმინდა ნინოს ეკლესიის არქიტექტურა

წმინდა ნინოს ეკლესია პატარა გუმბათოვანი ნაგებობაა. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია რიყის ქვა და აგური. ეკლესიის გარე მოხაზულობა მართკუთხაა, გუმბათის ყელი და რვა კუთხე მართკუთხედის გასწვრივაა აგებული. აღმოსავლეთ ნავიდან იხსნება ვიწრო თაღოვანი სარკმლები. აფსიდის ჩრდილოეთით მდებარეობს ნახევარწრიული ნიშა, რომელიც ნიჟარით არის დაფარული. ტრიუმფალური თაღი, დასავლეთის თაღი, რომელსაც საყრდენი აქვს, შესასვლელი თაღი და გარეთა დასავლეთის ნიშა - ყველა ნახევარწრიულია.

ინტერიერში წმინდა ნინოს ცხოვრებისა და სხვა ისტორიების ფრაგმენტებია შემონახული.

MonastyrSamtavro

სამრეკლო

სამრეკლო სამსართულიანი ნაგებობაა, რომელიც XV-XVI საუკუნეებით თარიღდება. მისი კედლები აგებულია მოყვითალო-ნაცრისფერი ქვიშაქვის გასწორებული კვადრატებით.

პირველი სართული კვადრატული ფორმისაა, ხოლო ჩრდილოეთის ფასადი გალავნის კედელშია ჩაშენებული. სათავსოში შესასვლელი ფართო, ცილინდრულ-თაღოვანი შესასვლელიდანაა.

მეორე სართული ყველა მხრიდან ორმაგი თაღებით იხსნება.

პანჩატურს, რომელზეც მეორე სართულიდან შესვლაა შესაძლებელი, პირამიდის ფორმის სახურავი აქვს რამდენიმე იარუსით.

გალავანი, სავარაუდოდ, XVIII საუკუნეში აშენდა. მხოლოდ ცილინდრული კოშკი შემორჩა.

სასაფლაო გალავნის ჩრდილოეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთ მხარეებზეა გადაჭიმული.

სამთავროს მონასტერი მცხეთის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი და ცნობადი ღირსშესანიშნაობაა, მისი არქიტექტურა უნიკალურია. ამიტომ, სამთავროს სამონასტრო კომპლექსი საქართველოში აუცილებლად სანახავია ქვეყნის კულტურის გასაცნობად.

ასევე წაიკითხეთ

ანასტასია ბერეჟკოვა
ავტორი:

ანასტასია ბერეჟკოვა

თანამდებობა: Head of Development Direction

გამარჯობა! მე ვარ მოგზაური, რომელსაც უამრავ გამოცდილება აქვს ცხოვრებაში მსოფლიოს ერთერთ კუთხით. წლებია, ჩემი ვნება მგზავრობისკენ მიმაქვს მე სხვადასხვა ბილიკები…

