ეროვნული დღესასწაულები საქართველოში 2026 წელს - ახალი წლის ყველა სახელმწიფო და ეროვნული დღესასწაული

საქართველოს ყველა დღესასწაული 2026 წელს: სადღესასწაულო, არასამუშაო და დასვენების დღეები

კატალოგ-გზამკვლევი „მადლობა“ გთავაზობთ გაეცნოთ საქართველოს სადღესასწაულო დღეებს 2026 წელს. ეროვნული ქართული დღესასწაულები იმართება ხმაურიანი და მხიარული ზეიმებით, რომლებიც მთელ მსოფლიოშია ცნობილი. სწორედ ამიტომ ბევრი მოგზაური მოუთმენლად ელოდება სახალხო დღესასწაულებსა და ზეიმებს, რომლებიც კარგ განწყობას უქმნის არა მხოლოდ ადგილობრივ მოსახლეობას, არამედ ტურისტებსაც.

საქართველოს მოსახლეობამ კარგად იცის, რას ნიშნავს უხვი სუფრა, გემრიელი სასმელები და ტრადიციული კერძები, ამიტომ თითოეული ტურისტისთვის სასარგებლო იქნება ქართული ქალაქების სადღესასწაულო ღონისძიებებში მონაწილეობა. გასაკვირი არ არის, რომ 2026 წელს საქართველოში აღინიშნება 30-ზე მეტი ოფიციალური დღესასწაული, რომელთა აღწერაც ქვემოთ შეგიძლიათ წაიკითხოთ. საქართველოს მთავარ დღესასწაულებს შორის არის ისეთებიც, რომლებიც კარგად არის ცნობილი რუსეთისა და სხვა ქვეყნების მოსახლეობისთვის, მაგალითად ახალი წელი, ნათლისღება, აღდგომა და გამარჯვების დღე.

იმის გამო, რომ ქართველები ძალიან რელიგიურები არიან და განსაკუთრებული პატივისცემით ეკიდებიან ქრისტიანულ ტრადიციებს, დღესასწაულების ნახევარზე მეტი საეკლესიო ხასიათისაა. თუმცა თითოეულ მათგანს აქვს თავისი განსაკუთრებული თავისებურებები და უჩვეულო რიტუალები, რომლებიც ასევე საინტერესო იქნება ტურისტებისა და ქვეყნის სტუმრებისთვის.

ტრადიციული ახალი წელი ქართული ატმოსფეროთი

საქართველოში ახალი წლის აღნიშვნა ხსნის ეროვნული დღესასწაულების რიგს და მიუხედავად იმისა, რომ იგი მთელ მსოფლიოში აღინიშნება, ამ გამორჩეულ ქვეყანაში განსაკუთრებულ ეროვნულ ელფერს იძენს.

საქართველოში ახალი წლის აღნიშვნის ერთ-ერთ მთავარ ასპექტს წარმოადგენს ტრადიციული ქართული კერძების მომზადება, რომლებიც ამშვენებს სადღესასწაულო სუფრას.

ადგილობრივი მოსახლეობა ხშირად ამზადებს შემდეგ კერძებს:

• საცივი;
• ბუჟენინა;
• ხაჭაპური;
• ხორცისა და ბოსტნეულის კერძები;
• ტკბილეული და წასახემსებლები.

რა თქმა უნდა, სადღესასწაულო სუფრა არ სრულდება აღმოსავლური ტკბილეულის გარეშე, როგორიცაა ჩურჩხელა, ასევე სუფრაზე წარმოდგენილია შინაური ყველი და სხვა წასახემსებლები. არსებობს რწმენა, რომ რაც უფრო მეტი ტკბილეულია სუფრაზე, მით უფრო ტკბილი და სასიამოვნო იქნება მომავალი წელი.

ახალი წლის სუფრის ცენტრალურ მორთულობას წარმოადგენს შემწვარი გოჭი, რომლის გარეშე ადგილობრივებს დღესასწაული წარმოუდგენიათ. გარდა ამისა, სუფრაზე აუცილებლად არის თაფლში მომზადებული ნიგვზის გოზინაყი, რომელიც ტკბილ ქართულ ცხოვრებას სიმბოლურად გამოხატავს.

ახალი წლის ტრადიციული ატრიბუტები საქართველოში

საახალწლო ნაძვის ხის გარდა, ადგილობრივი მოსახლეობა ამშვენებს ჩიჩილაკს. ჩიჩილაკი არის ხელნაკეთი პატარა ხე, რომელიც ნაძვს ჰგავს, თუმცა სათამაშოებისა და ფერადი ბურთების ნაცვლად იგი გამშრალი ხილით არის მორთული. დღესასწაულის დასრულების შემდეგ ჩიჩილაკს წვავენ, რითაც სიმბოლურად აცილებენ ყველა უბედურებასა და სიძნელეს და ახალ წელს სიხარულითა და მხიარულებით ეგებებიან.

