დაამატეთ ორგანიზაცია

ამლივის (ამლევი) კომპლექსი: ისტორია, მარშრუტი

მოდით განვიხილოთ, რას სთავაზობს საქართველო მათ, ვისაც განმარტოებული, უცნობ ადგილებში მოგზაურობა უყვარს. საქართველოს დაფარული ღირსშესანიშნაობები მოგხიბლავთ, რადგან ასეთი მოგზაურობის დროს ვერც კი შეამჩნევთ, სად მთავრდება თანამედროვეობა და სად იწყება ისტორია.

ეს სტატია ეძღვნება ამლივის (ამლევის) კომპლექსს, უძველეს ნაგებობას, რომელიც მე-15-მე-16 საუკუნეებში აშენდა. კომპლექსი მდებარეობს ქვემო ქართლის რეგიონში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, სოფელ ორბეთში, ქვემო ქართლის უდიდესი მდინარის, ალგეთიას მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 1090 მეტრის სიმაღლეზე.

1683 წლით დათარიღებული ეკლესიის კედელზე არსებული წარწერით, გიორგი XI-ის მეფობის დროს პრინცმა პაპუნა გოსტაშაბიშვილმა (ბარათაშვილების ოჯახის ერთ-ერთი შტო) ააშენა ეკლესია, სამრეკლო, სასახლე და რამდენიმე სასოფლო-სამეურნეო ნაგებობა. შენობის ინტერიერის გაფორმება დამფუძნებლის გარდაცვალების გამო დაუსრულებელია; თაბაშირი და საღებავი აკლია.

kompleks-amlivi

კომპლექსი მთის სამხრეთ კალთაზე მდებარეობს, სადაც ხშირი ფოთლოვანი ტყე მთავრდება და წიწვოვანი ტყე იწყება. ეკლესიის ჩრდილოეთი კედელი კლდეშია ღრმად ჩამჯდარი, რაც საერთო იერსახეს ზღაპრულ ელფერს სძენს. პლატფორმის დასავლეთ მხარეს უძველესი ეკლესიის, ერთნავიანი დარბაზული ტიპის შენობის ფრაგმენტი ჩანს. ეს არის წაგრძელებული მართკუთხა ნაგებობა (12.5 x 7.5 მ), რომელიც გუმბათით და ნახევარწრიული აფსიდით არის დაგვირგვინებული. აფსიდის გვერდით არის აღდგენილი ქვის კანკელი, რომელიც კვადრატული სვეტებისა და ექვსი თაღისგან შედგება. საკურთხევლის შესასვლელი კანკელის ცენტრში და ჩრდილოეთით მდებარეობს. აფსიდის მიღმა ვიწრო ქვის საფეხურია. ეკლესიას აქვს ხუთი თაღოვანი ფანჯარა, რომლებიც მდიდრული გარე ჩარჩოებით არის მორთული. სამი ფანჯარა სამხრეთ კედელშია, ერთი დასავლეთით და ერთი აფსიდის აღმოსავლეთ მხარეს. ბოლო სარკმლის ჩრდილოეთით, აფსიდის კედელში მართკუთხა, შუბლის ფორმის ნიშია განთავსებული. მოპირდაპირე მხარეს, სამხრეთით, ასევე კედელში ღრმად ჩასმული არარეგულარული ფორმის ნიშია. საკურთხეველში მონოლითური ქვისგან დამზადებული კვადრატული მაგიდაა განთავსებული. მაგიდის წინა პლანზე მოხრილი ჯვარია. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს, ერთი სამხრეთიდან და ერთი დასავლეთიდან. ეკლესიის შიგნით, ქვედა მარცხენა კუთხეში, ვიწრო გვირაბი ასევე მიდის მიწისქვეშა სარდაფში. დასავლეთ კედლის დეკორატიული თაღის ქვეშ, ტიმპანზე ამოტვიფრულია წარწერა, რომელიც აღწერს შენობას, რომელიც დაცულია გარე გავლენისგან. არქიტრავების კუთხეები ორნამენტებითაა მორთული. სამხრეთის კარს აქვს ცრუ შუბლის ფორმის ჭერი, ცენტრში ერთი ქვის ტიმპანით, რომელზეც თანამედროვე გრაფიკული ხელსაწყოებით გამოსახულია მაცხოვრის ხატის კონტური. დარბაზისა და აფსიდის იატაკი ქვის ფილებითაა დამზადებული. შენობა აგებულია სამი თაღოვანი კასრით. დასავლეთის თაღი ეყრდნობა პილასტრებს ორი კედლის შეერთების ადგილას. შეწყვილებული თაღები ეყრდნობა ოთხ პილასტრს გრძივ კედლებში. ეს პილასტრები დამონტაჟებულია ორნამენტირებულ ბაზებზე და მთავრდება მარტივი კაპიტელებით. იგივე კაპიტელები გვხვდება დასავლეთ კედლის პილასტრებზე.