ვრცლად ავტორის შესახებ

28 კომენტარი

კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში

  • R
    Richard Miller
    أول ما شفت الصور للمكان هذا، حسّيت بشي غريب. الصور تنطق بالتاريخ! سامتافرو، هذا الدير، فيه روح غامضة، كأنها تحكي حكايات عن الزمن. لما كنت في متسخيتا، حسيت ببرودة الحجر من زمن قديم، وكان قلبي ينبض كأنه جزء من تاريخ البلد العريق! بنيت الكنيسة بشكل فني، مع تفاصيل تخلي الواحد يضيع في جمالها. أذكر شفت الناس يصلون هناك، وابتسموا كأنهم يعرفون بعضهم من سنين. مش بس معمار، بل فيه إحساس عميق، يلامس الروح. أنصح أي حدا يزور جورجيا يروح هناك، حتى لو بس لتستشعر اللحظة.
  • ნ
    ნინო ცერცვაძე
    გაინტერესებს, თუ შესაძლებელია თანამედროვე სამყარო დაუკავშირდეს წმინდა ნინოს ცხოვრებას დეტალურად და როგორ აღწერს შექმნილ მასალებს "კნიაჟესტვო" და "დიადემა მონახა" ამ თემაზე?
  • С
    Светлана Чуб
    Была в Самтавро несколько лет назад и до сих пор под впечатлением. С одной стороны — величие Спасо-Преображенского собора и история, чувствовавшаяся у каждой стены. Какой мощный и спокойный крестово-купольный архитектурный стиль! С другой стороны — уют и тишина церкви Св. Нино, где жизнь прошлого буквально оживает в фрагментах жизнеописаний. Особенно запомнилась колокольня с её элегантными арками. Была приятно удивлена современными мастерскими — казалось, что в этих стенах древность переплетается с напряжением творчества сегодняшнего дня.
  • B
    Bahar Redwyn
    The description of the Samtavro complex sounds fascinating, especially with the historical elements like the XI-century Transfiguration Cathedral and the Church of St. Nino. I’m curious about the restoration of the cathedral's dome after the 1823 earthquake—how closely does it match the original design? Also, the workshops sound intriguing; do they offer any public tours or demonstrations?
  • K
    Keti_Starheart
    სამთავროს სამონასტრო კომპლექსი ძალიან შთამბეჭდავია თავისი ისტორიული მნიშვნელობით და არქიტექტურული სიძველეებით. განსაკუთრებული აღნიშვნის ღირსია XI საუკუნის ჯვაროვანი გუმბათოვანი ტაძარი თავისი უნიკალური დეტალებით. ასევე საინტერესოა წმინდა ნინოს ეკლესია და მისი კედლების შიგთავსი. დასაფასებელია თანამედროვე სახელოსნოები, რომლებიც იქ არსებულნი არიან; ისინი ნამდვილად წარმოაჩენენ ჩვენი კულტურის სიმდიდრეს.
  • N
    Nancy Q.
    The description of the Samtavro Monastic Complex highlights such a rich tapestry of history and architecture. The combination of the XI-century Transfiguration Cathedral and the Church of St. Nino, with its intriguing stone and brick structure, invites one to imagine the past lives interwoven within these walls. The restoration of the cathedral's dome after the 1823 earthquake speaks to the resilience and care for preserving heritage. The bell tower's unique design adds an elegant structural layer to this complex. It's also fascinating to learn about the burial sites of kings and their connection to Saint Nino. Such intricate details about the workshops and publications suggest an ongoing cultural vibrancy. This place seems like a treasure trove of Georgian ecclesiastical history.
  • С
    Светлана Борисовна
    Читая о восстановлении купола Спасо-Преображенского собора после землетрясения 1823 года, возникло сомнение: использовались ли при реконструкции оригинальные материалы или применялись современные? Интересно, как это скажется на исторической идентичности сооружения.
  • ბ
    ბადრი მიროტაძე
    ინტერესით წავიკითხე, მაგრამ მაინტერესებს, ნამდვილად XI საუკუნისაა თუ IV საუკუნიდან მოდის წმინდა ნინოს ეკლესია? კიდევ, კედლების აღდგენა 1823 წლის მიწისძვრის შემდეგ მოხდა, მაგრამ როგორ შეძლეს „საფირონის“ ფანჯრის და დეკორაციული ელEMENTS-ის პირვანდელი სახის დაბრუნება? ხშირად მიჩნდება ასეთი კითხვები ძველი შენობების რესტავრაციის პროცესზე, თუმცა ყოველთვის არის უკეთესობის მოლოდინი, განსაკუთრებით ჩვენს ქვეყანაში.
  • В
    Виталий
    В статье упоминается, что церковь Св. Нино, возможно, была построена в IV веке. Но в тексте неясно, как это установлено, ведь точных археологических подтверждений такого раннего периода обычно нет. Может, стоило бы осветить этот момент подробнее?
  • A
    AnthonyEdwards
    Are there any reliable sources on the original construction date of the Church of St. Nino? The article suggests it might be from the 4th century before being rebuilt in the 11th, but it's hard to confirm that without more evidence.
  • G
    Geluka
    კიდევ როდის მოხდა სვეტიცხოვლისა და სამტავროს კომპლექსის მნიშვნელოვანი აღდგენა და რა ცვლილებები შეიქმნა მაშინდელ დროში?
  • Д
    Денис
    Очень интересно узнать, какие именно фрагменты жизнеописаний можно найти внутри церкви Святой Нино. Это рукописи или, может быть, фрески?
  • J
    JeremyR0binson
    Is it possible to visit the workshops you mentioned? I'd love to see the artistic and sewing crafts in action. Also, are the “Principality” and “Diadem of the Monk” publications available for purchase in English?
  • I
    Irakli Mamatsashvili
    საინტერესოა, იქნებ იცით, რატომ უწოდეს ცენტრალურ ფანჯარას "საფირი"? ეს ტერმინი რაიმე სიმბოლურ მნიშვნელობას ატარებს თუ უბრალოდ ესთეტიკურ დიზაინს უკავშირდება?
  • Q
    Quinn
