დაამატეთ ორგანიზაცია

📜 ფორე მოსულიშვილის სახლ-მუზეუმი: გმირის ისტორია და მისი თავგანწირვა

📜 მოკლედ მთავარი

ვინ იყო ფორე მოსულიშვილი და სად არის მისი მუზეუმი

ქართველი კახეთიდან, საბჭოთა წინააღმდეგობის წევრი იტალიაში, რომელიც 1944 წელს 16 თანამებრძოლის გადასარჩენად დაიღუპა. საბჭოთა კავშირისა და იტალიის გმირი. სახლ-მუზეუმი მის მშობლიურ სოფელ ქვემო მაჩხაანშია.

რა ინახება მუზეუმში პირადი ნივთები, დოკუმენტები, წერილები, ფოტოები, ჯილდოები. საომარი მოვლენების რუკები და გმირისა და მისი პარტიზანული რაზმის ამბები.
მისამართი: სოფელი ქვემო მაჩხაანი, სიღნაღის მუნიციპალიტეტი, კახეთი. ტელეფონი: +995 599 44 81 46.
⏰
სამუშაო საათებიყოველდღე 10:00–18:00
🎖️
გმირის ჯილდოებისაბჭოთა კავშირის გმირი, იტალიის ოქროს მედალი „სამხედრო ღირსებისთვის", გარიბალდის მედალი
📅
თარიღები1916–1944, დაიღუპა 1944 წლის 3 დეკემბერს, ნოვარის პროვინციაში, იტალია
🚗
როგორ მოხვდეთსიღნაღიდან ~25 წთ, თბილისიდან ~1,5 სთ
⚠️ არ აურიოთ იტალიის ქალაქ ბელჯირატეში მდებარე მემორიალურ მუზეუმთან, რომელიც იმავე გმირს ეძღვნება. ეს ორი სხვადასხვა ობიექტია ორ სხვადასხვა ქვეყანაში: სახლ-მუზეუმი საქართველოში და Museo Baita della Libertà იტალიაში.

House-Museum of Fore Mosulishvili

ფორე მოსულიშვილის სახლ-მუზეუმი სოფელ ქვემო მაჩხაანში დგას, იქ, სადაც გმირი დაიბადა. ეს არ არის ბრწყინვალე სამხედრო მუზეუმი მინის ვიტრინებით, ეს სახლია, რომელშიც ოჯახი გაიზარდა და რომელშიც დღემდე ცოცხლობს ერთ-ერთი ყველაზე უჩვეულო ეპიზოდის ხსოვნა მეორე მსოფლიო ომიდან: ქართველის შესახებ, რომელიც ერთდროულად ორი ქვეყნის, საბჭოთა კავშირისა და იტალიის, ეროვნული გმირი გახდა.

ფორე მოსულიშვილის ისტორია იმსახურებს, რომ ის გადმოვცეთ დაბნეულობის, გამეორებისა და გამოგონილი დეტალების გარეშე, ამიტომ ქვემოთ, მხოლოდ დადასტურებული ფაქტებია.

📜 კახეთიდან იტალიურ ტყვეობამდე

ფორე (პორე) ნიკოლოზის ძე მოსულიშვილი დაიბადა 1916 წლის 20 ივლისს (ახალი სტილით, 2 აგვისტოს), სოფელ ქვემო მაჩხაანში, გლეხურ ოჯახში. დაამთავრა ლაგოდეხის სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკუმი, მუშაობდა კოლმეურნეობაში. წითელ არმიაში 1939 წლიდან იყო.

საბრძოლო მოქმედებების დროს გერმანელებმა იგი ტყვედ აიყვანეს, შემდეგ აღმოჩნდა ჩრდილოეთ იტალიის შრომით ბანაკში. ტყვეობამ ვერ გატეხა იგი: 1944 წელს უფროსმა სერჟანტმა მოსულიშვილმა მოაწყო დაახლოებით სამოცდაათი ტყვის გაქცევა ფაშისტური ბანაკიდან.

The story of Georgian hero Fore Mosulishvili, who escaped captivity and fought alongside the Italian Resistance during World War II.