შიდა საყრდენი ნაგებობები (ტრიუმფალური თაღები პილასტრებით, თაღები, კარის ჩარჩოები და ა.შ.) დამზადებულია ადგილობრივი ბუნებრივი სამშენებლო მასალისგან. კედლები და სახურავი ნაგებია დაუმუშავებელი ტუფის ქვისგან და, როგორც ჩანს, მომზადებულია შელესვისთვის. ეკლესიის სამხრეთ და დასავლეთ მხარეს ორსაფეხურიანი ქვის საძირკველი მდებარეობს. ფასადზე კარნიზი დაუმუშავებელია. ე. თაყაიშვილის ცნობით, კარნიზი ადრე ქვის ფილებით იყო ნაგები, მაგრამ ახლა, რესტავრაციის შემდეგ, კერამიკული ფილებით არის დამზადებული.

აღმოსავლეთ ფასადზე ფანჯრები მორთულია ორნამენტული ჯვრის ფორმის ნიმუშით. ჯვარედინი ძელები და ჯვრის ზედა ნაწილი შუბებითაა აღჭურვილი. მსგავსი ჯვარი, მაგრამ უფრო პატარა, დასავლეთ მხარეს ფანჯრის ზემოთ მდებარეობს. ჯვრის ქვედა ნაწილი და მარცხენა შუბიანი ძელის ფრაგმენტი დღემდეა შემორჩენილი. ამ ფრაგმენტის ქვედა ნაწილში გამოსახულია ორი პატარა ადამიანის ფიგურა აწეული ხელებით. მათ შორის და ორივე მხარეს ჩაქუჩებია. სავარაუდოა, რომ ეს ფიგურები მშენებლებს ეკუთვნით. ეკლესიის ფასადი მთლიანად ტუფით არის ნაგები. დასავლეთ ფასადთან ახლოს, პლატფორმაზე, რომელიც სამხრეთისკენ მიემართება და სასოფლო-სამეურნეო შენობაში გადის, გვირაბია განლაგებული. სამხრეთ კედლის ჩრდილოეთ კუთხეში შესასვლელია. შესასვლელის გვერდით კი ორსართულიანი სამრეკლოა.

დარწმუნებული იყავით, საქართველოს ულამაზესი ადგილები ის ადგილებია, რომლებიც ჯერ არ გინახავთ!

ფოტო: georgiantravelguide.com

ალა სმირნოვა
ავტორი:

ალა სმირნოვა

თანამდებობა: საქართველოს ღირსშესანიშნაობების ექსპერტი

მე ვარ ალა სმირნოვა, და მე სრულიად ვარ შეყვარებული საქართველოში. ჩემი ვნებაა გაზიარება საოცარ ისტორიებს და ამ ქვეყნის მდიდარ ძველ კულტურაში. როგორც საქართველო…

ვრცლად ავტორის შესახებ

34 კომენტარი


კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში


  • X
    Xia Wu
    哇,Amlivi圣地复合体真是个令人震撼的地方!在阿尔盖季河旁边,千年历史的气息扑面而来。想必那高度1090米的旅程绝对值得,即使路途艰辛,但想想那份壮丽的景色和神秘的氛围,心里就充满了期待。🔥

