💧 კუმისის ტბა: საქართველოს საუკეთესო ადგილი ბერდვოთჩინგისთვის თბილისთან, სადაც თევზაობენ და სამკურნალო ტალახს მოიპოვებენ
💧 კუმისის ტბა თბილისთან
არაღრმა ტბა თბილისიდან 20 კმ-ში, სადაც ჩამოდიან არა საბანაოდ, არამედ ფრინველებზე დასაკვირვებლად და სათევზაოდ. ორნითოლოგების მონაცემებით ეს მთელ საქართველოში საუკეთესო ადგილია ფრინველებზე დასაკვირვებლად: აქ 250-ზე მეტი სახეობაა აღრიცხული, ზამთარში კი წყალზე ათასობით მელოტა ჩერდება.

კუმისის ტბა მდებარეობს გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლის რეგიონში, თბილისიდან დაახლოებით 20 კმ სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ამავე სახელის სოფელთან. მკაცრად რომ ვთქვათ, ეს უკვე სუფთა ბუნებრივი ტბა კი არ არის, არამედ წყალსაცავი: 1960-იან წლებში ძველი მარილიანი ტბის ქვაბულში წყლის დონე აწიეს და წყალსატევი გაფართოვდა. მაგრამ მათთვის, ვინც აქ ჩამოდის, სხვა რამ უფრო მნიშვნელოვანია: კუმისი რჩება არაღრმად, ლელიანით შემოსილად და ფრინველებით საოცრად მდიდრად.
ბანაობა აქ არ არის მიღებული და არც საჭიროა: წყალი მღვრიეა, ფსკერი ლამიანი, პლაჟები არ არის. კუმისის ღირებულება სხვაშია, ფრინველებზე დაკვირვებაში, თევზაობასა და ფსკერის სამკურნალო ტალახში. სწორედ ამიტომ მას ორნითოლოგები და მეთევზეები უფრო ხშირად ახსენებენ, ვიდრე ჩვეულებრივი დამსვენებლები.
🦅 რატომ ჰქვია კუმისს საქართველოში ფრინველების საუკეთესო ადგილი

კუმისში ჩასვლის მთავარი მიზეზი ფრინველებია. ორნითოლოგიური პორტალ eBird-ის მონაცემებით, ეს მთელ საქართველოში ყველაზე შედეგიანი დაკვირვების წერტილია: აქ 250-ზე მეტი სახეობაა დაფიქსირებული. არაღრმა წყალი, ლამიანი ფსკერი და ნაპირებზე ისლისა და ლელის ხშირი ბუჩქები იდეალურ პირობებს ქმნის წყალმცურავი და მიწყალა ფრინველებისთვის, რომლებიც აქ საკვებსაც პოულობენ და თავშესაფარსაც.
ზამთარში წყალზე მელოტების უზარმაზარი გუნდები იკრიბება: რიცხვი ათასობით აღწევს, ცალკეულ წლებში კი შეფასებები თხუთმეტ ათას ინდივიდსა და მეტს აღწევს. კუმისზე მიგრაციული მარშრუტი გადის, ამიტომ გაზაფხულსა და შემოდგომაზე შეიძლება გადამფრენ ფრინველებს წააწყდე, რომლებსაც სხვა დროს თბილისის შემოგარენში ვერ ნახავ.
მასობრივი სახეობების გარდა, კუმისზე რეგულარულად ფიქსირდება მტაცებლები: ჩვეულებრივი და თვალშავი კირკიტა, იშვიათობებს შორის კი აქ სეზონისთვის უჩვეულო შემთხვევებიც მოხვედრილა, მაგალითად, გუგული ნოემბერში. სერიოზული დაკვირვებისთვის გამოგადგებათ ტელესკოპი: წყალსატევი ფართოა და შორ წყალზე პატარა ფრინველის ბინოკლით დანახვა ჭირს.
ბერდვოთჩინგისთვის საუკეთესო დროა ცივი სეზონი და მიგრაციების პერიოდები. ზაფხულში წყალი ნაკლებია, ფრინველიც ნაკლები, სიცხე და ღია ადგილი კი დაკვირვებას ნაკლებად კომფორტულს ხდის.
🎣 თევზაობა კუმისზე

მეორე, რისთვისაც აქ ჩამოდიან, თევზაობაა. ტბა დათევზილია და აქ იჭერენ კობრს, თეთრ ამურს, ხრამულს, ჭერეხს, ჩვეულებრივ წვერას და სხვა სახეობებს. არაღრმა და მშვიდი წყალი იზიდავს მათ, ვისაც მთელი დღის წყნარი თევზაობა უყვარს, ხშირად კარავში ღამის გათევით.
თევზაობენ ძირითადად ნაპირიდან. გასათვალისწინებელია, რომ კუმისზე წყლის დონე შესამჩნევად იცვლება: მშრალ პერიოდში ტბა ძლიერ ცხრება და სათევზაო ადგილები იცვლის მდებარეობას. გამგზავრებამდე ღირს მიმდინარე ვითარების გადამოწმება ადგილობრივებთან ან სათევზაო თემებში.
🌿 სამკურნალო ტალახი და კურორტი კუმისი

