დაამატეთ ორგანიზაცია

ხიხანის ციხე აჭარაში: ფორპოსტი 2600 მ სიმაღლეზე

შექმნილია:
განახლებულია:

საქართველოს ყველა კულტურული, ისტორიული და არქიტექტურული ღირსშესანიშნაობიდან ხიხანის ციხე ყველაზე ძნელად მისადგომია. 2600 მეტრზე მეტ სიმაღლეზე, ამავე სახელწოდების მთის წვერზე მდებარე მისი ისტორია მითებითა და ლეგენდებითაა გაჟღენთილი და მისი აგების ზუსტი თარიღი უცნობია. სხვადასხვა წყარო მე-10-დან მე-13 საუკუნეებამდე პერიოდს ასახელებს.

აჭარაში მდებარე ხირხატის ციხე არ არის უბრალოდ რამდენიმე კოშკით დამაგრებული კედლებით გამაგრებული ციხესიმაგრე. სრულად ფუნქციონირებისას ხიხანის ციხე ერთი ჰექტარზე გადაჭიმული პატარა ქალაქი იყო. კოშკების, კედლებისა და სხვა სამხედრო დამხმარე ნაგებობების გარდა, ხირხატის ციხეში სხვადასხვა დროს ორი ეკლესია აშენდა მიწის ზემოთ, რომელთაგან ერთ-ერთი წმინდა გიორგის ეკლესიაა, რომელიც მთელ საქართველოში მრავლადაა.

fortress-Khikhani

ასევე იყო სხვადასხვა სამეურნეო ნაგებობა. ერთ-ერთი ასეთი მაგალითია საცხობი. თუმცა, მხოლოდ საძირკველი შემორჩა, რომელიც გათხრების დროს აღმოაჩინეს. არქეოლოგიური ექსპედიციები რამდენჯერმე გაიგზავნა ხირხატის ციხეში. დროის ფენები შესწავლილი იქნა მშენებლობის პერიოდის ზუსტად დასადგენად. თუმცა, არქეოლოგების ძალისხმევის მიუხედავად, ზუსტი თარიღი არასოდეს დადგინდა. ხიხანის ციხეში პირველივე ექსპედიციის დროს აღმოაჩინეს ოთხი ღვინის შესანახი ჭურჭელი, ანუ „ქვევრი“.

შემდეგ ფენაში, რომელიც უფრო გვიანდელი პერიოდით თარიღდება, ორმოცზე მეტი ჭურჭელი იყო, რომლებშიც ხიხანის ციხის დამცველები წყალს ინახავდნენ, ხანგრძლივი ალყისთვის ემზადებოდნენ და მტრის თავდასხმებს იგერიებდნენ. განსაკუთრებით საინტერესოა ლეგენდარული ციხის უძველესი კოშკები - ისინი რამდენიმე სართულისგან შედგებოდა, რასაც ნათლად ადასტურებს ზოგიერთ ადგილას ჭერის ნაშთები.

არსებობს რამდენიმე თეორია იმის შესახებ, თუ ვინ ააშენა ქართული შუა საუკუნეების არქიტექტურის ეს საოცრება. ერთი ვერსიით, ხიხანის ციხე აბუსერიძეების სამთავროს წევრებმა ააშენეს. უფრო მეტიც, მშენებლობა დაიწყო ტბელ აბუსერიძემ, რომელიც მოგვიანებით თურქებთან ბრძოლაში დაიღუპა, ხოლო მისმა მეუღლემ, მაგულა აბუსერიძემ, დაასრულა საგუშაგო. ხირხატის ციხის მშენებლობის კიდევ ერთი ვერსიით, ის თამარ მეფემ ააშენა.

ხიხანის ციხის მითები და ლეგენდები

ციხეში მიწისქვეშა გვირაბების არსებობის დოკუმენტური მტკიცებულება არ არსებობს, თუმცა ვარაუდები და ლეგენდები მათი არსებობის შესახებ დღემდე ვრცელდება. ისინი აშენდა მტერთან დაპირისპირების თავიდან ასაცილებლად, თუ ციხის დანებება და დამარცხება გარდაუვალი იქნებოდა.

