დაამატეთ ორგანიზაცია

🌿 თუშეთის დაცული ტერიტორიები: ლაშქრობა, ველური ბუნება და გადაბანის გზა

შექმნილია:
განახლებულია:
🌿 მოკლედ მთავარი

🌿 თუშეთის ეროვნული პარკი ერთი მზერით

საქართველოს უდიდესი დაცული ტერიტორია: 113 660 ჰა ალპური მდელოები, მყინვარები და ძველი სოფლები. ერთადერთი გზა ივნისიდან სექტემბრამდეა ღია. 4x4 სავალდებულოა. ბენზინგასამართი, აფთიაქი ან ბანკომატი არ არის.

ძირითადი მაჩვენებლები ეროვნული პარკი: 83 453 ჰა. მთლიანი დაცული ტერიტ.: 113 660 ჰა. სიმაღლე: 900–4800 მ. 11 მარშრუტი 1, 2, 3, 4 და 6 დღით. ვიზიტ-ცენტრი ომალოში (ზაფხული) და ქვემო ალვანში (ზამთარი).
ადმინ. ტელ: +995 355 23 15 06. საიტი: nationalparks.ge
📍
სადახმეტის მუნ., კახეთი. ჩეჩნეთსა და დაღესტანს ემიჯნება ჩრდილოეთით
📅
სეზონიღია ივნისი–სექტემბერი. გადაბანის გზა დანარჩენ დროს დახურულია
🚗
ტრანსპორტი4x4 სავალდებულოა. ბენზინი, წამლები და ბანკომატი — თელავსა ან ახმეტაში
🦌
ფაუნაკავკასიური ტურის ერთადერთი საბინადრო. დათვი, ფოცხვერი, მგელი, სვავი, ოქროს არწივი
⚠️ თუშეთში ღორის ხორცის შეტანა აკრძალულია: ღორი ადგილობრივი ტრადიციით ტაბუდადებულია. ქალებს ადგილობრივ სალოცავებში შესვლა ეკრძალებათ. ეს ტრადიციები დღემდე ცოცხალია, ტურისტებს მათი დაცვა სთხოვენ.

National Park of Georgia in Tusheti

თუშეთი მხოლოდ მისამართი არ არის. ეს გამოცდილებაა, რომლის გამოც ხალხი საქართველოში სპეციალურად ჩამოფრინდება. 1981 წლამდე შიგნით მხოლოდ ვერტმფრენით შეიძლებოდა მოხვედრა. დღეს ერთადერთი გზა არსებობს, გადაბანის უღელტეხილის გავლით, რომელიც წელიწადში მხოლოდ ოთხ-ხუთ თვეს არის ღია. სწორედ ეს ხდის თუშეთს ისეთად, როგორიც არის: ხელუხლებელი და განზრახ ძნელად მისაწვდომი.

თუშეთის ეროვნული პარკი ბუნებაზეა: ბილიკები, მყინვარები, ველური ბუნება. თუშების ისტორიის, სოფლებისა და კულტურის შესახებ ცალკე სტატიაა: „თუშეთი — რეგიონი".

🏔️ სამი დაცვის ზონა: პარკი, ნაკრძალი და ლანდშაფტი

თუშეთის ეროვნული პარკი უფრო ფართო სისტემის ნაწილია. სამი ზონა სხვადასხვა დაცვის რეჟიმით:

Тушетский национальный парк

ეროვნული პარკი: 83 453 ჰა. ძირითადი ტერიტორია ლაშქრობის, ცხოველების დაკვირვებისა და სოფლების მონახულებისთვის. სწორედ აქ მოდის ტურისტების დიდი უმრავლესობა.

მკაცრი ნაკრძალი: დაახლოებით 10 694 ჰა. სამეცნიერო კვლევებისთვის, ტურისტული წვდომა შეზღუდულია.

დაცული ლანდშაფტი: 2024 წლის აპრილში 34 280 ჰა-მდე გაფართოვდა. ბუფერული ზონა, სადაც ადგილობრივ მოსახლეობას ტრადიციული მეურნეობის წარმოება შეუძლია.