🇮🇹 პარტიზანი გარიბალდის ბრიგადებში

დაცვისგან ხელჩაგდებული იარაღითა და საბრძოლო მასალით, მოსულიშვილის ჯგუფი იტალიელ გარიბალდიელ პარტიზანებს შეუერთდა, წინააღმდეგობის ბრძოლისკენ, რომელიც იტალიის ეროვნული გმირის, ჯუზეპე გარიბალდის სახელს ატარებდა. გამორჩეული გამბედაობისა და ორგანიზატორული შესაძლებლობებისთვის მოსულიშვილი 118-ე ბრიგადის ინტერნაციონალური პარტიზანული რაზმის მეთაურის მოადგილედ დანიშნეს.

💡
კონტექსტი: საბჭოთა პარტიზანები იტალიაში

დაახლოებით ექვსი ათასი საბჭოთა ტყვე იბრძოდა იტალიის წინააღმდეგობის რიგებში. მათგან მხოლოდ ოთხმა მიიღო იტალიის უმაღლესი სამხედრო ჯილდო, ოქროს მედალი „სამხედრო ღირსებისთვის": ფიოდორ პოლეტაევმა, ნიკოლაი ბუიანოვმა, დანიილ ავდეევმა და ფორე მოსულიშვილმა. იშვიათი შემთხვევაა, როცა საბჭოთა ჯარისკაცის გმირობას სხვა სახელმწიფო ოფიციალურად აღიარებს.

⚔️ თავგანწირვა სოფელ ლეზასთან

1944 წლის 3 დეკემბერს გარიბალდიელთა რაზმი გერმანელებმა ალყაში მოაქციეს ნოვარის პროვინციაში, სოფელ ლეზასთან. დაჭრილები, თითქმის ამოწურული საბრძოლო მასალით, პარტიზანები გამოუვალ მდგომარეობაში აღმოჩნდნენ. ფაშისტებმა ულტიმატუმი წაუყენეს: თუ რაზმის მეთაური დანებდებოდა, დანარჩენებს სიცოცხლეს შეუნარჩუნებდნენ.

The final act of courage that saved sixteen fellow partisans during the Italian Resistance in 1944.

რაზმის მეთაური, ედო დელ გრატა, პიზის მკვიდრი, ადგილიდან არ იძრობოდა. მაშინ წინ ფორე მოსულიშვილი გამოვიდა. მან თანამებრძოლები განიარაღა, მათი იარაღი ჰიტლერელების ფეხებთან დააგდო, შემდეგ თავი მეთაურად გამოაცხადა და, ტყვეობაში არ ჩავარდენისთვის, მტრის თვალწინ თავი მოიკლა. ამ თავგანწირვით მან თექვსმეტი თანამებრძოლის სიცოცხლე გადაარჩინა.

ფორე მოსულიშვილი დაკრძალულია ქალაქ არონას სასაფლაოზე, ნოვარის პროვინციაში, პიემონტის რეგიონში. ყოველწლიურად, 2 დეკემბერს, იქ მისი დაღუპვის წლისთავთან დაკავშირებული ხსოვნის ცერემონია იმართება.

🎖️ ცნობა ორი ქვეყნისგან

ფორე მოსულიშვილის ხელის ჯილდოები: ლენინის ორდენი (1990 წლის 5 მაისი), სამამულო ომის I ხარისხის ორდენი (1972 წლის 3 ოქტომბერი), იტალიის ოქროს მედალი „სამხედრო ღირსებისთვის" (1970 წლის 28 თებერვალი), გარიბალდის მედალი. საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება სსრკ პრეზიდენტის ბრძანებულებით 1990 წლის 5 მაისს, ხელის, დაღუპვიდან თითქმის ნახევარი საუკუნის შემდეგ მიენიჭა.

ფორე მოსულიშვილის სახელი 118-ე ბრიგადის ბატალიონს მიენიჭა. თბილისში მისი სახელობის ქუჩაა. გმირის ხსოვნას ერთდროულად ორი ადგილი ინახავს: სახლ-მუზეუმი მისივ მშობლიურ სოფელ ქვემო მაჩხაანში, საქართველოში, და ცალკე მემორიალური მუზეუმი Museo Baita della Libertà იტალიის ქალაქ ბელჯირატეში, სადაც ქუჩაც მის სახელს ატარებს.

The awards, memorials and lasting legacy of Fore Mosulishvili in both Georgia and Italy.

