აბრეშუმის მუზეუმი თბილისში: ისტორია, კოლექციები
🪱 მეაბრეშუმეობის მუზეუმი · ⏱️ 1–1.5 საათი · 📍 გიორგი ცაბაძის ქუჩა 6, თბილისი
🧵 ვიზიტამდე
| 📍 მისამართი | ზანდუკელის ქ., თბილისი. ორსართულიანი შენობა მწვანე ბაღში — ისტორიული ძეგლი 1996 წლიდან |
| 📅 ისტორია | 1887 წელს «კავკასიური ხელოსნური კომიტეტის» მიერ დაარსდა. მიმდინარე შენობაში 1892 წლიდანაა |
| 🗃️ კოლექცია | 5000+ სახეობის კოკონი, აბრეშუმის ძაფი, საქსოვი დაზგები, ფრანგული ქსოვილები, ეგზოტიკური პეპლები |
| 🏛️ შენობის სტატუსი | ისტორიული მნიშვნელობის ძეგლი 1996 წლიდან. გარს ხეები და მოვლილი ბაღი |
| 🎓 ღონისძიებები | გამოფენები, ლექციები, სემინარები, მასტერკლასები |
| 💰 შესვლა | ვიზიტამდე ფასები გადაამოწმეთ |
🧭 ვისთვისაა ეს სტატია
აბრეშუმის მუზეუმი ადგილია, რომლის გვერდიდანაც ტურისტების უმეტესობა იცის გავლიდან. გარედან: ორსართულიანი შენობა მწვანეში. შიგნით: მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი აბრეშუმის ჭიის კოკონების კოლექცია, XIX საუკუნის საქსოვი დაზგები და ეზოში ცოცხალი თუთის ხეები. სტატია მათთვის, ვისაც სურს გადადგას ტურისტული მარშრუტებიდან და გაიგოს, როგორ კავშირშია აბრეშუმი საქართველოსა და მთელი კავკასიის ისტორიასთან.

📜 ისტორია: აბრეშუმის გზიდან თბილისამდე
საქართველოში აბრეშუმი VI საუკუნეში გამოჩნდა — ჩინეთიდან აბრეშუმის გზით. შუა საუკუნეების საქართველოში სამეფო კარზე და ეკლესიებში გამოიყენებოდა. XVIII საუკუნიდან კი საქართველო რუსეთსა და ევროპაში ახდენდა ექსპორტს.
1887 წელს თბილისში «კავკასიური კუსტარული კომიტეტი» დაარსდა — სახელმწიფო სტრუქტურა, რომელიც კავკასიაში აბრეშუმის მეურნეობის შესწავლასა და განვითარებაზე ორიენტირდა. ფუძემდებელი და პირველი ხელმძღვანელი — ნიკოლაი შავროვი. სწორედ მან ჩამოიტანა ევროპიდან კოლექციები, რომლებიც მუზეუმის საფუძველი გახდა.
1892 წლიდან მუზეუმი სპეციალურად აგებულ ორსართულიან შენობაშია. 1930 წელს — მუზეუმად და ბიბლიოთეკად ჩამოყალიბდა. 1996 წელს შენობამ ისტორიული მნიშვნელობის ძეგლის სტატუსი მიიღო.

🐛 რა ინახება კოლექციაში
- კოკონები — 5000 სახეობა. მუზეუმის მთავარი ღირებულება. კოკონები საქართველოდან, აზიიდან, ევროპიდან, აფრიკიდან — სხვადასხვა ფორმის, ზომის, ფერის. ვიზიტორების უმეტესობას გაოცებს, რამდენად მრავალფეროვნია.
- აბრეშუმის ძაფი და ქსოვილები. ძაფის ნიმუშები და მზა ქსოვილები, მათ შორის პირველი ქარხნული წარმოების ნიმუშები (ძირითადად ფრანგული, XIX საუკუნის).
- საქსოვი დაზგები. სხვადასხვა ტიპის ისტორიული დაზგები — ვხედავთ, ზუსტად როგორ მზადდებოდა ქსოვილი ინდუსტრიული ეპოქამდე.
- ფოტომასალა. კავკასიაში აბრეშუმის მეურნეობასთან დაკავშირებული დოკუმენტური ფოტოები.
- ეგზოტიკური პეპლების კოლექცია. მუზეუმის ერთ-ერთი ყველაზე მოულოდნელი ნაწილი — მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნიდან.
- თუთის ხეები მუზეუმის ეზოში ბუნებრივად იზრდება — ხილავ ცოცხალ ხეს, რომლის ფოთოლი აბრეშუმის ჭიის ერთადერთი საკვებია.