სულ 113 660 ჰა. ეს საქართველოს უდიდესი დაცული ტერიტორიაა, 2003 წლის 22 აპრილს საქართველოს პარლამენტის გადაწყვეტილებით დაარსდა. სიმაღლე 900-დან 4800 მეტრამდე. უმაღლესი მწვერვალი: მთა თებულო, 4492 მ. ასევე: დიკლო, 4285 მ; ბორბალო, 3294 მ.

თუშეთი ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთით ჩეჩნეთსა და დაღესტანს, დასავლეთით კი საქართველოს ისტორიულ მხარეებს, ფშავს და ხევსურეთს, ემიჯნება.

🌿 ფლორა: ფიჭვი 2700 მ-ზე და 230 კავკასიური ენდემი

Тушетский национальный парк

თუშეთის მცენარეულობა შედარებით მცირე ფართობზე განსაკუთრებული მრავალფეროვნებით გამოირჩევა. ფიჭვის ტყეები 2700 მეტრამდე ადის, კავკასიისთვის ეს იშვიათობაა. ორი სახეობის რელიქტური არყი, ველური ვაშლი, ვერხვი-ივა და მოცვი საშუალო სიმაღლეზე შერეულ ტყეებს ქმნიან.

დაცულ ტერიტორიაზე გვხვდება 11 საქართველოს ენდემური მცენარე და 230 კავკასიური ენდემი, მათ შორის წითელ სიაში: მუქი არყი, კავკასიური მარადმწვანე რododendron, მოცვი, კვრინჭი. ხის საზღვარს ზემოთ: სუბალპური მდელო rhododendron-ებით, შემდეგ ალპური ზონა და მყინვარები.

🦌 ველური ბუნება: კავკასიური ტურის ბოლო თავშესაფარი

Meet the rare wildlife of Tusheti, from the Caucasian tur and brown bear to birds of prey and elusive mountain predators.

ეს პარკის ყველაზე ძლიერი ეკოლოგიური არგუმენტია. კავკასიური ტური (Capra aegagrus) თუშეთის ეროვნულ პარკს ერთადერთ შემორჩენილ საბინადრო გარემოდ იყენებს. NACRES-მა (IUCN-ის წევრი ორგანიზაცია) სპეციალური პილოტური პროექტი განახორციელა, რომელიც ამ სახეობის დაცვისა და ტურისტული დაკვირვების შესაძლებლობებს სწავლობდა.

დანარჩენი ფაუნა არანაკლებ მდიდარია. მსხვილი მტაცებლები: ყავისფერი დათვი, კავკასიური ფოცხვერი, რუხი მგელი, ანატოლიური ლეოპარდი (Panthera pardus saxicolor), ძალიან იშვიათი. კენტფეხიები: სერნა, ტური, ირემი. ფრინველები: სვავი (Gypaetus barbatus), ოქროს არწივი, მიმინო, კავკასიური ულარი. სულ 190-ზე მეტი ხერხემლიანის სახეობა.

💡
რედაქციის რჩევა

კავკასიური ტურის სანახავად ადრე დილით 2500 მ-ზე მაღლა, ძირითადი ბილიკებისგან მოშორებით, ფერდობებზე გასვლა ჯობია. ბინოკლი წაიღეთ: ომალოს ვიზიტ-ცენტრში დაქირავება შეიძლება. ტური ყველაზე ხშირად ივლისსა და აგვისტოში ჩანს, როდესაც თოვლი უხევდება და ისინი მდელოებზე გამოდიან.

🥾 11 მარშრუტი: ერთდღიანი გასვლიდან ომალო–შატილის ტრეკამდე

თუშეთის ეროვნული პარკი 11 მონიშნულ მარშრუტს მოიცავს სხვადასხვა სირთულის, 1, 2, 3, 4 და 6 დღის ხანგრძლივობით. აქტივობის სახეები: ფეხით სიარული, ველოსიპედი, ცხენოსნობა, ბარდვოჩინგი, ტურის დაკვირვება, კულტურული ტურები.

Тушетский национальный парк

ომალო–შატილი ათყნელის უღელტეხილის გავლით (3431 მ). ეს არა მხოლოდ თუშეთის, არამედ მთელი კავკასიის საუკეთესო მრავალდღიანი ტრეკია. ექვსდღიანი გადასვლა, რომელიც საქართველოს ორ ისტორიულ მაღმთიან რეგიონს აკავშირებს. გზად: სოფლები შენაყო, დიკლო, დართლო — შუა საუკუნეების კოშკები, ვიწრო ხეობები, ცენტრი არ ჩანს.