🏛️ რას ინახავს სახლ-მუზეუმი

ქვემო მაჩხაანის სახლ-მუზეუმში დაცულია ფორე მოსულიშვილის პირადი ნივთები, დოკუმენტები, წერილები, ფოტოები და ჯილდოები. განსაკუთრებულ ინტერესს იწვევს საომარი მოვლენების რუკები და გმირისა და მისი პარტიზანული თანამებრძოლების ამბები. ეს ინტიმური, მემორიალური ტიპის მუზეუმია: მასშტაბური ექსპოზიცია არ არსებობს, მაგრამ ნამდვილი ატმოსფეროა იმ სახლისა, სადაც გაიზარდა ადამიანი, ვისი სახელიც ორ ქვეყანას ახსოვს.

ვიზიტამდე დარეკეთ: +995 599 44 81 46. სამუშაო საათები: ყოველდღე 10:00–18:00.

ფორე მოსულიშვილის სახლ-მუზეუმი მოინახულეთ? გაიზიარეთ Madloba-ზე: რამ მოახდინა ყველაზე დიდი შთაბეჭდილება და ადვილად მოძებნეთ თუ არა მუზეუმი სოფელში. ეს სხვა მოგზაურებს ეხმარება.

ინფორმაცია განახლებულია 2026 წლის ივნისისთვის. სამუშაო საათები ვიზიტამდე ტელეფონით გადაამოწმეთ.
📜 წაიკითხეთ შემდეგ
ბოდბის მონასტერი: მოქმედი სავანე ქვემო მაჩხაანის სიახლოვეს, წმინდა ნინოს სამარხის ადგილი.
გრემი-ნეკრესის მუზეუმ-ნაკრძალი: შუასაუკუნეების კახეთის არტეფაქტები, მთავარანგელოზთა ეკლესია და XVI საუკუნის ღვინის მარნები.
კახეთი: საქართველოს მთავარი ღვინის ანკლავი: რეგიონის ისტორიული მარნებისა და ღვინის მეურნეობების რეიტინგი.
სიყვარულის ქალაქი — სიღნაღი: ქვემო მაჩხაანთან ყველაზე ახლოს მდებარე დიდი ქალაქი, მისი ისტორია და ღირსშესანიშნაობები.

❓ ხშირად დასმული კითხვები

❓ ვინ იყო ფორე მოსულიშვილი?

წითელი არმიის ქართველი უფროსი სერჟანტი, დაბადებული 1916 წელს სოფელ ქვემო მაჩხაანში. 1944 წელს, იტალიაში გერმანულ ტყვეობაში ყოფნისას, მოაწყო დაახლოებით სამოცდაათი ტყვის გაქცევა, შეუერთდა იტალიელ პარტიზანებს და დაიღუპა, თექვსმეტი თანამებრძოლის გადასარჩენად. საბჭოთა კავშირის გმირი (1990) და იტალიის უმაღლესი სამხედრო ჯილდოს მფლობელი.

❓ სად მდებარეობს სახლ-მუზეუმი?

სოფელ ქვემო მაჩხაანში, სიღნაღის მუნიციპალიტეტი, კახეთი, საქართველო. სიღნაღიდან დაახლოებით 25 წუთის, თბილისიდან კი ერთნახევარი საათის სავალზე.

❓ ეს იგივე მუზეუმია, რაც იტალიაშია?

არა. იტალიის ქალაქ ბელჯირატეში ცალკე მემორიალური მუზეუმია, Museo Baita della Libertà, რომელიც ასევე ფორე მოსულიშვილს ეძღვნება. ქვემო მაჩხაანის სახლ-მუზეუმი გმირის საგვარეულო სახლია საქართველოში, ცალკე ობიექტი.

❓ როგორ დაიღუპა ფორე მოსულიშვილი?

1944 წლის 3 დეკემბერს მისი პარტიზანული რაზმი გერმანელებმა ალყაში მოაქციეს სოფელ ლეზასთან, ნოვარის პროვინციაში. თექვსმეტი თანამებრძოლის გადასარჩენად მოსულიშვილი წინ გამოვიდა, თავი მეთაურად გამოაცხადა და, ტყვეობაში არ ჩავარდენისთვის, თავი მოიკლა.

❓ რა ჯილდოები მიიღო ფორე მოსულიშვილმა?

