დაამატეთ ორგანიზაცია

ქართული იდიომები: პოპულარული გამოთქმები, თარგმანი, მაგალითები

შექმნილია:
განახლებულია:

მსგავსი გამოცანები ყოველ საათში ისმის ქართულ ბაზრებსა და ნადიმებზე. როგორც კი მათ გაიგებთ, არა მხოლოდ ენას, არამედ იმასაც გაიგებთ, თუ როგორ ხუმრობენ და მსჯელობენ ორიგინალური კავკასიური ფრაზები.

რაზე ვსაუბრობთ?

სტატია შეიცავს ცამეტ გასაოცარ იდიომას (მაგალითებით), საინტერესო ფაქტებს ქართული ანბანისა და ტყემალის სოუსის შესახებ, კითხვა-პასუხის განყოფილებას და მოწვევას, გაგვიზიაროთ თქვენი აღმოჩენები.

gruzinskaya_idioma_sem_pyatnits_na_den

შესავალი - „ერთი ჩანგლის სანაცვლოდ“ 🍴

ქართული ენა ფანტაზიას ეთამაშება: სიტყვები ისეა დაკავშირებული ერთმანეთთან, რომ პირდაპირი ტრასირება აზრს კარგავს. მაგრამ როგორც კი ფარულ ხუმრობას გამოავლენ, ლექსიკას ამდიდრებ და ამავდროულად იცინი, თითქოს ნამდვილ სუფრაზე იმყოფებოდე. უბრალო ფრაზაც კი, „ტყემალზე ჯდომა“, ადგილობრივი იუმორის სამყაროში მოწვევას ჰგავს. 🇬🇪

📜 13 გამორჩეული ქართული იდიომა

📜 გამოთქმა ← პირდაპირი თარგმანი → მნიშვნელობა მაგალითი
თავის მოკატუნება კატად თავის მოჩვენება 🐱 უდანაშაულო სახის მიღება გეკო, გეყოს თავის მოკატუნება!
ენის მიტანა ენის მოტანა 👅 ჩაბეზღება, დასმენა ენის მიტანა არ შეიძლება.
ტყემალზე ჯდომა ტყემალზე ჯდომა 🫙 არ იცის რა ხდება ის ისევ ტყემალზე ზის, ახალი ამბები არ სმენია.
ბალზე ჯდომა და ტყემლის ჭამა ბალზე ჯდომა და ტყემლის ჭამა 🍒 არასწორი საქმის კეთება არასწორ ადგილას ბალზეა და ტყემალს ჭამს სამსახურის ნაცვლად.
თავის ჭიას ახარებს თავის ჭიას ახარებს 🪱 თავისი სიამოვნებით დროის გატარება ნინო ლექციის შემდეგ თავის ჭიას ახარებს კაფეში.
შვიდი პარასკევი აქვს დღეში დღეში შვიდი პარასკევი 📅 აზრის მუდამ შეცვლა მას დღეში შვიდი პარასკევი აქვს.
მეცამეტე გოჭი მეცამეტე გოჭი 🐖 დაუპატიჟებლად ჩარევა მეცამეტე გოჭი ნუ იქნები, დამასრულებინე.
დაბალი ღობე დაბალი ღობე 🪵 სუსტი, ადვილად დასათრგუნი ის დაბალი ღობეა, ყველანი მასზე თამაშობენ.
ყვავი ჩხიკვის მამიდა ყვავი ჩხიკვის მამიდა 🪶 შორეული ნათესავი ჩვენ ყვავი ჩხიკვის მამიდასავით შორად ვართ ნათესავები.
კოვზის ნაცარში ჩავარდნა კოვზის ნაცარში ჩავარდნა 🥄 გეგმის ჩაშლა, იმედგაცრუება ჩვენი ლაშქრობა? კოვზი ნაცარში ჩავარდა.
ცეცხლზე ნავთის დასხმა ცეცხლზე ნავთის დასხმა 🔥 კონფლიქტის გამწვავება ნავთი ნუ დაასხავ ცეცხლზე.
ბედნიერ ვარსკვლავზე დაბადებული ბედნიერ ვარსკვლავზე დაბადებული 🌟 იღბლიანი ადამიანი მარიკა ბედნიერ ვარსკვლავზეა დაბადებული.
ბეწვის ხიდზე გავლა ბეწვის ხიდზე გავლა 🌉 სარისკო ვითარების დაძლევა გამოცდა ისე ჩავაბარე, თითქოს ბეწვის ხიდზე გამევლო.