თუ გაზაფხულზე ან ზაფხულის დასაწყისში ეწვევი — თანამშრომლებს თუთის ხეებისა და ცოცხალი აბრეშუმის ჭიების შესახებ ჰკითხე. გარკვეული სეზონის განმავლობაში ცოცხალ მატლებს შეიძლება დაუყუროო, ზოგჯერ — კიდეც გამოკვება. ეგზოტიკური პეპლების კოლექცია ექსპოზიციის ბოლოში ხშირად მოსალოდნელზე მეტ შთაბეჭდილებას ტოვებს.
🗺️ როგორ დაგეგმო ვიზიტი
1️⃣ გარედან დაიწყე — შეხედე შენობასა და ბაღს. XIX საუკუნის ბოლოს ისტორიული ძეგლია.
2️⃣ მთავარ ექსპოზიციაში კოკონების განყოფილება მოძებნე — 5000 სახეობა ძალიან სხვადასხვაგვარად გამოიყურება: ზოგი თეთრი და ბამბისებრია, ზოგი ოქრო ან თითქმის გამჭვირვალე.
3️⃣ საქსოვ დაზგებთან გადადი — ზუსტად ეჩვენება, როგორ მზადდებოდა ქსოვილი ქარხნებამდე.
4️⃣ ყურადღება მიაქციე ფრანგული ქსოვილების განყოფილებას — XIX საუკუნის პირველი სამრეწველო ნიმუშები.
5️⃣ პეპლების კოლექციის დარბაზით დაასრულე — ყველაზე მოულოდნელი ნაწილი, რომელიც მთელ ამბავს ავსებს.
💬 რას ამბობენ ვიზიტორები
«ძალიან მდგრადი ადგილია. ორსართულიანი შენობა შთამბეჭდავია, ყველაფერი მწვანეა. წინ მოვლილი ბაღია. ქუჩიდან ცოტა ჩანს — ამიტომ ტურისტები თითქმის არ არიან.»
«ოჯახთან ერთად გასულ ზაფხულს ვეწვიე. ექსპონატების რაოდენობამ შთამბეჭდავობა მოახდინა — ნამდვილად 5000-ზე მეტი სახეობის კოკონია! განსაკუთრებით გააოცა ეგზოტიკური პეპლების კოლექციამ.»
«გასაოცარი იყო — შეგვეძლო თუთის ხის ფოთლებით გამოგვეკვება აბრეშუმის ჭიები, მაგრამ წლის გარკვეულ დროს. თანამშრომლები საქართველოში აბრეშუმის მეურნეობის ისტორიას დეტალურად ხსნიდნენ.»
🏁 ღირს თუ არა მოსვლა
აბრეშუმის სახელმწიფო მუზეუმი ერთ-ერთი ის ადგილია, რომლის შესახებ წინასწარ ძნელია სიამოვნება ივარაუდო. მაგრამ თითქმის ყველა, ვინც მოხვდება, გაოცებული ჩამოდის. 5000 კოკონი — ეს ცარიელი ციფრი კი არ არის, ეს ასობით ყუთია მთელი მსოფლიოს ნიმუშებით. პლუს — მყუდრო ისტორიული შენობა მწვანე ეზოში, სადაც სხვა ტურისტები თითქმის არ არიან. თბილისი საუკეთესო სახით.
ℹ️ მისამართი, სამუშაო საათები და ბილეთების ფასი ვიზიტამდე გადაამოწმე. მასტერკლასებისა და ღონისძიებების განრიგი შეიძლება შეიცვალოს. ინფორმაცია გამოქვეყნების მომენტისთვის არის აქტუალური.
აბრეშუმის სახელმწიფო მუზეუმში ყოფილხართ? რამ გაოცეთ ყველაზე მეტად — კოკონების კოლექცია, ეგზოტიკური პეპლები თუ საქსოვი დაზგები? გვიამბეთ — ყველა კომენტარს ვკითხულობთ ❤️
❓ ყველაზე ხშირად დასმული კითხვები
💬 თბილისში, ორსართულიან ისტორიულ შენობაში მწვანე ბაღით. 1892 წლიდან მიმდინარე შენობაშია, 1996 წლიდან — ისტორიული ძეგლი. ვიზიტამდე ზუსტი მისამართი გადაამოწმე.
💬 1887 წელს «კავკასიური კუსტარული კომიტეტის» მიერ. დაარსდა ნიკოლაი შავროვმა, რომელმაც ევროპიდან პირველი კოლექციები ჩამოიტანა. მიმდინარე შენობაში 1892 წლიდანაა.
💬 5000-ზე მეტი სახეობის კოკონი სხვადასხვა ქვეყნიდან. აბრეშუმის ძაფი, საქსოვი დაზგები, პირველი სამრეწველო ქსოვილები (ძირითადად ფრანგული, XIX საუკუნის), ფოტომასალა და ეგზოტიკური პეპლების კოლექცია.
💬 გარკვეულ სეზონში (გაზაფხული-ზაფხული) — დიახ. მუზეუმის ეზოში თუთის ხეები იზრდება, შესაბამის პერიოდში ცოცხალ მატლებს შეიძლება დაუყუროო ან კიდეც გამოაკვებო. თანამშრომლებს წინასწარ ჰკითხე.
💬 ჩვეულებრივ 1–1,5 საათი. თუ დეტალებს სწავლობ — 2 საათამდე.
💬 დიახ — მუზეუმი ატარებს მასტერკლასებს, ლექციებს და სემინარებს. განრიგი ვიზიტამდე გადაამოწმე.
💬 VI საუკუნიდან — ჩინეთიდან აბრეშუმის გზით. შუა საუკუნეებში სამეფო კარსა და ეკლესიებში გამოიყენებოდა, XVIII საუკუნიდან — ექსპორტი.
ასევე წაიკითხეთ












39 კომენტარი
კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში
История появления музея связано с деятельностью Кавказской
шелководческой станций. Руководитель Николай Шавров создал музей
на основе станций посвящённый щёлковому дереву.
Большая часть коллекций привезены из Европы.
В музее есть тутовые деревья и коконы с щёлкопрядами.
Посетители могут посмотреть от образования до появления шёлковых
нитей всю стадию, и даже покормить щёлкопрядов ,из листьев с тутового дерева,
но в определённое время года.
Экспозиция музея подробно показывает стадий получения нити и изготовления
из них изделий. Работники музея подробно рассказывают о истории
развития шелкопрядного хозяйства в Грузии.
В 1996 году это здание объявили памятником исторического значения.
Спасибо автору за увлекательную историю про музей щелка.
Очень прикольное место