საბჭოთა კავშირის გმირი, ლენინის ორდენი, სამამულო ომის I ხარისხის ორდენი, იტალიის ოქროს მედალი „სამხედრო ღირსებისთვის" და გარიბალდის მედალი. გმირის წოდება ხელის, 1990 წელს მიენიჭა.

❓ რას ინახავს სახლ-მუზეუმი?

გმირის პირად ნივთებს, დოკუმენტებს, წერილებს, ფოტოებსა და ჯილდოებს, ასევე საომარი მოვლენების რუკებსა და მისი პარტიზანული რაზმის ამბებს.

❓ როდის მუშაობს მუზეუმი?

ყოველდღე 10:00-დან 18:00-მდე. ვიზიტამდე რეკომენდირებულია წინასწარ დარეკვა: +995 599 44 81 46.

ალა სმირნოვა
ავტორი:

ალა სმირნოვა

თანამდებობა: საქართველოს ღირსშესანიშნაობების ექსპერტი

მე ვარ ალა სმირნოვა, და მე სრულიად ვარ შეყვარებული საქართველოში. ჩემი ვნებაა გაზიარება საოცარ ისტორიებს და ამ ქვეყნის მდიდარ ძველ კულტურაში. როგორც საქართველო…

ვრცლად ავტორის შესახებ

28 კომენტარი


კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში


  • M
    Marie Laurent
    je suis tombé sur cette histoire captivante, ce Fore Mosulishvili, un véritable héros. c'est incroyable de penser à son évasion et au sacrifice pour ses camarades. ça me fait réfléchir, ces gens qui ont tout risqué quand ça comptait vraiment. et cette maison-musée à kvemo machkhaani, elle doit être imprégnée de souvenirs, un véritable témoignage du courage. ça me donne envie d'en savoir plus sur ces lieux oubliés, qui racontent des histoires de vie et de mort. en parlant de ça, est-ce qu'il y a d'autres musées similaires en géorgie à explorer?
  • С
    Светлана Новикова
    ослышался про Fore Mosulishvili, козырная история. его подвиги, смелость - словно с книги. знаешь, порой думаешь, как легко нам жить, а он сражался за своих. и ведь не просто дрался, а отдал жизнь за comrades. правда, вдохновляет и немного гложет - как же трудно быть героем. из его дома-музея в Kvemo Machkhaani до сих пор доносятся истории, которые могут изменить восприятие простой жизни. меня всегда поражает, как память о таких людях сохраняется. а ты, что думаешь об этом месте? были там, может?
  • E
    Elias Schneider
    Ich erinnere mich an die Geschichten, die mein Großvater über die Kriegserlebnisse seiner Freunde erzählt hat. Es ist faszinierend, wie das Leben eines Menschen, Fore Mosulishvili, so viel Mut und Selbstlosigkeit verkörpert. Diese Menschheit, dieser Drang, für die Kameraden zu kämpfen, war damals nichts weniger als ein Akt der Verzweiflung und Hoffnung. Ich kann mir vorstellen, wie die Menschen in Kvemo Machkhaani die Erinnerungen an ihn weitertragen, wie wir in unserer Familie die alten Fotos und Briefe aufbewahren. Es gibt ein Gefühl von Zerrissenheit in mir, wenn ich an so viele verloren gegangene Leben denke und doch an die Glanztaten, die diese Menschen hinterlassen haben. Manchmal frage ich mich, wie wir in unserer modernen Welt diesen Geist der Solidarität und des Opfers neu beleben können. Aber vielleicht ist das der Schlüssel - die Geschichten weiterzuerzählen, das Vermächtnis am Leben zu halten.
  • О
    Олежка Баженов
    История жизни и подвига Форе Мосулишвили впечатляет: музей в его честь — важное напоминание о героизме и самопожертвовании.
  • S
    SteveCameron
    It's fascinating to learn about Fore Mosulishvili's bravery and dedication, particularly his contributions to both the Soviet army and Italian partisans during WWII. Are there any special exhibitions or events held at the museum to commemorate his achievements?
  • შ
    შოთა
    როგორია სახლ-მუზეუმის სტატუსი დღეს? ხშირად თუ სტუმრობენ დამთვალიერებლები და ტარდება თუ არა რაიმე გამოფენები ან აქტივობები, რომლითაც ვიზიტორებს შეუძლიათ უკეთ გაიცნონ ფორე მოსულიშვილის ცხოვრება და გმირობა?
  • U
    Uğur Kurt