საინტერესოა იცოდეთ 🧐

  • სამი დამწერლობა, ერთი ენა. ქართული ანბანები - ასომთავრული, ნუსხური და მხედრული - 2016 წლიდან შეტანილია იუნესკოს არამატერიალური მემკვიდრეობის სიაში.
  • ტყემალი ადგილობრივი „კეტჩუპია“. შავი ეკლიანი ქლიავისგან დამზადებული მჟავე და ცხარე სოუსი ხორცთან ერთად მიირთმევა ისევე ხშირად, როგორც აშშ-ში პომიდვრის სოუსის ბოთლს მიირთმევენ.
  • რიცხვები მეტყველებაში. „შვიდი პარასკევი“ და „მეცამეტე ღორი“ რიცხვებით გამოსახულებებისადმი სიყვარულზე მიუთითებს; ფილოლოგები ათობით ასეთ გამოთქმას ითვლიან.
gruzinskaya_idioma_sidit_na_chereshne__tkemali

💬 რას ამბობენ მკითხველები

„გაოცებული ვარ, რამდენი ქართული იდიომი ინგლისურს იმეორებს. სწორედ ამიტომ მიყვარს მათი შეგროვება!“
- ჯონი, დიდი ბრიტანეთი
„როდესაც გავიგე გამოთქმა „შვიდი პარასკევი დღეში“, მეგონა, რომ საქართველოში კვირა შემოკლებული იყო. ახლა ვხუმრობ ჩემს „გაქცეულ“ მეგობრებზე.“
- ჯანეტი, საფრანგეთი; კომენტარი კრებულზე „ქართული იდიომები“

💬 რას ამბობენ თავად ქართველები

„ფრაზები, როგორიცაა შვიდი პარასკევი აქვს დღეში, ყველასთვის მარტივად მისახვედრია — ძალიან გვაცინებენ ადამიანები, რომლებიც decisions-ს ყოველ ხუთ წუთში ცვლიან.“
— ბაია ძაღნიძე, ჟურნალისტი
„იდიომები გვაკავშირებს ტრადიციებთან: ბავშვებსაც კი ესმით, რომ დაბალი ღობე ღობეს არ ეხება — ეს სუსტ, უმწეო ადამიანს ნიშნავს.“
— მერაბი, ქუთაისელი გიდი

gruzinskaya_idioma_sidit_na_chereshne__vorona

⚡ სწრაფი ანალოგები: იპოვე ნაცნობი გამოთქმა

🌍 რუსული / ინგლისური 🇬🇪 ქართული გამოთქმა 💡 მნიშვნელობა
კვირაში შვიდი პარასკევი შვიდი პარასკევი აქვს დღეში ყოველთვის აზრის შეცვლა
ზეთის დამატება ცეცხლზე ცეცხლზე ნავთის დასხმა 🔥 კონფლიქტის გამწვავება
პერანგში დაბადებული ბედნიერ ვარსკვლავზე დაბადებული 🌟 იღბლიანი ადამიანი
მეცამეტე სტუმარი მეცამეტე გოჭი 🐖 დაუპატიჟებლად ჩარევა

🤓 ხშირად დასმული კითხვები: თქვენ გვკითხეთ - ჩვენ გიპასუხებთ

😅🗣️ შესაძლებელია თუ არა შეცდომის დაშვება წარმოთქმისას?

ქართველები აფასებენ ძალისხმევას. ისაუბრეთ მეგობრულად, აკონტროლეთ თქვენი სტრესი - მაშინაც კი, თუ ვერ შეამჩნევთ, ღიმილით გამოგასწორებენ.

🍲 რატომ არსებობს ამდენი ფრაზა საკვებზე?

ნადიმი კულტურის გულია. კერძები და სოუსები სწრაფად გახდა ხუმრობებისა და რჩევების ფიგურული „ნიშნები“.

🚻 არსებობს თუ არა მდედრობითი/მამაკაცური ფორმა?

არა. თავად იდიომები უცვლელია; მხოლოდ ზმნის დაბოლოებები იცვლება რიცხვისა და პირის მიხედვით.

🎤 სად მოვისმინოთ ისინი ცოცხლად?

დეზერტირკას ბაზარი თბილისში, ფეხბურთის ტრანსლაციები, მიკროავტობუსები და, რა თქმა უნდა, სოფლის სუფრა (ნადიმი).

🎯 როგორ დავსვათ სწორად ხაზგასმა?