ერთდღიანი მარშრუტები ომალოდან: ქესელოს ციხე (2 კმ), შენაყო (8 კმ), აგეურთა (9 კმ). კარგი არჩევანია მათთვის, ვინც 2–3 დღეზეა და სოფლების მონახულება სერიოზული ლაშქრობის გარეშე სურს.

ბორბალო (3294 მ). პოპულარული ერთდღიანი ასვლა. მწვერვალიდან მთელი თუშეთის ქედი და მთავარი კავკასიონი ჩანს.

🥾 თუშეთის ეროვნული პარკის ძირითადი მარშრუტები
1
ომალო–შატილი (ათყნელის გავლით, 3431 მ)
ლეგენდარული ტრანსრეგიონული ტრეკი, კავკასიის საუკეთესო მრავალდღიანი მარშრუტი. შენაყო, დიკლო, დართლო, შემდეგ გადასვლა ხევსურეთში.
6 დღე
2
ბორბალოს ასვლა (3294 მ)
პოპულარული ერთდღიანი ლაშქრობა. თუშეთის ქედის და მთავარი კავკასიონის პანორამა. ჩვეულებრივ ომალოდან იწყება.
1 დღე
3
ომალო → დართლო → ყვავლო
თუშური ხეობის გული: შუა საუკუნეების კოშკები, ვაზის ტერასები, სოფლები კლდის თაროებზე. ზომიერი სირთულე.
2–3 დღე
4
ომალო → ქესელო → შენაყო
მარტივი მარშრუტი დამწყებებისთვის: ქესელოს ციხე (XVII–XVIII სს.), სოფელი შენაყო XIX საუკუნის მონასტრით.
1 დღე

⚠️ ადგილობრივი ტრადიციები, რომლებიც სავალდებულოა

თუშეთი ტურისტებისთვის დახურული მხარე არ არის, მაგრამ ადგილობრივი ტრადიციები აქ ცოცხლობს. ორი წესი, რომლის დაცვასაც ტურისტებს მტკიცედ სთხოვენ:

ღორის ხორცის შეტანა დაუშვებელია. თუშებისთვის ღორი ტაბუდადებულია. ეს თანამედროვე გაგებით რელიგიური აკრძალვა კი არ არის, არამედ ძველი ადგილობრივი ნორმა, რომელსაც ადგილობრივები დარღვევას შეურაცხყოფად მიიჩნევენ.

ქალებს ადგილობრივ სალოცავებში შესვლა ეკრძალებათ. ეს ასევე ძველი თუშური ტრადიციაა, რომელიც დღემდე დაცულია. საუბარია კონკრეტულ სასულიერო ადგილებზე, სოფლებში კარგად ჩანს.

🚗 როგორ მოხვდეთ: გადაბანა და გზა, რომელიც ყველას აჩერებს

Abano Pass

გზა თუშეთში 1981 წლიდან არსებობს. ამამდე მხოლოდ ვერტმფრენით. ერთადერთი მარშრუტი: ახმეტადან ფშაველის გავლით → გადაბანის უღელტეხილი (2926 მ) → ომალო. თბილისიდან დაახლოებით 190 კმ, მაგრამ გზა 5–7 საათს გრძელდება.

გადაბანა დაახლოებით მაისის ბოლოდან ან ივნისის დასაწყისიდან სექტემბრის ბოლომდე ან ოქტომბრის დასაწყისამდეა ღია. ზუსტი თარიღი ყოველწლიურად ცალკე ცხადდება.

4x4 სავალდებულოა. გზა ასფალტიანი არ არის, კლდოვანი ვარდნების პირას გადის. გამოვლებული მონაკვეთები, ქვიანი ნაკადი და ვიწრო მოსახვევები მძღოლებისგან მთის გამოცდილებას მოითხოვს.

გამგზავრებამდე სავალდებულო: ბენზინი შეავსეთ და ყველა საჭირო თელავსა ან ახმეტაში გამოიყვანეთ. თუშეთში ბენზინგასამართი, აფთიაქი, ბანკი, ბანკომატი ან გადამცვლელი პუნქტი არ არის.