ტბის ფსკერი დაფარულია ფსევდოვულკანური წარმოშობის სქელი სულფიდური ლამის ტალახით, ზოგან რამდენიმე ათეული სანტიმეტრის სისქის. ამ ტალახს სამკურნალო თვისებების გამო აფასებენ და იყენებენ არა მხოლოდ ადგილზე, არამედ თბილისის ბალნეოლოგიურ კურორტზეც გააქვთ.
სწორედ ტალახმა მისცა ოდესღაც სიცოცხლე ტბასთან კურორტულ დასახლებას. თავად კლიმატურ კურორტზე, მის სანატორიუმებსა და ტალახით მკურნალობაზე დაწვრილებით ქვემოთ, კურორტის ნაწილშია: თუ ბუნება კი არა, სწორედ გაჯანსაღება გაინტერესებთ, ეს მთავარი ნაწილია.
მნიშვნელოვანია განსხვავების გაგება: ტალახით მკურნალობა აქ სანატორიუმში ჩატარებული პროცედურაა, არა დამოუკიდებელი ბანაობა. ველური ტბის ფსკერის ტალახით წასმა ექიმის კონტროლის გარეშე არ ღირს, და სწორედ ამისთვის მუშაობს ახლოს სამკურნალოები.
📋 კუმისის ტბა ფაქტებში
🚗 როგორ მივიდეთ და როდის ჩავიდეთ
თბილისიდან კუმისამდე დაახლოებით 20 კმ-ია სამხრეთ-აღმოსავლეთით. მანქანით ეს დაახლოებით ნახევარი საათია. საზოგადოებრივი ტრანსპორტით შეიძლება მარშრუტკით სოფელ კუმისისკენ, შემდეგ ცოტა ფეხით ნაპირამდე.

დროის არჩევა მიზნზეა დამოკიდებული. ფრინველებზე დასაკვირვებლად საუკეთესო სეზონია ზამთარი და გაზაფხულ-შემოდგომის მიგრაციები: სწორედ მაშინაა წყალზე ფრინველის მაქსიმუმი. თევზაობისთვის თბილი დრო გამოდგება, წყლის დონის გათვალისწინებით. ზაფხულში ღია, უჩრდილო ნაპირები სიცხეში მძიმეა, ღირს თავსაბურავისა და წყლის აღება.
ინფრასტრუქტურა ველურ ნაპირებზე ცოტაა: არის ადგილები კარვისთვის, მაგრამ საკვებით, წყლითა და ყველა საჭიროთი ჯობს წინასწარ მოიმარაგოთ. უახლოესი ცივილიზაცია კურორტული დასახლება და სამკურნალოებია ტბასთან.
🗺️ კუმისის ტბა რუკაზე
Google Maps-ში გახსნა
კუმისი იშვიათი შემთხვევაა, როცა „არც თუ ისე ტურისტული" ტბა თავისებურად უნიკალური აღმოჩნდება. აქ პლაჟისა და ლამაზი ფოტოებისთვის არ ჩამოდიან, მაგრამ ჩამოდიან იმისთვის, რაც თბილისთან სხვაგან თითქმის არ არის: ზამთარში ათასობით ფრინველისთვის, წყნარი თევზაობისა და ტალახისთვის, რომელიც მეზობელ სანატორიუმებში მკურნალობს. თუ მოგზაურობას ბინოკლით ან ანკესით გეგმავთ, ეს დედაქალაქთან ერთ-ერთი საუკეთესო მისამართია.
ყოფილხართ კუმისის ტბაზე? გაგვიზიარეთ კომენტარებში Madloba-ზე: რომელი ფრინველების ნახვა მოახერხეთ, ჭერდა თუ არა თევზი და რა მდგომარეობაში იყო წყალი, როცა ჩახვედით.
ინფორმაცია განახლებულია 2026 წლის ივნისისთვის. კუმისზე წყლის დონე ძლიერ იცვლება სეზონებისა და წლების მიხედვით, ამიტომ გამგზავრებამდე ღირს მიმდინარე ვითარების გადამოწმება, განსაკუთრებით თუ თევზაობისთვის მიდიხართ.
📚 წაიკითხეთ შემდეგ საქართველოს ბუნება და ადგილები
❓ ხშირად დასმული კითხვები
გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლის რეგიონში, თბილისიდან დაახლოებით 20 კმ სამხრეთ-აღმოსავლეთით, სოფელ კუმისისთან. ქალაქის ცენტრიდან მანქანით დაახლოებით ნახევარი საათი.
ბანაობა არ არის მიღებული. წყალი არაღრმა და მღვრიეა, ფსკერი დაფარულია სქელი ლამისა და სამკურნალო ტალახის ფენით, პლაჟები არ არის. ტბას აფასებენ ფრინველების, თევზაობისა და სანატორიუმებში ტალახით მკურნალობის გამო, არა პლაჟისთვის.
ორნითოლოგიური პორტალ eBird-ის მონაცემებით, ეს ქვეყანაში ყველაზე შედეგიანი დაკვირვების წერტილია: აქ 250-ზე მეტი სახეობაა აღრიცხული. ზამთარში წყალზე ათასობით მელოტა იკრიბება, ტბაზე კი მიგრაციული მარშრუტი გადის.
ცივ სეზონსა და გაზაფხულ-შემოდგომის მიგრაციების პერიოდში, როცა წყალზე ფრინველის მაქსიმუმია. სერიოზული დაკვირვებისთვის გამოგადგებათ ტელესკოპი, რადგან წყალსატევი ფართოა და შორ ფრინველს ბინოკლით ვერ გაარჩევთ.
კობრი, თეთრი ამური, ხრამული, ჭერეხი, ჩვეულებრივი წვერა და სხვა სახეობები. ტბა დათევზილია, თევზაობენ ძირითადად ნაპირიდან. წყლის დონე იცვლება, ამიტომ სათევზაო ადგილები სეზონების მიხედვით ინაცვლებს.
დიახ. ფსკერი დაფარულია ფსევდოვულკანური წარმოშობის სულფიდური ლამის ტალახით. მას ბალნეოლოგიურ სამკურნალოებში იყენებენ, მათ შორის თბილისის კურორტზეც გააქვთ. მაგრამ ტალახით მკურნალობა სჯობს სანატორიუმში, კონტროლის ქვეშ, არა დამოუკიდებლად ველურ ტბაში.
ორივე. 1960-იან წლებში პატარა მარილიანი ტბის ქვაბულში წყლის დონე აწიეს და მოირწყვისთვის წყალსაცავი შეიქმნა. სახელი „კუმისის ტბა" ყოველდღიურ მეტყველებაში დამკვიდრდა.
თბილისიდან მარშრუტკით სოფელ კუმისისკენ, შემდეგ ცოტა ფეხით ნაპირამდე. მანქანით უფრო სწრაფი და მოსახერხებელია, განსაკუთრებით თუ სათევზაო ან სადაკვირვებლო აღჭურვილობით მიდიხართ.