თითქმის ყოველთვის - ბოლოსწინა მარცვალზე: მო-კა-ტუ-ნე-ბა, ტყემა-ლი, პა-რა-სკევი.

🗺️ იდიომები რეგიონების მიხედვით განსხვავდება?

დიახ. გურიაში ჰიპერბოლას უყვართ, აჭარაში თურქული ნოტები ისმის, მაგრამ „ტყემალი“ და „შვიდი პარასკევი“ მთელი ქვეყნის მასშტაბით გაიგება.

💼 შეიძლება თუ არა იდიომების გამოყენება სამსახურში?

ოფიციალურ წერილებში უმჯობესია ფორმალური იყოს. მაგრამ წყლის გამაგრილებელთან ან ჩატებში ფრაზა „ტყემალიზე არ დაჯდე“ დაძაბულობას განმუხტავს.

❓🤔 როგორ მოვითხოვოთ თავაზიანად ფრაზის ახსნა?

თქვით: „რას ნიშნავს…?“ (ras nishnafs — „რას ნიშნავს…?“) — ქართველები სიამოვნებით აგიხსნიან.

📱 არსებობს თუ არა აპლიკაციები გამოთქმის სავარჯიშოდ?

დიახ: „ისწავლე ქართული – Bravo“ და „uTalk Georgian“ – აუდიო მედია, ბარათები, მინი თამაშები.

ასევე წაიკითხეთ

ელენა პარფენოვა
ავტორი:

ელენა პარფენოვა

თანამდებობა: საქართველოს გზამკვლევი

გამარჯობა! მე მქვია ელენა პარფენოვა და ვარ თქვენი პირადი მეგზური დიდებული საქართველოში. მე ვქმნი დეტალურ მიმოხილვებს, ვაგროვებ რეიტინგებს და ვწერ მომხიბლავ სტა…