🚗 თბილისიდან 🚗 თელავიდან 🚗 ახმეტიდან
გადაბანა ღიაა დაახლოებით ივნისი–სექტემბერი. ზუსტი თარიღი ყოველწლიურად ცხადდება. ბენზინი თელავსა ან ახმეტაში შეავსეთ.

🏘️ პარკის სოფლები: ომალო, ბოჭორნა და დართლო

Тушетский национальный парк

ეროვნულ პარკში 50-ზე მეტი ისტორიული დასახლებაა, მათი უმეტესობა მიტოვებული ან მხოლოდ ზაფხულში დასახლებულია. თუშები საბჭოთა პერიოდში ალვანში (კახეთი) გადასახლდნენ, მაგრამ ყოველ ზაფხულს ბრუნდებიან.

ომალო (1880 მ) — მთავარი სოფელი და პარკის კარიბჭე. ვიზიტ-ცენტრი, სასტუმრო სახლები და ტურისტული მომსახურების უმეტესობა აქ არის. ახლოს, ქვედა ომალოს თავზე, XVII–XVIII საუკუნეების ქესელოს ციხეა.

Тушети

ბოჭორნა (2345 მ) — ევროპის ყველაზე მაღლა მდებარე მუდმივად დასახლებული სოფელი. 2024 წლის მდგომარეობით, ერთი მუდმივი მაცხოვრებელია. განსაკუთრებული ხედები მთავარ კავკასიონზე.

დართლო — თუშეთის ერთ-ერთი ულამაზესი სოფელი. შუა საუკუნეების კოშკები ხეობის თავზე კლდის თაროზე. ათყნელის უღელტეხილისკენ მარშრუტის ძირითადი გაჩერება. თუშეთი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ობიექტის სავარაუდო სიაში («თუშეთის ისტორიული სოფლები»).

თუშეთის ეროვნულ პარკში ყოფილხართ? გაიზიარეთ Madloba-ზე: რომელ ბილიკს ჩაუარეთ, გადაბანის გზა რა მდგომარეობაში იყო და ტური მოახერხეთ თუ არა ნახვა. ეს ეხმარება მათ, ვინც ამ მოგზაურობას მხოლოდ გეგმავს.

ინფორმაცია განახლებულია 2026 წლის ივნისისთვის. გადაბანის გახსნის თარიღი ყოველწლიურად ცხადდება, გამგზავრებამდე გადაამოწმეთ.
🌿 წაიკითხეთ შემდეგ
თუშეთი: რეგიონი, ისტორია და თუშური კულტურა: ვინ არიან თუშები, როგორ არის მოწყობილი მათი სოფლები, თუშური ყველი, ნაბადი და თუშობის ფესტივალი.
თუშეთის ბუნებრივი ძეგლები: პარკის ცალკეული ბუნებრივი ობიექტები, მათ შორის მყინვარები, ხეობები და კლდოვანი ფორმაციები.
ხადორის ჩანჩქერი: კახეთის ხუთი მსხვილი ჩანჩქერიდან ერთ-ერთი, პანქისის ხეობაში, ახმეტის მახლობლად.
კახეთამდე მისვლა თბილისიდან: მარშრუტები, მათ შორის ახმეტის გავლით გადაბანისკენ.

❓ ხშირად დასმული კითხვები

❓ სად მდებარეობს თუშეთის ეროვნული პარკი?

ახმეტის მუნიციპალიტეტში, კახეთში, ჩრდილო-აღმოსავლეთ საქართველოში, ჩეჩნეთისა და დაღესტანის საზღვარზე. უახლოესი ქალაქი ახმეტაა (110 კმ გზით), თბილისიდან დაახლოებით 190 კმ.

❓ როდის არის პარკი ღია?

გადაბანის უღელტეხილი, თუშეთის ერთადერთი სახმელეთო გზა, ღიაა დაახლოებით მაისის ბოლოდან ან ივნისის დასაწყისიდან სექტემბრის ბოლომდე. ზამთარსა და გაზაფხულზე სახმელეთო წვდომა შეუძლებელია. ზუსტ თარიღს დაცული ტერიტორიების სააგენტო ყოველწლიურად აქვეყნებს.