მიუხედავად იმისა, რომ ციხე უკიდურესად შორეულ ადგილას მდებარეობს, ის დამპყრობლების კონტროლის ქვეშ იმყოფებოდა. ერთი ლეგენდის თანახმად, ერთ დედოფალს არ ჰქონდა დრო, გაქცეული მტრებისგან გაქცეულიყო, რომლებმაც ციხესიმაგრე დაიპყრეს და სირცხვილს სიკვდილი ამჯობინა, შხამი დალია, რომელიც ასეთი შემთხვევებისთვის ყოველთვის თან ჰქონდა.

fortress-Khikhani

როგორ მივიდეთ ხიხანის ციხემდე

ღირს ხიხანის ციხესიმაგრის დასათვალიერებლად სულ მცირე რამდენიმე დღის გამოყოფა. ამ გზით, არსად ჩქარობა არ მოგიწევთ და შესაძლებლობა გექნებათ დატკბეთ ციხის მწვერვალიდან ფანტასტიკური ხედებით.

წელიწადის საუკეთესო დრო ზაფხულია, იდეალურ შემთხვევაში მშრალი და გრილი ამინდით. ბაღდადიდან მანქანით გაემგზავრეთ სოფელ ბაკიბაკომდე. იქიდან შეგიძლიათ დაახლოებით 4 კმ-ის მანძილზე მიწიანი გზით იმოძრაოთ. თუმცა, ამისთვის ჯიპი დაგჭირდებათ. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ფეხით მოგიწევთ სიარული. შემდეგი მონაკვეთი დაახლოებით ერთი კილომეტრის სიგრძისაა, სიმაღლის ცვალებადობით 1800-2200 მეტრი. ბოლო მონაკვეთი ყველაზე რთულია.

მოგიწევთ საკმაოდ ციცაბო ფერდობზე ასვლა, რაც ფიზიკურ მომზადებას მოითხოვს. ბილიკი თავად ტყიან მთის ფერდობზე გადის. სიმაღლის ცვალებადობა 450 მეტრია. არ დაგავიწყდეთ დოკუმენტების წაღება - ციხე თითქმის საზღვარზე მდებარეობს. ფოტოაპარატი აბსოლუტურად აუცილებელია, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ისევ იძულებული იქნებით დაბრუნდეთ.

ასევე წაიკითხეთ

ანასტასია ბერეჟკოვა
ავტორი:

ანასტასია ბერეჟკოვა

თანამდებობა: Head of Development Direction

გამარჯობა! მე ვარ მოგზაური, რომელსაც უამრავ გამოცდილება აქვს ცხოვრებაში მსოფლიოს ერთერთ კუთხით. წლებია, ჩემი ვნება მგზავრობისკენ მიმაქვს მე სხვადასხვა ბილიკები…