ვრცლად ავტორის შესახებ

17 კომენტარი

კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში

  • E
    Emre Yıldız
    Georgian idioms - настоящая находка для тех, кто хочет понять не только язык, но и душу народа. “Сидеть на ткемали” - ну это же просто находка! Я встречал таких, кто не понимает, о чем речь, а на самом деле это целый мир юмора. И вот ты сидишь на празднике, вокруг веселье, а тут вдруг кто-то проворачивает фразу, и зал ломится от смеха. Здорово, как язык играет! Эта игра слов действительно добавляет живости, как щепотка лука в хачапури. А ещё свежие продукты на рынке - это да, через такие детали воспринимаешь культуру по-настоящему. В этом хаосе эмоций и смыслов и есть вся прелесть!
  • A
    Alan
    Are these Georgian idioms commonly used across the entire country, or do they vary by region? I'm curious if I used one like "sitting on tkemali" in a different part of Georgia, would it still be understood?
  • y
    yuriyGavrilin
    Интересно, что большинство грузинских идиом настолько яркие и образные. Есть ли у этих выражений различия в значении в зависимости от региона Грузии? Например, те же выражения на рынках или в застольях — есть ли нюансы, которые стоит учитывать?
  • გ
    გრიგოლ ზაქარიაძე
    მაინტერესებს, ნამდვილად ასე ხმარობენ ქართველები ამათ შორის "სხვა გამონათქვამებს" ყოველდღიურ ცხოვრებაში? ოდნავ გადაჭარბებული მომეჩვენა ზოგიერთი მათგანი, თუმცა, კულტურის შუქზე ამ ყველაფერს თავისი ხიბლი აქვს.
  • A
    Arianwen
    Discovering Georgian idioms is like opening a window into their lively culture! The expressions are colorful and amusing. I was particularly fascinated by phrases like "sit on tkemali" and "be the thirteenth piglet." The article did a great job explaining each idiom and providing Russian and English equivalents, which is helpful for a non-speaker like me. It's intriguing how language reflects cultural nuances, especially in social settings like markets and feasts in Georgia. Could you share more about how these idioms are used regionally across Georgia?
  • ნ
    ნინო მიშველიძე
    გრაციოზული და მხიარული გამოთქმების აღმოჩენა ყოველთვის სასიამოვნოა. მოსწონს, რომ სტატიაში ქართული იდიომები ასე ჭკვიანურად არის აღწერილი და იმავე დროს მარტივად გაიაზრება. ეს იდიომები ჩვენს მრავალფეროვან კულტურას და იუმორის გრძნობას ასახავს. განსაკუთრებით დავინტერესდი იმით, როგორ ასახავს ფრაზეოლოგია ჩვენს ყოველდღიურობას—რადგან როგორც ჩანს, ეს გამოთქმები საუბრებს განსაკუთრებულად ხიბლავს და გასაკუთრებულად თანამედროვე ხასიათს აძლევს.
  • Р
    Рита
    Очень интересно узнать, как фразеология может отражать культуру и юмор нации. Были забавные моменты, особенно с выражением «прикинуться котом». Теперь понимаю, насколько богато образами выражается грузинский язык. Интересно, если у этих идиом есть аналоги в других языках, то можно действительно обогатить свой словарный запас. Хотелось бы больше таких сравнений в будущем.
  • g
    gavr1lyuk_77
    На днях столкнулся с выражением «сын вороны и сороки» на одном из грузинских рынков, и сразу вспомнил эту подборку идиом. Отлично понимать, о чем говорят местные, при этом подмечая креативный подход к языку. Особенно «прикинуться котом» — напоминает ситуации, когда стараешься выглядеть невиновным изо всех сил. Жизнь на море иногда похожа на литье керосина в огонь — спора не избежать, но такие фразочки добавляют немного юмора. Интересно, сколько еще подобных выражений скрывает грузинский язык?
  • D
    Dev Clarke
    Are there any tips for pronouncing these Georgian idioms correctly? It would be interesting to know if they vary across regions, especially for someone trying to pick them up for everyday conversations while traveling.
  • R
    Reziko
    როგორ სწორად ვიცით განვახორციელოთ ამ ჟურნალისტური სტატიაში აღწერილი იდიომები ყოველდღიურ ცხოვრებაში? მაგალითად, რეგიონულ განსხვავებებს და ნაწილობრივ უფრო ხშირად რომელი იდიომები გამოიყენებენ ზღვარზე? უფრო დეტალური ინფორმაცია რეგიონისთვის იქნება საინტერესო.
  • А
    А.С. Трухин
    Не совсем понятно, почему фраза "тринадцатый поросёнок" используется именно для человека, который вмешивается без приглашения. В русском языке есть похожее выражение "встать не с той ноги", которое, кажется, имеет близкий смысл. Могли бы вы объяснить, почему именно так, или, возможно, привести больше примеров использования этой идиомы?
  • G
    Gary
    Could you clarify if certain idioms, like "pretend to be a cat" or "sit on the tkemali," are more common in specific regions of Georgia? Additionally, are there situations or contexts where using these idioms might be considered inappropriate or misunderstood, especially given the recommendations on gender neutrality?
  • A
    Aurora X.
    Could you provide more details about the cultural contexts or situations where these idioms originated? As a language enthusiast, I'm curious if their use is strongly tied to specific regions or if they are popular across all of Georgia. Also, are there any idioms that might sound odd or outdated to younger Georgians, given the dynamic evolution of language?
  • А
    Анастасия Федорова
    Как часто в Грузии действительно используют все эти идиомы в повседневной жизни? Особенно любопытно про "семь пятниц в день" и "лить керосин в огонь" — такие яркие выражения!
  • I
    Irina Petrovna
    Мне всегда казалось, что идиомы — это зеркало культуры. Например, наши выражения вроде "семь пятниц на неделе" похожи на грузинское "семь пятниц в день" и тоже показывают непостоянство. Было интересно узнать, как в Грузии используют такие выражения на рынках и застольях. Особенно улыбнулось "сидеть на ткемали" — забавно, что иногда невозможно знать даже очевидные вещи, как, например, что ткемали — просто соус. Думаю, теперь буду стараться использовать хотя бы пару этих фраз в обиходе, особенно, когда друзья спрашивают, почему я упускаю какие-то очевидные детали в разговорах.
  • S
    Sandro
    Интересно, отличаются ли эти идиомы в разных регионах Грузии? Я слышал, что некоторые фразы могут иметь разные значения в зависимости от места. Может быть, есть что-то об этом в статье?
  • I
    Irina Kiladze
    განსაკუთრებით საინტერესოა „რვა მპარველი გოჭი“ და მისი გადმოცემა სხვა ენებზე. საინტერესო იქნებოდა, თუ მოიყვანეს ინგლისურ ანალოგები, რომლებიც ჩვენს კულტურასთან ყველაზე ახლოს იქნება. ასევე, როგორია ამ იდიომების წარმდგენი მესიჯები და გამოყენების ტრადიციები სხვადასხვა რეგიონებში? გამოდის, რომ ქართული იდიომები არა მხოლოდ მზათები, არამედ საზეიმო და სპონტანური ბუნებისაა.
დახმარება