❓ ეს ევროპის ყველაზე დიდი ეროვნული პარკია?

არა. თუშეთის ეროვნული პარკი (83 453 ჰა) და მთლიანი დაცული ტერიტორია (113 660 ჰა) საქართველოს ყველაზე დიდი დაცული ტერიტორიაა, მაგრამ არა ევროპის. ეს გავრცელებული გადაჭარბებაა ინტერნეტში: სამხრეთ კავკასიაშიც კი არის უფრო დიდი ობიექტები.

❓ 4x4 ნამდვილად სავალდებულოა?

დიახ. გადაბანის გზა ასფალტიანი არ არის. ჩვეულებრივი მანქანები რეგულარულად ჩარჩებიან ან ავარიაში ვარდებიან. სრული წამყვანის გარეშე ამ რისკზე წასვლა არ ღირს.

❓ რა არის ომალო–შატილის ტრეკი?

ექვსდღიანი ლაშქრობა ათყნელის უღელტეხილის გავლით (3431 მ), რომელიც თუშეთს ხევსურეთთან აკავშირებს. კავკასიის ერთ-ერთი საუკეთესო მრავალდღიანი ტრეკი. გზად: სოფლები შენაყო, დიკლო და დართლო შუა საუკუნეების კოშკებით.

❓ რა არის კავკასიური ტური?

გარეული თხა (Capra aegagrus), გადაშენების პირას. თუშეთის ეროვნული პარკი მისი ერთადერთი შემორჩენილი ბუნებრივი საბინადრო გარემოა. პარკში სპეციალური ტურები ტურის ველურ გარემოში სანახავად ეწყობა.

❓ რატომ ეკრძალება თუშეთში ღორის ხორცის შეტანა?

ღორი თუშებისთვის ტაბუდადებულია, ძველი ადგილობრივი ტრადიციის შესაბამისად. ეს ვიწრო გაგებით რელიგიური აკრძალვა კი არ არის, არამედ თუშური იდენტობის მნიშვნელოვანი ნაწილი. ადგილობრივები დარღვევას პატივის არარსებობად განიხილავენ.

❓ პარკის სიახლოვეს რა ნახოთ?

კახეთში: ნეკრესის მონასტერი, გრემი, ყვარელის ტბა. გადაბანისკენ გზაზე: სოფელი უკანაფშავი, ყაბალის ციხე. ომალო–შატილის მარშრუტიდან ხევსურეთში გადასვლა შეიძლება.

ალა სმირნოვა
ავტორი:

ალა სმირნოვა

თანამდებობა: საქართველოს ღირსშესანიშნაობების ექსპერტი

მე ვარ ალა სმირნოვა, და მე სრულიად ვარ შეყვარებული საქართველოში. ჩემი ვნებაა გაზიარება საოცარ ისტორიებს და ამ ქვეყნის მდიდარ ძველ კულტურაში. როგორც საქართველო…