    Visiting the museum dedicated to Fore Mosulishvili was a deeply moving experience. Learning about his brave acts during World War II, especially his escape from captivity and his ultimate sacrifice, was both heartbreaking and inspiring. It's incredible to see a collection that honors a man recognized as a national hero in Italy and a Hero of the Soviet Union. His story is a powerful reminder of courage and the fight for freedom.
  • П
    Павел Новиков
    Интересно, как в 1990 году Форе Мосулишвили был удостоен звания Героя Советского Союза, если к тому времени Советский Союз уже переживал период политических перемен? Наверняка были какие-то особые обстоятельства или инициаторы, которые добились этого посмертного признания спустя столько лет.
  • კ
    კობა ნაცველიძე
    საინტერესო და ემოციური მასალა. ფორე მოსულიშვილის გმირული მოქმედება იტალიაში ღირსეული მაგალითია გაუტეხლობისა და მამაცობისა. ის არა მხოლოდ ჩვენი ქვეყნის, არამედ სხვა ხალხების თავისუფლებისთვისაც იბრძოდა. ძალიან აღსანიშნავია, რომ მისი სახლი-მუზეუმი სოფლად არის განთავსებული და ინახავს მის ისტორიასა და პირად ნივთებს.
  • A
    Anna Sergeevna
    Спасибо за интересный рассказ о доме-музее. Узнать, что Форе Мосулишвили спас своих товарищей от гибели ценой собственной жизни, было трогательно и впечатляюще. Я раньше не знала, что он был награждён такими высокими наградами, включая звание Героя Советского Союза и золотую медаль Италии. Такие истории вдохновляют и заставляют задуматься о силе человеческого духа.
  • S
    Sereia Bramleigh
    Is there any information about how the museum shares the story of Fore's time with the Italian partisans or the significance of his actions?
  • ნ
    ნათია ბერაძე
    ფორე მოსულიშვილის გმირობა ძალიან შთამბეჭდავია. მუზეუმში დაცულია მისი პირადი ნივთები, რაც აუცილებლად უნდა მოვინახულოთ, რათა გავიგოთ უფრო მეტი ამ გამორჩეული პიროვნების შესახებ. ხომ არ არის ინფორმაცია, თუ როგორ განვითარდა მისი ურთიერთობა იტალიელ პარტიზანებთან გაქცევის შემდეგ? ძალიან მაინტერესებს, როგორ შეძლო ის ასეთ ძლიერად ურთიერთობის ჩამოყალიბება უცხო ქვეყანაში.
  • J
    Jeannie
    Visiting the house museum dedicated to Fore Mosulishvili was a profoundly moving experience. Seeing his personal belongings and the documents that testify to his bravery during World War II left a lasting impression on me. The story of his escape from captivity and ultimate sacrifice for his fellow partisans was both tragic and inspiring. It’s a poignant reminder of the sacrifices made during the war and the international recognition of his heroism.
  • ვ
    ვალერი აბაშიძე
    ბევრმა არ იცის ფორე მოსულიშვილის გმირობის შესახებ და სასიამოვნოა, რომ ასეთი სახლი-მუზეუმი არსებობს ჩვენს ქვეყანაში. მისი ისტორია შთამაგონებელია, როგორც ჩვენი, ასევე მომავალი თაობებისთვის. მადლობა იმათ, ვინც ინარჩუნებს მის მემკვიდრეობას და აჩვენებს, რამდენად მნიშვნელოვანი იყო მისი წვლილი როგორც მეორე მსოფლიო ომში, ასევე იტალიის განმათავისუფლებელ მოძრაობაში.
  • Э
    Эка Габуниа
    Интересно, почему в статье не упомянуто, каким образом именно Форе Мосулишвили удалось сбежать из итальянского лагеря для военнопленных? Хотелось бы больше деталей об этом эпизоде его жизни, ведь такой побег сам по себе уже является подвигом.
  • О
    Оля Климова
    История Форе Мосулишвили вдохновляет храбростью и самопожертвованием, а музей позволяет лучше понять, какой он был человек.
  • А
    Алевтина
    Не совсем понятно, почему Форе Мосулишвили присвоили звание Героя Советского Союза только в 1990 году, спустя столько лет после войны. Это связано с какими-то политическими событиями или переоценкой его подвига? Было бы интересно узнать об обстоятельствах и причинах такого решения.
  • L
    Lali_Queen
    ეს სიმამაცის და თავდადების ისტორია ნამდვილად შთამბეჭდავია. მაინტერესებს, როგორ შეიძლება მოვინახულოთ სახლ-მუზეუმი და არსებობს თუ არა რაიმე ორგანიზებული ტურები საქართველოს სხვადახვა კუთხეებიდან?