ვრცლად ავტორის შესახებ

28 კომენტარი

კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში

  • T
    Tim Becker
    Khikhani Fortress zieht einen förmlich in ihren Bann, nicht nur durch ihre imposante Lage auf über 2600 Metern, sondern auch durch die Geschichten, die sich um sie ranken. Ich erinnere mich an meinen ersten Blick auf die Ruinen - das Gefühl, in eine andere Zeit zu treten. Diese Mischung aus Schönheit und Erhabenheit lässt einen Augenblick innehalten. Es ist, als ob man dem Echo der Stimmen derer lauscht, die einst dort lebten. Die Vorstellung, dass es einst eine pulsierende Kleinstadt war, fasziniert mich immer noch. Warum bleibt der genaue Bauzeitpunkt so geheim? Vielleicht ist es das Geheimnis selbst, das die Festung so besonders macht. Ich könnte stundenlang über die schroffen Pfade und den dichten Nebel sprechen, der einem beim Aufstieg begegnete. Es war ein Abenteuer, das sowohl überwältigend als auch demütigend war.
  • B
    Brynn Ashcroft
    Is it true that climbing to the fortress requires documents for the border zone? If yes, where can I obtain them? This information seems crucial for planning a visit.
  • ს
    სოფიკო
    რამდენად კარგადაა შესწავლილი ეს ადგილი ისტორიკოსების მიერ? არის შესაძლებელი, რომ კედლებში ან გვირაბებში კიდევ დარჩა არქეოლოგიური აღმოჩენები?
  • S
    Snezhana
    В своё время мне удалось посетить горную Аджарию, и крепость Хихани оставила сильное впечатление. Восхождение требует значительных усилий и физической подготовки, но открывающиеся виды стоят того. Особенно меня поразили древние стены и башни, за которыми скрывается удивительная история. Найденные квеври и сосуды вдохновляют представить, каким был быт людей в те времена. Интересно было бы узнать больше о легендах и загадках, связанных с этой крепостью, особенно о тайных туннелях.
  • T
    Tornike Kobalia
    საინტერესოა, შესაძლებელია თუ არა, რომ ციხე ხიხანის დამაარსებლად რეალურად აბუსერიძე ან დედოფალი თამარი იყოს? და თუ საწავლების შესახებ კიდევ უფრო დეტალური ინფორმაცია არსებობს? ძალიან მაინტერესებს, როგორ შეიძლებოდა მოხდეს საკუთარი ჭურჭლების გამოყენება იმ პერიოდში.
  • v
    vovan1995
    Интересно узнать про крепость на такой высоте и с такой историей. Жаль только, что подъем требует хорошей физподготовки и специальных документов. Информация про найденные квеври и легенды вокруг основателей добавляет особую атмосферу этому месту. Кажется, это отличная локация для фотографий, особенно с учетом башен и церквей.
  • B
    Bradley
    Are there any guided tours available for the Kikhani Fortress hike? Also, is it possible to photograph the interior of the fortress, especially those ancient wine vessels and water containers?
  • Л
    Лиза Вербицкая
    Интересно узнать больше о легендах, связанных с крепостью Хихани, особенно о тайных туннелях и самоотравлении правительницы. Есть ли какие-то дополнения или исторические источники, которые подтверждают эти истории? Также хотелось бы уточнить, какие документы необходимы для посещения этой пограничной зоны?
  • T
    Tsisana_Heart
    ყოველთვის მჯერა, რომ ჰიხანის ციხის აღმოჩენების გათვალისწინებით, ეს ადგილი აუცილებლად უნდა გამოქვეყნდეს საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის სიაში.
  • J
    June
    The fortress on Mount Kikhani sounds fascinating, especially with its mix of historical structures and the intriguing legends surrounding it.
  • D
    Deanna
    Is there any information about guided tours at the fortress? I'm curious about the best way to explore the complex, especially given the need for physical fitness and special documents for the border zone.
  • შ
    შოთა
    ლეგენდა ტაიფა გვირაბებისა და თვითმოწამვლის შესახებ ყოველთვის მაინტერესებდა. თუმცა, ცოტა ეჭვის ქვეშ დამდის, რომ მსგავსი ისტორიული მოვლენები წერს ჩანაწერებში ან არქეოლოგიურ მასალებში. იქნებ დამატებითი წყაროები ან გამოკვლევები გაანათლეს ეს საკითხი?
  • S
    Sorelle
    Интересно было узнать о крепости Хихани в Аджарии. Особенно удивило количество найденных квеври и сосудов. Природные условия, высота и необходимость в физической подготовке делают поездку туда настоящим вызовом, но видимо, это того стоит. Надо же, даже здесь есть легенды о тайных туннелях!
  • М
    Михаил
    Захватывающее место! Невероятно представить, что крепость стоит на такой высоте. Подъём, кажется, серьёзный — 5 километров пешком, зато какой вид, наверное, открывается там сверху! Интересно, как нашли эти подземные туннели и правда ли это. А кто-то знает, можно ли туда добраться без специального разрешения?
  • a
    andanvlad
    На крепости Хихани впечатляют сохранившиеся сооружения и необычные легенды, но подъём требует серьезной подготовки и учёта пограничных формальностей.
  • მ
    მარიამი ელიავა
    ძალიან საინტერესო იქნება, თუ ვინ შექმნა ეს საოცარი ციხესიმაგრე, რადგან ლეგენდები ყოველთვის საინტერესოს ხდის ისტორიას.
  • С
    Света Макарова
    Подъём к крепости действительно требует хорошей физической подготовки – 4 км по грунтовке и 1 км по тропе могут быть непростыми. Но вид и атмосфера стоят того. Интересно было узнать, что там нашли древние сосуды для вина и воды. Это придаёт ощущение жизни в месте, которое давно покинуто людьми. Легенды о тайных туннелях тоже завораживают, в них есть что-то загадочное.