საქართველოში ახალი წელი წარმოუდგენელია ცეკვების, სიმღერებისა და უგემრიელესი ღვინის გარეშე, რომელიც უხვად იღვრება. თუ ერთხელ მაინც მოგისმენიათ ქართული მრავალხმიანობა, აუცილებლად მიხვდებით, რომ ასეთ დღესასწაულში მონაწილეობა ნამდვილი სიამოვნებაა. სახალხო ზეიმი, როგორც წესი, სრულდება ეროვნული ცეკვებით, რომლებიც პირველივე ნახვიდან აღაფრთოვანებს მაყურებელს.

რა თქმა უნდა, საქართველოში ახალი წლის აღნიშვნა არ სრულდება ფეიერვერკებისა და სალუტების გარეშე, რომლებიც აქ უკვე მრავალი წელია ტრადიციულად ეწყობა. ამ ჩვეულებასთან დაკავშირებულია განსაკუთრებული რწმენა: ითვლება, რომ ყოველი გასროლა ბოროტ სულს ანადგურებს, ამიტომ ადგილობრივი მოსახლეობა ცდილობს რაც შეიძლება მეტი ნათელი და ფერადი ფეიერვერკი გაუშვას.

ეროვნული დღესასწაული ბედობა

ოფიციალური დღესასწაული ბედობა თითოეული ქართველის მიერ არის დაფასებული, რადგან უძველესი რწმენის მიხედვით, როგორც გაატარებ 2 იანვარს, ისე ჩაივლის მთელი წელი. სწორედ ამიტომ ამ დღეს არ შეიძლება სევდა, ახლობლებთან და მეგობრებთან კამათი ან წყენის გულში ჩატოვება — პირიქით, საჭიროა სიხარული, მხიარულება და ოჯახის წევრების დახმარება. სიტყვა ბედობა მომდინარეობს ქართული სიტყვიდან „ბედი“, რაც ნიშნავს საბედისწეროს.

ითვლება, რომ ოჯახურ კერაში ჰარმონია და კარგი განწყობა მთელი წლის განმავლობაში ბედნიერებასა და სიხარულს მოიზიდავს. ამ რწმენის საფუძველზე ჩამოყალიბდა ტრადიცია, რომლის მიხედვითაც პირველი ადამიანი, ვინც სახლის ზღურბლს გადააბიჯებს, ოჯახს ან იღბალსა და კეთილდღეობას მოუტანს, ან, პირიქით, უბედურებასა და მწუხარებას.

ამიტომ ადგილობრივი მოსახლეობა განსაკუთრებული სიფრთხილით ეკიდება ბედობაზე სტუმრების არჩევას. ასეთ სტუმარს ქართულად „მეკვლე“ ეწოდება. სახლში იწვევენ მხოლოდ კეთილ, პატიოსან და იღბლიან მეგობრებსა და ნათესავებს, რომლებიც სანაცვლოდ მასპინძლისგან განსაკუთრებულ სტუმართმოყვარეობას იღებენ. თუ თქვენ მეკვლედ აგირჩიეს, ვალდებული ხართ საჩუქარი მიიტანოთ — მაგალითად, კალათა ღვინით, აღმოსავლური ტკბილეულით ან ხილით.

ბედის პური — მთავარი კულინარიული ტრადიცია

ბედობის ერთ-ერთი მთავარი ტრადიცია არის „ბედის პურის“ გამოცხობა. ამ რიტუალს უძველესი ფესვები აქვს და დღემდე ინახება საქართველოს ზოგიერთ რეგიონში.

ქვეყნის სხვადასხვა კუთხეში ბედის პურს თავისი თავისებურებები აქვს:

• აღმოსავლეთ საქართველოში ეს არის ტკბილი ლეპეშკები — ნაზუქი, რომელსაც სურნელოვან სანელებლებს უმატებენ.
• სამხრეთ რეგიონებში, მაგალითად სამცხე-ჯავახეთში, აცხობენ სომინს — მრგვალ პურს დამახასიათებელი ორნამენტებით.
• ხშირად პურში მონეტასაც დებენ. ითვლება, რომ ვისაც იგი შეხვდება, ახალ წელს აუცილებლად გაუმართლებს.

განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს ბედის პურის გამოცხობას სამცხე-ჯავახეთში, სადაც ეს ტრადიცია საუკუნეების განმავლობაშია შემონახული. ზოგჯერ ოჯახები პურს ადამიანის ფორმით — „ბასილას“ სახით აცხობენ, რაც უკავშირდება წმინდა ბასილი დიდის დღესასწაულს (1 იანვარი).