  • g
    graceprice
    Is it possible to visit the museum individually, or do you need to book a guided tour in advance? Also, are there any interactive exhibits for visitors to better understand the life and heroism of Fore Mosulishvili?
  • Q
    Quinn Gainsborough
    Are there any guided tours available in the museum for visitors who don't speak Russian or Georgian? It would be great to have more context about Fore Mosiulishvili's life and the historical significance of his actions during World War II.
  • E
    Eric Renshaw
    The museum sounds fascinating, especially its collection of personal items and documents belonging to Fore Mosulishvili. His story is truly heroic. How are the exhibits in the museum presented, and is there any information available in English for those who don't speak Russian or Georgian?
  • Н
    Надежда
    Такие истории просто невозможно читать без слёз... 💔 Спасибо за материал — я даже не знала о герое, чья судьба так тесно связана с Грузией и Италией. Обязательно включу этот музей в маршрут следующей поездки в Сигнахи. Такие места нужно посещать, чтобы помнить и ценить свободу, за которую люди отдали жизнь. История Форе Мосулишвили вдохновляет и заставляет задуматься о важности мужества и самопожертвования. Это место действительно заслуживает внимания, чтобы мы никогда не забывали подвиги таких героев!
  • Н
    Надежда Синицкая
    Интересно, какие именно экспонаты в доме-музее помогают наиболее полно представить личность Форе Мосулишвили? Есть ли там записи его голоса или видео с участием героя?
  • E
    Elvina
    Как все это интересно узнать! 🏛️ История Форе Мосулишвили вдохновляет на уважение и восхищение его подвигом. Его героизм и самопожертвование в бою — это настоящая легенда. Музей, безусловно, стоит посетить, чтобы познакомиться с таким великим героем и ощутить дух той эпохи. Спасибо за информацию, обязательно загляну в этот музей, когда буду в Грузии! 💪🏼🇬🇪
  • О
    Ольга
    Недавно я посетила удивительный дом-музей Форе Мосулишвили, и хочу поделиться своими впечатлениями. Это место оказалось настоящим сокровищем для ценителей искусства и культуры. Сразу бросается в глаза уютная атмосфера музея. Здесь всё пропитано духом творчества и вдохновения. Экспозиция включает в себя картины, скульптуры, графические работы и другие произведения искусства, созданные Форе Мосулишвили. Каждая работа уникальна и вызывает восхищение своим мастерством и глубиной мысли.
  • a
    alinakus1095
    Форе посмертно был удостоен награды за героизм, проявил себя в боях против фашизма в Италии. Историю о жизни этого мужественного и храброго человека обязательно нужно знать каждому, который совершил невероятный подвиг.
    О таких героях, хочется как можно больше статей!
  • s
    siomukha91
    Интересная история, своих героев нужно знать в лицо, спасибо автору за познавательную статью. Обязательно нужно посетить данные музеи, вообще музеи второй мировой нужно посещать в первую очередь, ведь это было грандиозное событие и люди совершили неимоверные подвиги, это все нужно знать и ценить. Ну я как любитель всего исторического точно не пройду мимо данных музеев.
  • b
    birzhan-07
    Вот теперь и мы узнали о том, что был такой герой! Статья хорошая как минимум потому, что посвящена такому человеку. При этом хочу обратить внимание автора статьи на то, что неоднократно повторяется одна и та же информация по всему тексту. Возможно это какая-то ошибка, надеюсь на это. Предлагаю автору пересмотреть и скорректировать данную статью. Также хочется чтобы добавили побольше информации из биографии данного человека и возможно есть потомки.