  • R
    Rachel E.
    The hike to the Khikhani Fortress was both challenging and rewarding. The journey from the village of Bakibako was tough, especially the last kilometer on foot, so physical preparation is essential. The fortress itself is fascinating, with its multi-tiered towers and ancient churches. Discovering the old wine vessels was like stepping into the past. The legends about Queen Tamara add an intriguing layer to the visit. However, ensure you have the necessary documentation for the border zone.
  • A
    Adnan Yüksel
    Visited the Khikhani Fortress last summer, and it was quite an adventure. The hike up from Bakibako is not for the faint-hearted, but the views at the top are totally worth it. The fortress itself is fascinating, with impressive walls and multiple towers that hint at its historical significance. I was also intrigued by the discovery of ancient wine jars and water vessels. It's like stepping into a piece of living history. Just a heads-up: you'll need some physical preparation for the climb and don't forget your documents, as there are border zone restrictions.
  • A
    Adnan Yüksel
    Visited the Khikhani Fortress last summer, and it was quite an adventure. The hike up from Bakibako is not for the faint-hearted, but the views at the top are totally worth it. The fortress itself is fascinating, with impressive walls and multiple towers that hint at its historical significance. I was also intrigued by the discovery of ancient wine jars and water vessels. It's like stepping into a piece of living history. Just a heads-up: you'll need some physical preparation for the climb and don't forget your documents, as there are border zone restrictions.
  • E
    Elvina
    Хирхатская крепость – это настоящая жемчужина Аджарии! Читая о ней, я уже представляю, как величественные стены сливаются с природой на высоте более 2600 метров. Легенды и мифы, связанные с крепостью, делают её еще более загадочной. А эти виды с вершины, наверняка, стоят всех усилий подъема! Очень захотелось туда отправиться, но теперь понимаю, что нужно основательно подготовиться – так как треккинг, перепад высот и пограничная зона требуют ответственности. Спасибо за подробное описание маршрута и исторических деталей! Обязательно добавлю это место в свой список.
  • s
    siomukha91
    Как жаль что от крепости. Ало что осталось, время и природа конечно забирает свое, но все ровно стоит посетить эту крепость так как место действительно потрясающе. Еще интересно добраться туда, лично мне очень нравятся такие походы по горам, это очень полезно для здоровья и плюс есть огромная возможность насладиться всеми красотами природы.
  • b
    bikteeva94
    Одно только название крепости Хихани, уже начинает интересовать своей историей и местоположением. Да вы только посмотрите, какая невероятная красота ее окружает! Природа просто не перестает нас удивлять и радовать, и хочется как можно больше увидеть этот мир своими глазами, а не только через мониторы компьютера или телефона!
  • Д
    Данил
    Поражаюсь количеству достопримечательностей в Аджарии: крепостей, монастырей, горных озёр с лазурной водой... Как круто было бы туда съездить! Вот и древняя Хирхатская крепость тоже очень любопытная достопримечательность, объект древней архитектуры 👍 Жаль, конечно, что она так плохо сохранилась до наших дней, но все равно очень интересно там побывать.
  • d
    dacascas
    Виды действительно замечательные. Обязательно нужно их запечатлеть. Жаль, что от крепости почти ничего не осталось. Так сразу даже и не скажешь, что это какой-то памятник древней архитектуры. Да, ещё и добраться туда трудно, как я понимаю. Кстати, у вас небольшая опечатка в статье: "не успела" два раза подряд повторяется.
  • b
    bikteeva94
    В Аджарии находится большое количество различных достопримечательностей! Все они разнообразны, имеют свою древнюю историю. Каждый может выбрать по своему вкусу, что ему посетить! Одной из таких ярких мест является древняя Хирхатская крепость в Аджарии! Но опытные туристы и гиды советуют посветить поездке пару дней.
  • М
    Марина
    Судя по описаниям, дорога до этой крепости полноценный пеший трекинг. Интересно, а есть ли на самом деле такие трекинг маршруты? Хочется отметить, что я уже вторую статью читаю в каталоге Мадлоба о том, что древние люди предпочитали убить себя нежели стать позором. Интересная философия и понимание жизни. И вот вроде бы крепости не редкость, а всё равно поражаешься величию построек: и самих стен и той же пекарни, пусть от неё ничего не осталось кроме фундамента. Надеюсь археологи ещё найдут что-нибудь интересное.
  • И
    Ира
    Какая же всё-таки оказывается важная работа археологов. Если бы не они, мы бы не узнали и не увидели множество исторических и культурных мест. Отыскать такое количество сосудов, в которых люди в своё время хранили воду или вино, как я считаю, очень ценно. И пройти довольно таки долгий пусть ради таких месит стоит обязательно.
დახმარება