    我一直想去探索那些非旅游景点,亲身感受那种真正的历史与自然的结合,真的想象不到在那种氛围中会有什么样的感受!而且看视频时,Alexander的讲解让我更想象出那里的美。真希望有一天能够站在那古老的建筑前,真的是一种向往。期待这样的旅程能尽快实现!🤩
  • T
    Teona Bolkvadze
    როგორ მომეწონა ეს სტატია! ამ სისადის ასაკით, როცა შვილი სკოლაში გაზრდილი ვარ, ხშირად ვცდილობდით სოფლიდან წამოსვლა და განასახიერებოდა, რომ დასავლეთ საქართველოს აღმოსავლეთი ნაწილი ჩვენი სახლში ორივე მხარედ იძლეოდა სიამოვნებას. არ ვიცი, რამდენად მოინდომებდი ამის გაკეთებას, მაგრამ მახსოვს როგორაზე მტრის ხრიკები მითვლიდნენ, როცა ამ ლამაზ ადგილებს ვათვალიერებდით. Amlivi-ის კომპლექსი ნამდვილად მიმზიდველად გამოიყურება, მაგრამ ისეთი მდინარეების პირას იმყოფება, რა თქმა უნდა, არ არის მარტივი გზით მისადგომი. ახლა მინდა საქართველოში ყველაზე უჩვეულო ადგილების შესახებ გავიგო - დაინახავდი ჩემ შვილებს როგორ სიცოცხლით სავსე გახდნენ! გაქვს ინფორმაცია, როგორ უნდა მიაღწიო Amlivi-ს?
  • S
    Sarah Biton
    איזה מקום מדהים. קשה להבין איך דבר כזה פראי כמו אmlivi יכול להסתר כל כך גבוה בהרים. זה בדיוק הסוג של הרפתקה שאני מחפש. אני אוהב את האתגר של להגיע לשם, המקום הזה בהחלט לא בשביל הקאטרים. אני מדמיין את המראות מהפסגה ושקט של הטבע. בימים של היום, כשכל כך הרבה מקומות נראים אותו דבר, לפעמים צריך להלחם על החוויה. זה יקח מאמץ, אבל אני בטוח שזה שווה. ואם יש שם מישהו שיעזור לי לתעד את זה - שיהיה.
  • E
    Emre Aydın
    Yüksek dağların arasında, gizli bir köşede kalmış bir yer Amlivi. Daha önce buradan bahsedilmemiş olması beni biraz şaşırttı. 15. yüzyıla ait bir yapı var burada. Ne kadar derin bir tarih, ama ulaşımı gerçekten zorlayıcı. Düşünürken içimde bir karmaşa var; gitmek mi, kalmak mı? Yükselirken o nefes kesici manzaranın keyfini çıkarmak, fakat bu kadar yükseğe çıkmak da cesaret istiyor. Görsel olarak etkilendiğimi inkar edemem. Video güzel görünüyor, ama ben kişisel bir deneyim istiyorum. Tamam, yola çıkmayı düşünmekteyim. Belki bir gün o hafif rüzgârda, o tarihi dokunun içinde kaybolurum.
  • ვ
    ვასილ
    ამ სოფელ ორბეთის კომპლექსში XV-XVI საუკუნეების მშენებლობის ხელოვნება და ბუნებრივი გარემო საოცრებრივად შეხამებულია.
  • В
    Віталічка
    Интересно бы узнать, где конкретно находится эта надпись 1683 года на западной стене — она вообще хорошо сохранилась?
  • L
    Logan
    The intricate carvings on the arched windows and the historic 1683 inscription make this place a fascinating blend of art and history.
  • M
    Marine
    ამლივის კომპლექსი ჩვენი ისტორიის ცოცხალი მემკვიდრეობის შესანიშნავი მაგალითია, რომელიც ულამაზეს სოფელ ორბეთში მდებარეობს.
  • M
    Marie Larson
    The description of the Amlevi Complex with its unique architectural elements and the historical inscription from 1683 makes it a fascinating blend of nature and history worth exploring.
  • М
    Маргарита Лепёшкина
    Комплекс Амливи действительно удивительное место, где можно почувствовать дыхание веков. Архитектура впечатляет своими деталями, особенно иконостас с арками и резные наличники окон. Удивительно, как строение сохранилось, интегрировавшись в скалу. Мне любопытно, как используют подземное хранилище и есть ли доступ для посетителей? Это место несомненно стоит посетить, чтобы ощутить связь с историей.
  • U
    Ulrich Simpson
    Is there any historical information available on why the interior decoration of the Amlevi Complex was never completed? It intrigues me how such an intricate structure from the XV-XVI centuries has an unfinished aspect.
  • L
    Levan
    კომპლექს ამლივზე საუბრისას გამიჩნდა კითხვა: როგორია შენობის არქიტექტურული მახასიათებლები, განსაკუთრებით იმის გათვალისწინებით, რომ მას აქვს უნიკალური სტრუქტურა, მაგალითად, ჩრდილოეთ კედელი, რომელიც კლდეშია ჩაშენებული? იქნებ არსებობს დამატებითი ინფორმაცია იმაზე, რატომ არ დასრულდა შიდა დეკორაცია?
  • В
    Василий Матвеев
    Есть ли какие-нибудь легенды или истории, связанные с Комплексом Амливи и его подземным хранилищем? Интересно, какая память сохранилась о тех временах.
  • მ
    მაკა ოტარაშვილი