ვრცლად ავტორის შესახებ

37 კომენტარი

კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში

  • Р
    Руслана
    Какие из пеших маршрутов в парке наиболее подходят для начинающих туристов? И есть ли возможность взять напрокат велосипеды на месте?
  • მ
    მარიამი ერმაკოვა
    ტურისტული გზების შესახებ ინფორმაცია რომაა, მაინტერესებს, რამდენად კარგად აღნიშნულია მარშრუტები და რა რთულობების გადალახვა შეიძლება არსებობდეს მათ სავალზე? ასევე, თუ შესაძლებელია, გთხოვთ, დაწვრილებით მითხრათ, რომელია ყველაზე მომხიბლავი გზა, რომ შევძლო მომავალ გეგმებში მისი ჩართვა.
  • G
    Grace
    I am curious if there are any specific guided tours available in the park that focus on the local culture, like traditional crafts or sheep farming?
  • Б
    Борис Константинович
    Интересно было узнать о таком уникальном заповеднике. Особенно впечатлила информация о комбинации разнообразных маршрутов и величественных горных вершинах. Это, безусловно, добавляет многообразия для активного отдыха на природе. Культурные традиции, такие как производство сыра и традиционная одежда, тоже вызывают уважение к местным обычаям. Добавлю это место в список обязательных к посещению.
  • M
    Morris
    I am curious about the local festivals and competitions mentioned. What time of year do these typically take place, and are they open to tourists? Also, I'm interested in trying local cheese. Are there any guided food tours available that focus on traditional Tushetian cuisine?
  • რ
    რომან ქაროსანიძე
    გაინტერესებს, თუ არის ტურისტული სეზონები ამ ეროვნულ პარკში, როცა ტრადიციებსა და კულტურას დაესწრო? ასევე, როგორია ინფრასტრუქტურის მდგომარეობა ადგილზე, განსაკუთრებით სტუმრებისთვის?
  • გ
    გურამ ზუმბაძე
    ტუშეთის ეროვნულ პარკს განსაკუთრებული ხიბლი აქვს თავისი ულამაზესი ბუნებით და კულტურული მრავალფეროვნებით, რაც მას იდეალურ ადგილად აქცევს ეკოტურიზმისა და აქტიური დასვენებისთვის.
  • G
    Grant Turner
    Is this park suitable for older tourists who enjoy hiking and bird watching?
  • Т
    Тёма Дубинин
    Как это так, Тушетскому парку всего двадцать лет, а там уже такие развитые маршруты и инфраструктура? Что-то не сходится. Обычно для того, чтобы такое разнообразие маршрутов и удобств создать, требуется больше времени. И важно тогда, как территорию развивали, не пострадали ли редкие виды?
  • В
    Василий Тарасов
    Потрясающее место для отдыха на природе! Обожаю горные походы, и такое разнообразие маршрутов впечатляет. Интересно узнать, как организованы гостевые номера — комфортно ли там с детьми? Редкие растения и животные — это же настоящая находка для любителей экотуризма. Ещё и местная культура: овцеводство, сыр и войлок на месте. Нужно будет обязательно выбраться туда с семьёй.
  • ც
    ცოტნე სამხარაძე
    მართლაც მომხიბლავია, როგორ ბუნებრივი გარემო და კულტურა ჰარმონიაშია ტუშეთის ეროვნულ პარკში. აქაური საოცარი პეიზაჟები მთლიანად ცვლის მოგზაურობის გამოცდილებას. მდიდარი ფლორა და ფაუნა, ასევე უძველესი სამიწათმოქმედო ტრადიციები ნამდვილად ღირსშესანიშნავია. ყოველ ვიზიტზეც იგრძნობა პარკის ისტორია და ადგილობრივი სოფლების სული. ძალიან მომხიბლავი ადგილია, განსაკუთრებით მათთვის, ვინც აქტიური დასვენებით ინტერესდება.
  • O
    Owen Barker
    Visiting the Tusheti National Park sounds like an exciting adventure. The variety of rare plants and animals, along with the stunning landscapes stretching from 900 to 4800 meters, must be impressive. I'm particularly interested in the cultural aspects, such as traditional sheep farming and cheese-making. The blend of natural beauty and rich cultural heritage makes it a prime spot for ecotourism. Are the hiking and biking trails suitable for beginners, or do they require advanced skills?
  • g
    german85
    Не совсем понятно, какие именно редкие виды животных и птиц обитают в Тушетском национальном парке. Было бы здорово увидеть список или описание некоторых из них. Это позволит лучше познакомиться с уникальной фауной региона и, возможно, повлияет на планирование маршрутов для любителей дикой природы и орнитологов.