რა არის მნიშვნელოვანი ამ დღეს გახსოვდეს

• მნიშვნელოვანია პოზიტიური განწყობის შენარჩუნება და ნებისმიერი კონფლიქტის თავიდან აცილება.
• არ შეიძლება ფულის სესხება ან ვალის გაცემა.
• ოჯახები ამზადებენ სადღესასწაულო კერძებს, მართავენ სუფრებს და ერთმანეთს საჩუქრებს უცვლიან.

ბედობა რჩება არა მხოლოდ დღესასწაულად, არამედ სიკეთის, ჰარმონიისა და ოპტიმიზმის სიმბოლოდ, რომელსაც ქართველები თაობიდან თაობას გადასცემენ, თავიანთ მდიდარ ტრადიციებზე დაყრდნობით.

ქრისტიანული შობა — მნიშვნელოვანი საეკლესიო დღესასწაული საქართველოში

საქართველოში შობა განსაკუთრებული მოწიწებითა და ტრადიციებით აღინიშნება, რომლებსაც ყველა ადგილობრივი მოსახლე იცავს. მაგალითად, შობის ღამეს თითოეულ ქართულ სახლში ანთებულია სანთელი, რომელიც ფანჯარასთან ისეა მოთავსებული, რომ იგი გამვლელთათვის ხილული იყოს. ეს რიტუალი ბიბლიურ მოვლენებს გვახსენებს, როდესაც იოსები და მარიამი თავშესაფარს ეძებდნენ თავიანთი შვილის დაბადებისთვის.

საქართველოს ყოველი მცხოვრები განსაკუთრებული მოლოდინით ეგებება შობას, რადგან ითვლება, რომ სწორედ ამ დღეს სრულდება ყველა ჩაფიქრებული სურვილი და ძველი გეგმები. შობის დღეს ქართველი დიასახლისები ამზადებენ განსაკუთრებულ კერძს — კვერცს. ეს ტრადიციული ნამცხვარი მჭიდროდ არის დაკავშირებული დღესასწაულთან და ხაზს უსვამს ქართული სამზარეულოს უნიკალურობასა და შობის სულიერ ატმოსფეროს.

შობის აღნიშვნა განსაკუთრებით ღირს საქართველოს დედაქალაქში — თბილისში, რადგან წმინდა სამების საკათედრო ტაძარში ტარდება განსაკუთრებული სადღესასწაულო ღვთისმსახურება, რომელსაც კათოლიკოს-პატრიარქი ხელმძღვანელობს. ღვთისმსახურების დასრულების შემდეგ, რომელიც საქართველოს ყველა ტაძარში იმართება, იწყება საზეიმო მსვლელობა — „ალილო“.

„ალილო“ არ არის მხოლოდ მსვლელობა — ეს ნამდვილი დღესასწაულია ყველა თაობისთვის. მსვლელობის მონაწილეები, რომლებიც ხშირად ტრადიციულ სამოსში არიან გამოწყობილი, ასრულებენ საშობაო საგალობლებს და სიხარულით აუწყებენ ქრისტეს შობის ამბავს. ამ დროს საქართველოს ქუჩებში ისმის ულამაზესი სასულიერო სიმღერები. ზოგიერთი ადგილობრივი მცხოვრები მსვლელობის შემდეგ მიდის თავშესაფრებსა და ბავშვთა სახლებში, რათა განსაკუთრებული საჩუქრები გადასცეს მათ, ვისაც ნამდვილად სჭირდება დახმარება. ეს კეთილშობილური ჟესტი დღესასწაულის მნიშვნელოვან ნაწილად იქცა და ნათლად აჩვენებს, თუ როგორ ზრუნავენ ქართველები მოყვასზე.

თბილისის სადღესასწაულო ატმოსფერო

საშობაო პერიოდში თბილისი განსაკუთრებულად იცვლება. ქუჩები განათებულია სადღესასწაულო განათებებით, მუშაობს საშობაო ბაზრობები, ხოლო ქვეყნის მთავარი ნაძვის ხე ბრწყინავს ცენტრალურ მოედანზე. ეს არის დრო, როდესაც უძველესი ტრადიციები ერწყმის თანამედროვე კულტურას და ქმნის დღესასწაულის უნიკალურ ატმოსფეროს.

შობა საქართველოში მხოლოდ რელიგიური დღესასწაული არ არის — ეს არის ზრუნვის, ერთიანობისა და სითბოს სიმბოლო, რომელიც აერთიანებს ოჯახებს და შთააგონებს ადამიანებს კეთილი საქმეების ჩადენისკენ.