    ამლივი კომპლექსი ნამდვილად უნიკალური ადგილია. XV–XVI საუკუნეებიდან შემონახულ ნაგებობა საოცრად კარგადაა შერწყმული ბუნებასთან, ჩრდილოეთ კედელი კი პირდაპირ კლდეშია ჩადგმული. ამ ადგილის მონახულებისას, ისტორიამ თითქოს შენზე ამოცნობის მსუბუქი ჩაწობა იგრძნობოს. აღსანიშნავია ისიც, რომ მთავარი ტაძრის ზომები საკმაოდ შთამბეჭდავია და მისი არქიტექტურა თავის დროზე ინოვაციურია. მახსენდება ბავშვობის მოგზაურობა იქ, როცა ვცდილობდი გამეგო თუ როგორ შეიძლებოდა ამხელა პანორამა ერთი შეხედვით. ბავშვებს განსაკუთრებით დაამახსოვრდებათ ქვიშის ქვედა საწყობი, რომელიც აქ ნამდვილად აღმოჩენისაა.
  • Н
    Николай Удальцов
    Каково назначение подземного хранилища в таком комплексе? Это было нечто вроде укрытия или использовалось для хранения церковных ценностей?
  • R
    RickHarrison
    The Amlevi Complex sounds like a fascinating blend of history and architecture. The church's integration with the natural rock and the presence of such features as the stone table with a carved cross and the underground storage add an intriguing touch. It makes you wonder about the stories hidden in those walls and the half-finished interior. The preserved inscription from 1683 must bring the past to life for its visitors. I appreciate the detailed description—it's a place I would certainly want to explore.
  • D
    Dana Watson
    I'm fascinated by the unique blend of nature and history at the church in Orbety, with its ancient stone table and the wall seamlessly integrated into the rock.
  • K
    Konstantin
    Интересно узнать, есть ли в комплексе Амливи какие-либо следы реставрации, учитывая, что внутренняя отделка так и осталась незавершённой?
  • А
    Агата
    Какую функцию выполняло подземное хранилище в комплексе? Интересно, использовалось ли оно как часть церковной архитектуры или для каких-то мирских целей?
  • R
    Rowen Kingsgate
    Isn't it unusual for the inner decoration of a church built in the 15th–16th centuries to remain unfinished? Given the detailed architectural features like the carved window frames and the stone altar with a cross, it seems surprising that such a significant aspect would be left incomplete. Was there any particular reason for this?
  • ვ
    ვერკა
    ამლივის კომპლექსი საოცარი ადგილია, სადაც ისტორია ცოცხლდება და გარშემო ბუნება გვაფრთხილებს საკუთარი სილამაზით. ამ ძეგლის ნახვა ნამდვილად განსაკუთრებული გამოცდილებაა. მისი გუმბათიანი და აპსიდიანი ჩარჩო განსაკუთრებულად ლამაზია, ხოლო ექვსარქიანი კანკელი აღფრთოვანებას იწვევს. გადაეშვა სკალაში ჩატანებული ჩრდილოეთ კედელი, რაც კომპლექსის უნიკალურობას აძლიერებს. ქვაში ნაკვეთი ჯვრიანი საკურთხევლის მაგიდა ალტარს ამშვენებს და ქმნის რელიგიურ ატმოსფეროს. აქ ყოფნამ თითქოს დროსაწინააღმდეგო სამყაროში გამოგზაურებს.
  • Т
    Тамара Ивановна
    Удивляет, что внутренняя отделка не завершена даже спустя столько веков. Неужели так и не нашлось возможности или желания довести дело до конца за все это время? Интересно было бы узнать, есть ли какие-то особые причины, по которым комплекс остался в таком состоянии.
  • Н
    Надежда
    Этот комплекс не только является архитектурным памятником, но и символизирует богатую историческую культуру региона. Внутри здания отсутствуют штукатурка и покраска, но это лишь добавляет амбиентной атмосферы древности. Амливи — это место, где история, архитектура и природа сливаются в единую гармонию, и которое стоит посетить тем, кто ищет уединённые уголки Грузии, вдали от туристической суеты.
  • Я
    Ярослав
    А на каком этапе остановилась внутренняя отделка? Интересно, есть ли планы завершить работы по этому элементу? Такой исторический объект заслуживает полной реставрации.
  • E
    Elvina
    Как же впечатляет этот святой комплекс Амливи! Такое ощущение, что здесь время остановилось. Путешествие к этому месту наверняка оставляет незабываемые впечатления. Высота 1090 метров над уровнем моря, дремучий лес и древняя церковь, спрятанная в скале – это словно настоящая сказка, но в реальной жизни! Очень люблю такие нетуристические направления, где можно почувствовать настоящую атмосферу уединенности и прикоснуться к истории. История создания и архитектура комплекса Амливи действительно впечатляют. Приятно знать, что такие места остаются в Грузии, и пусть они сложны для посещения, но именно они создают ту самую непередаваемую атмосферу!
  • G
    G_elel