  • ბ
    ბონდო
    გულწრფელად მაინტერესებს, როგორია ტუშეთის დაცული ტერიტორიების ეკოლოგიური მდგომარეობა სხვადასხვა სეზონზე? ცალკეული მარშრუტით რამდენად ადვილია შესწავლა?
  • А
    Алексей Минин
    Интересно, действительно ли все указанные вершины находятся в пределах нацпарка Тушети? Мне казалось, что некоторые из них могли бы находиться за его пределами. Хотелось бы точной информации об их расположении.
  • A
    Asuman
    Are there any guided tours available in Tusheti National Park, especially for the hiking and horseback riding routes? Also, I’d love to know more about the local cultural events and how to experience them during a visit.
  • F
    Francesca Reed
    Are there any specific regulations or permits needed for professional photography within the park? I'm particularly interested in capturing the unique landscapes and wildlife.
  • О
    Оксана
    Тушетский национальный парк — настоящий рай для любителей природы и активного отдыха. Я была поражена разнообразием редких растений и птиц. Особенно восхитительными показались пешие маршруты, которые позволяют насладиться удивительной красотой гор. Кстати, оказалось, что местная культура и традиции, такие как овцеводство и изготовление сыра, тоже заслуживают отдельного внимания. Единственное, хотелось бы немного больше информации про доступность объектов для людей с ограниченными возможностями.
  • b
    bikteeva94
    Национальный парк Тушети - это один из самых красивых национальных парков в Грузии. Он расположен в регионе Тушетия и славится своими живописными пейзажами, богатой флорой и фауной. Посещение Национального парка Тушети позволит вам насладиться красотой дикой природы и увидеть уникальные природные достопримечательности.
  • A
    Alice
    Боже мой, какая красота!! Неужели такие удивительные места совсем рядом?! Так хочется теперь, увидев эти дивные фотографии, побывать в Тушети! И так здорово, что там можно не только насладиться удивительной сказочной природой, но и посетить много интересных исторических мест. Спасибо большое за знакомство с эти дивным краем! :)
  • A
    Alice
    Боже мой, какая красота!! Неужели такие удивительные места совсем рядом?! Так хочется теперь, увидев эти дивные фотографии, побывать в Тушети! И так здорово, что там можно не только насладиться удивительной сказочной природой, но и посетить много интересных исторических мест. Спасибо большое за знакомство с эти дивным краем! :)
  • a
    alishertoktar8
    Диковинная красота природы в национальном парке Тушети ошеломляет! Здесь горные вершины, заповедные луга и живописные пейзажи уносят в мир удивительных приключений. Старинные монастыри, древние башни и архитектурные памятники добавляют шарму истории к этому месту. Путешествие по этим местам обещает великолепные виды и встречи с дикой природой.
  • P
    Play
    Национальный парк Тушети впечатляет своей живописной природой и разнообразием дикой природы. Те, кто любит активный отдых, найдут здесь множество возможностей для пеших прогулок, велосипедных прогулок и альпинизма. Парк также славится своими историческими памятниками, такими как монастыри и древние башни, которые впечатляют своим величием и архитектурой. Это идеальное место для эко-туризма и любителей приключений!
  • А
    Анаит
    Неужели и в живую всё так красиво, как на картинке? Хотелось бы очень там оказаться! Как же Грузия всё таки богата природой! у нее, как я порняла все озера лечебные! Вот бы попасть на них!
  • y
    yshorts0.078
    The National Park of Tusheti in Georgia is an exquisite destination that captivates visitors with its breathtaking beauty. Nestled in the picturesque Caucasus Mountains, this park is a haven for nature enthusiasts and adventure seekers alike.