    The architectural details of the complex are impressive. The cross-in-square design of the cathedral with its yellow-brown stone walls creates a historical ambiance. The restoration of the dome after the 1823 earthquake shows resilience. The façade with five arches and the central sapphire-like window is stunning. The Church of St. Nino, possibly dating back to the 4th century, offers a unique blend of cobblestone and brickwork, along with fascinating life fragments inside. The bell tower with its triple-tiered structure and unique pyramid top is a standout feature. Discovering the final resting places of King Mirian, Queen Nana, and their connection to St. Nino adds a special touch. The modern artistic and sewing workshops offer a glimpse into the monastery's ongoing cultural contribution.
  • Е
    Е. Елисеев
    Интересно, насколько точно восстанавливались здание и его элементы после землетрясения 1823 года.
  • О
    Олег Ворон
    Интересный рассказ о монастырском комплексе. Есть упоминание о современных художественных мастерских и изданиях, связанных с комплексом. Было бы интересно узнать больше о том, какое влияние это оказало на местное сообщество и культуру. Как монахам удается сочетать заботу о памятниках прошлого с развитием новых инициатив?
  • Р
    Ростислав
    Удивительно, что церковь Св. Нино в статье упоминается как XI века, хотя слышал, что её начало может доходить и до IV века. Хотелось бы узнать, насколько это подтверждено исторически и на каких данных основывается такая ранняя датировка?
  • Р
    Ростислав
    Удивительно, что церковь Св. Нино в статье упоминается как XI века, хотя слышал, что её начало может доходить и до IV века. Хотелось бы узнать, насколько это подтверждено исторически и на каких данных основывается такая ранняя датировка?
  • X
    Ximena
    The description of the Samtavro complex sounds fascinating, especially the combination of materials and styles from different centuries. I'm curious about the decorative weavings on the facade of the main cathedral. Are they symbolic, and do they have any particular meaning in Georgian culture?
  • X
    Ximena
    The description of the Samtavro complex sounds fascinating, especially the combination of materials and styles from different centuries. I'm curious about the decorative weavings on the facade of the main cathedral. Are they symbolic, and do they have any particular meaning in Georgian culture?
  • G
    G_elel
    Это место оставляет неизгладимое впечатление. Я была поражена историей этого комплекса, который является не только духовным центром, но и архитектурным шедевром. Особенно восхищает архитектура главного храма и церкви Святой Нино, а также колокольня, которая добавляет особую атмосферу. Прогулка по этому монастырю позволила не только узнать о богатой истории Грузии, но и почувствовать её культуру и дух. Обязательно рекомендую посетить это место, если вы окажетесь в Мцхете!
  • Н
    Надежда
    "О монастыре Самтавро слышала много хорошего и интересного. Но в статье как-то сумбурно очень всё изложено. Например цитата ""В 1823 году произошло землетрясение, в результате которого купол рухнул. Но он был заново установлен на рубеже XIII -XIV веков."" Была машина времени, а я всё пропустила? В 19м веке рухнул, а где-то между 13м и 14м восстановили, здорово... Или вот: ""В интерьере просматриваются фрагменты жизни Святой Нино и другие истории"". В интерьере. Фрагменты жизни. Печаль печальная, да. Лайфхак: когда работа сделана - в нашем случае текст написан, его можно перечитать полностью - это помогает найти недочёты. Ещё, кстати, в наш продвинутый век тексты пишут нейросети... А они всё ещё несовершенны."
  • A
    Anno
    Как интересно было узнать про монастырь Самтавро в Мцхете! Статья отлично передаёт атмосферу святого места, где сочетаются исторический колорит и духовный заряд. Интересны подробности про храмы и их оформление, а также про жизнь святых Нино и Шушаников. Поездка в Монастырь Самтавро обязательна для тех, кто интересуется историей и духовностью Грузии. Большое спасибо автору статьи за такую информативную и увлекательную подачу материала.
  • b
    bikteeva94
    Для любителей культурного вида отдыха может понравиться монастырь Самтавро, это один из самых значимых памятников культуры Грузии. История монастыря берет начало еще в 1820 году. Очень интересно было прочитать его историю создания, яркие события, об архитектуре зданий. Если у вас есть возможность, обязательно посетите эти места!
  • v
    volobuevaanastasia331
    Про комплекс Самтавро слышала много интересного. Вообще в Мцхете каждая пядь земли - исторический памятник. Столько легенд, сколько связано в этим местом, нет нигде в Грузии. Вот только автор статьи меня совсем запутал: "В 1823 году произошло землетрясение, в результате которого купол рухнул. Но он был заново установлен на рубеже XIII -XIV веков" - это как? Или грузинские зодчие открыли временной портал? Вообще хорошие статьи часто страдают одним большим недостатком: путаницей в датах. А это портит все впечатление.
  • ნ
    ნატალი ხანოვა
    Грузия пропитана святыми местами, сердце православия. Святая Нино-христианская просветительница Грузии. Проповедовала Евангелие. Важное место не только для грузинского народа, но для всех православных. В церкви просматриваются фрагменты жизни Святой Нино и другие истории. Удивительное место с божественной красотой. Хотя бы один раз здесь надо побывать. Спасибо автору за информативную статью.
  • В
    Влада
    Грузия - разносторонняя страна в плане достопримечательностей, но скрывать тот факт, что в Грузии много различных церквей и монастырей просто-напросто нельзя. Как бы эти церкви не были похожи друг на друга по-внешнему виду, история у всех разная, именно это и делает каждую церковь или монастырь уникальным, в том числе и монастырь Сантавро!
დახმარება