    Это действительно уникальное место для тех, кто ищет нетуристические и труднодоступные достопримечательности. Путешествие в это священное место на высоте 1090 метров кажется настоящим испытанием, но его история и архитектура того стоят. Интересно, как глубоко комплекс связан с историей князей и их вкладом в развитие культуры. Описание церкви, с её уникальными архитектурными элементами, а также сохранёнными фресками и необычным расположением в скале, создаёт атмосферу мистики и величия прошлого. Это место – настоящее открытие для тех, кто ищет уединения и хочет прикоснуться к настоящей древности Грузии!
  • v
    viktoriadosmetova
    Сколько сложных, красивых фрагментов уместилось в небольшом, древнем построении.
    Вот такие места, максимально вдали от цивилизации, настоящая находка для пешего туриста и идеальная цель для похода.
  • Е
    Елена
    Если вы ищете нетуристические направления и самые труднодоступные достопримечательности Грузии, то священный комплекс Амливи (Амлеви) – это то, что вам нужно. Расположенный на левом берегу реки Алгети, этот древний комплекс 15-16 века требует настоящего путешествия на высоту 1090 метров над уровнем моря! Но поверьте, усилия стоят того. Это место не только поражает своей историей и архитектурой, но и дарит незабываемые виды и ощущение прикосновения к древности. Спасибо за пост, он вдохновляет на новые приключения и открытие скрытых сокровищ Грузии!
  • A
    Anastasia
    Очень люблю такие места. Где земля не вытоптана туристами, где тихо и спокойно, нет кучи туристических групп и экскурсий. И ты можешь абсолютно спокойно рассмотреть все в мельчайших деталях и подумать о своем наедине с природой. Хочу задать вопрос знающим людям: можно ли в этом месте «полетать» на коптере? Настолько удивительная природа в этом месте, что хотелось бы посмотреть на нее с высоты птичьего полета.
  • y
    yshorts0.078
    Место, где заканчивается современность и начинается история - это как оказаться в другом измерении. Комплекс Амливи в Тетри-Цкаро привлекает своей уникальностью и атмосферой. Когда я вошла в это место, меня охватило ощущение того, что стою на перекрестке времен. Старинные каменные стены и развалины представляют собой окно в прошлое, в мир, где люди жили и строили свои жизни. Комплекс Амливи - это историческое сокровище, которое должно быть посещено каждым, кто интересуется культурой и наследием Грузии. Это место наполнено духом прошлого и заставляет задуматься о богатой истории этой земли.
  • Н
    Наталья
    Присоединяюсь ко всем ниженаписаным словам.... место очееень атмосферное, такое ощущение что на фото как минимум два разных мира... как-будто время остановилось в этом месте, и два далеко разных промежутка времени прошлого и настоящего теперь существуют рядом... Я не знаю как передать своими словами весь восторг и восхищение данного места
  • К
    Ксюша
    Сказочное и атмосферное место, с глубокой историей. Удивительная, неповторимая архитектура сооружений делает это место необыкновенным и привлекательным! Только представьте сколько лет этим постройкам, автор рассказывает, что надпись на стене церкви, датированная 1683 годом, повествует о том, что князь Папуна Госташабишвили (одна из ветвей рода Бараташвили), еще во времена правления Георгия XI построил церковь, колокольню, дворец и несколько сельскохозяйственных построек.
  • М
    Марина
    Обожаю нетуристические места. В них вся чистота Грузии. Древнее сооружение Амливи - это и церковь и дворец и хоз постройки. Интересно, сколько построек сохранилось? Жаль, конечно, что внутренняя отделка не была завершена. Но я бы заже хотела переночевать в таком красивом месте, ну в окрестностях. Это же так красиво, так высоко. Прекрасно.
  • И
    Ира
    Комплекс Амливи действительно стоящее место которую хотелось посетить. Ведь все прекрасное не только снаружи, где окружено необычайным дремучем лесом, но и внутри. Хочется также увидеть церкви, украшенных богатыми наружными наличниками, стол, выполненный из монолитного камня, изображения очертания иконы Спасителя и рисунок фигур двух маленьких людей с поднятыми вверх руками.