    One of the most striking features of Tusheti National Park is its stunning landscapes. Towering snow-capped peaks, lush green valleys, and meandering rivers create a mesmerizing tapestry of nature's wonders. Whether you're exploring on foot or by vehicle, every step reveals a new panorama that leaves you in awe.

    Beyond its natural splendor, Tusheti is also known for its unique cultural heritage. The region is home to ancient stone towers, traditional Tushetian villages, and hospitable locals who warmly welcome visitors. Immersing yourself in the local culture allows you to experience the rich traditions, folklore, and delicious cuisine of this enchanting region.

    For outdoor enthusiasts, Tusheti National Park offers a wealth of activities. Hiking trails of varying difficulty levels wind through the park, providing opportunities to discover hidden waterfalls, alpine meadows adorned with vibrant wildflowers, and the chance to encounter rare wildlife such as Caucasus tur and chamois. Adventure-seekers can also try their hand at horseback riding or off-road exploration to remote corners of the park.

    In the evenings, as the sun sets behind the mountains, Tusheti transforms into a place of tranquility. Gazing at the starlit sky, surrounded by untouched nature, one can't help but feel a sense of serenity and connection to something greater.

    Tusheti National Park is a true gem of Georgia, offering visitors a chance to escape the hustle and bustle of everyday life and immerse themselves in the untamed beauty of nature. With its striking landscapes, rich culture, and boundless adventure, it's no wonder Tusheti is considered one of the most beautiful and captivating destinations in the country.
  • О
    Ольга
    КАкая же Грузия красивая страна, так много зелени, воды и лесов. Тушети - просто изумруд
  • K
    Kira
    Поистине достойное место можно сказать гордость Грузии Национальный парк Тушети – самая большая природоохранная территория не только в Грузии но даже в Европе Здесь огромное количество редких видов растений и животных.Впервые услышала об этом парке из интересной статьи тут есть и альптйские луга и заснеженные вершины смешаные леса -богатейшая флора и фауна,обязательно надо прогуляться по национальному парку Тушети!
  • b
    bikteeva94
    Подобные места, это самое лучший вариант для времяпровождения для всей семьи! для любой возрастной категории зедсь будет очень полезно и интересно провести время! Национальный парк Тушети – самая большая природоохранная территория в Европе. Здесь огромное количество редких видов растений и животных.
  • c
    chernega.di
    Невероятно красивое место, наполнено настоящим спокойствием и умиротворением) мне было очень интересно прочитать про данный национальный парк Тушети. Каждый день благодаря вашим статьям я узнаю огромное количество полезной информации, спасибо вам большое за ваш труд)
  • b
    bikteeva94
    Ну очень полезная статья!!!
    Оказывается, национальный парк Тушети - эта самая большая природоохранная территория в Европе. А всё потому, что здесь растут альпийские луга, смешанные леса с берёзами и хвойными деревьями, леса с липами и берёзами, сосновые леса. Сосна в Тушети встречается даже на высоте 2700 м над уровнем моря!!! Это очень интересный факт для Кавказа!
  • l
    loli.lol.01
    Все эти места действительно очень живописные и красивые! Из статьи мне полезно было узнать о том, что здесь была создана природоохранная территория Тушети, которая охватывает государственный заповедник , национальный парк Тушети и охраняемый ландшафт Тушети. В целом мнее очень понравилась статья, она получилась довольно интересной. Спасибо!
  • a
    anastasi777333
    Сосна в Тушети встречается на высоте 2700 м, что является уникальным случаем на Кавказе.
    Целью создания такого ландшафта было сохранение традиционного вида тушинских деревень, а также защита от ущерба, вызванного развитием туризма и различных хозяйственных отраслей.
  • a
    anastasi777333
    В 2003 году была создана природоохранная территория Тушети, которая охватывает государственный заповедник, национальный парк Тушети и охраняемый ландшафт Тушети.
    Здесь альпийские луга, нетронутые хвойные леса и покрытые снегом вершины, редкие виды растений и животных.
  • И
    Ира
    Это факт, что в национальном парке Тушети из флоры есть растения, которые занесены в Красную книгу. По-моему их одиннадцать видов, я помню, если не ошибаюсь. Круто, что этот парк до сих пор сохранился, поэтому давайте, пожалуйста, беречь нашу природу, чтобы на этом месте побывали ещё очень много поколений!
  • И
    Ира
    Эта статья рассказала, что разнообразные природные условия Тушети - вертикальная поясность и хорошо выраженные природные барьеры обуславливают как многообразие живого мира, так и эндемичность распространенных видов. Среди распространённой здесь флоры 11 видов относятся к эндемам Грузии, а 230 - к кавказским эндемам.
  • И
    Ира
    Среди распространённой здесь флоры 11 видов относятся к эндемам Грузии, а 230 - к кавказским эндемам. Эти виды внесены в «Красную книгу» Грузии и международных организаций. Нигде в другом месте мира не встретить таких лесов, какие есть в Тушети: смешанные леса с берёзами и хвойными деревьями покрыты субальпийскими травянистыми растениями, леса с липами и берёзами, сосновые леса с рододендронами.
  • К
    Катерина
    Благодаря заповедникам в Грузии остается частица нетронутой заповедной природы. В таких местах всегда можно встретить редкие виды животных и растений. Страна трепетно относится к дарам природы, благодаря чему на ее территории соблюдается баланс между урбанизацией и сохранением уникальных мест. В районе Тушете сохранились уникальные леса, которых больше не встретишь настолько смешанные типы лесов, а так же некоторые необычные виды животных.
დახმარება