43 კომენტარი
კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში
Меня особенно поразило, что озеро, некогда небольшое солёное, превратилось в такой крупный пресноводный бассейн благодаря воде реки Куры — и теперь это не только природная красота, но и оздоровительная зона с мягким климатом и лечебной грязью толщиной в несколько десятков сантиметров. 
Мне очень понравился раздел с советами от местных и ответы на частые вопросы — такие детали делают поездку намного легче планировать, особенно если ехать впервые. 🌿
После прочтения этой статьи я точно хочу заглянуть в Кумиси в следующую поездку — попробовать процедуры и насладиться спокойствием природы у озера.
А вы бы предпочли посетить Кумиси ради лечебных грязевых процедур или больше ради спокойных прогулок у озера и наблюдения за птицами? 😊
Курорт предлагает не только лечение, но и возможность насладиться красотой природы и близлежащих достопримечательностей, что делает его идеальным местом для полноценного отдыха и оздоровления. Хотелось бы посеить!
даётся грязевыми ваннами. Раньше на месте озера Кумиси было маленькое озерцо
С содержанием глауберовой соли. Его в основном применяют для производства соды, и стекла. После его наполнили водой из реки Куры. Теперь она стала пресной водой.
Дно озера покрыто грязью вулканического происхождения. Эти грязи и применяют
в курорте для лечения в виде ванн, обвертывания и другое.
В этом курорте кроме сердечных заболеваний ещё и лечат гинекологические, заболевания мочеполовой системы,
суставные ишиас, и радикулит и другие.
Из статьи узнала что это местность находится на границе с Азербайджаном.
Излечиваются заболевания сердечно-сосудистой, костно-суставной системы, гинекологические заболевания, пиелонефрит и нефрит, цистит, гастрит, колит и энтероколит, гепатит, радикулит, ишиас, энцефалит и нервы.
С середины 19 века на месте озера Кумиси находилась небольшое солёное озеро псевдокарстового происхождения, содержащее глауберову соль.
В 1960-ых годах озеро заполнили водой из реки Куры, уровень воды поднялся и озеро стало пресным.
Прибрежная зона покрыта осокой и камышом, где укрываются водоплавающие птицы.
Дно этого озера покрыто грязями псевдовулканического происхождения, с лечебным эффектом. Толщина ила достигает несколько десятков сантиметров.
толстолобик, зеркальный сазан. А вот купаться здесь не рекомендуется.