მთიანი კახეთის თვალწარმტაცი უბანში, სოფელ ნინოწმინდაში, მდებარეობს ნინოწმინდის უნიკალური დედათა მონასტერი - დიდებული კომპლექსი, რომელიც აერთიანებს ისტორიულ მემკვიდრეობას და სულიერ მნიშვნელობას. ეს წმინდა კომპლექსი მოიცავს წმინდა ნინოს საკათედრო ტაძარს, მე-16-18 საუკუნეების დიდებულ სამრეკლოს და მიტროპოლიტ საბა ტუსიშვილის სასახლეს, ასევე უამრავ სხვა ნაგებობასა და ნანგრევს.
კომპლექსის ცენტრალური ნაგებობაა წმინდა ნინოს საკათედრო ტაძარი, რომელიც აღმართულია VI საუკუნის III მეოთხედში იმ ადგილას, სადაც, გადმოცემის თანახმად, წმინდა ნინო განისვენებს. ეს ტაძარი შთააგონებს სიდიადეს თავისი პროპორციებითა და არქიტექტურული მახასიათებლებით. ტაძრის გუმბათოვანი სივრცე თავისი სილამაზით თვალშისაცემია და მისი ისტორია, რომელიც უძველეს დროსთან ასოცირდება, განსაკუთრებულ ხიბლს ანიჭებს ამ ადგილს.
საკათედრო ტაძრის ჩრდილო-აღმოსავლეთით აღმართული სამრეკლო სიდიდით ერთ-ერთი ყველაზე შთამბეჭდავი ნაგებობაა საქართველოში. მისი აგურის ნაკეთობა, მდიდრულად მორთული დეტალებით, უძველესი ხელოსნების ოსტატობის შესანიშნავი მაგალითია. სამრეკლოს მეოთხე სართულზე შეგიძლიათ იხილოთ ბილიკია დიდებული სვეტებით, რომელიც გთავაზობთ მიმდებარე ტერიტორიის ბრწყინვალე ხედს.
მონასტრის ტერიტორიის მიმდებარე გალავანი არა მხოლოდ დაცვის სიმბოლოს, არამედ ომების დროს ადგილობრივი მოსახლეობის თავშესაფარსაც ემსახურებოდა. მისი ქვის კედლები და კოშკები მრავალ ისტორიასა და ლეგენდას შეიცავს, რაც ამ უძველესი ადგილის იერს აცოცხლებს.
მონასტრის ისტორია მჭიდრო კავშირშია საქართველოს ისტორიასთან. ნაგებობამ გადაურჩა მრავალ განსაცდელს, მათ შორის მიწისძვრებს, მაგრამ დღემდე ინარჩუნებს სიდიადეს და მნიშვნელობას. მე-20 საუკუნეში სამონასტრო ცხოვრების აღდგენამ ახალი იმპულსი მისცა ამ წმინდა ადგილს, რამაც იგი არა მხოლოდ ისტორიულ ძეგლად აქცია, არამედ სულიერი აღდგენისა და რელიგიური პრაქტიკის ცენტრადაც.
ნინოწმინდის დედათა მონასტერში ვიზიტი არის შესაძლებლობა ჩაეფლო უძველესი ქართული ისტორიისა და კულტურის ატმოსფეროში, შეიგრძნო ამ უნიკალური ადგილის სიდიადე და სულიერება.