რისტეს ნათლისღება — ნათლისღება

ქართულ ტრადიციაში ქრისტეს ნათლისღებას „ნათლისღება“ ეწოდება, რაც ნიშნავს „ნათლის მიღებას“. ეს უდიდესი საეკლესიო დღესასწაული აღინიშნება 19 იანვარს და თან ახლავს განსაკუთრებული რიტუალები, რომლებიც მორწმუნეთათვის ღრმა სულიერ მნიშვნელობას ატარებს.

ძირითადი რიტუალები და ტრადიციები

ნათლისღების წინა დღეს საქართველოს ყველა ტაძარში ტარდება დიდი წყალკურთხევა. მორწმუნეები აგროვებენ ნაკურთხ წყალს, რათა წლის განმავლობაში გამოიყენონ სახლის კურთხევისა და რთულ პერიოდში დახმარების მისაღებად. ითვლება, რომ ამ წყალს სამკურნალო ძალა აქვს და ადამიანს ცხოვრების რთულ ვითარებაში სულიერ მხარდაჭერას ანიჭებს.

ნათლისღების ერთ-ერთი ტრადიცია საქართველოში არის ნათლიების მონახულება, მათი მილოცვა და პატივისცემის გამოხატვა. ეს დღე განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ბავშვების ნათლობის საიდუმლოსთვის. თბილისის წმინდა სამების საკათედრო ტაძარში (ცმინდა სამება) ღვთისმსახურებას ხელმძღვანელობს საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი. მრავალი ოჯახისთვის უდიდესი პატივია შვილების მონათვლა სწორედ 19 იანვარს.

კათოლიკოს-პატრიარქი ილია II მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ამ ტრადიციის განმტკიცებაში — დღეს მას უკვე 40 000-ზე მეტი ნათლული ჰყავს საქართველოს მასშტაბით. ეს ფაქტი კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს ნათლისღების მნიშვნელობას, როგორც სულიერი ერთიანობისა და ტრადიციების გაგრძელების დღესასწაულს.

ნათლისღება განსაკუთრებულად აღინიშნება აჭარაში, სადაც მრავალი მორწმუნე შავი ზღვის წყლებში ღამის ომოვლებას ასრულებს. სანაპიროზე ამ ღამეს ანთებენ კოცონებს, რათა გათბნენ და შექმნან სითბოსა და სინათლის განსაკუთრებული ატმოსფერო.

დღესასწაულს, როგორც წესი, ოჯახურ წრეში ხვდებიან, თუმცა 19 იანვარს მიღებულია სტუმრად წასვლა. ტრადიციის მიხედვით, სტუმრები თან მიაქვთ ხაჭაპური და მამალი, ზოგჯერ წითელი ლენტით მორთული. თუნდაც რელიგიისგან შორს იყოთ, ღირს ღამით სანაპიროზე გასვლა — სანახაობა მართლაც შთამბეჭდავია: კოცონები ანთებულია მთელი სანაპირო ხაზის გასწვრივ და ქმნის ჯადოსნურ, დაუვიწყარ ატმოსფეროს.

დღესასწაულის სულიერი მნიშვნელობა

ნათლისღების დღეს მორწმუნეები იხსენებენ ბიბლიურ მოვლენას, როდესაც იესო ქრისტე იორდანეს მდინარესთან მივიდა, რათა იოანე ნათლისმცემლისგან მიეღო ნათლობა. ამ დროს სამყაროს ეცხადა წმინდა სამება: ღმერთი ძე, ღმერთი მამა და ღმერთი სულიწმიდა. ეს მოვლენა სიმბოლურად გამოხატავს განწმენდას, ნათელსა და სულის განახლებას.

ეს დღე აერთიანებს ქართველებს და ახსენებს რწმენის, ტრადიციებისა და ერთიანობის მნიშვნელობას. სადღესასწაულო ღვთისმსახურებები იმართება ქვეყნის მასშტაბით მდებარე ტაძრებში, სადაც ათასობით მორწმუნე იკრიბება ლოცვასა და სიხარულში.

გაზაფხულის დღესასწაული ლამპრობა

დიდი ქართველი მებრძოლებისა და მათი მფარველის — წმინდა გიორგის პატივსაცემად, აღდგომის დღესასწაულამდე ორი კვირით ადრე, აღინიშნება სვანეთის ერთ-ერთი მთავარი დღესასწაული — ლამპრობა. ეს დღესასწაული სიმბოლურად გამოხატავს წინაპრებისადმი პატივისცემას და თაობათა კავშირს, აერთიანებს ტრადიციებსა და რიტუალებს, რომლებიც საუკუნეების განმავლობაში გადაეცემა.

ამ დღეს ინთება სამახსოვრო კოცონები, იმართება ჩირაღდნებით მსვლელობები, ხოლო სადღესასწაულო სუფრასთან ქართველები იხსენებენ წინაპრებს. ტრადიციის მიხედვით, თითოეულ ოჯახში ანთებენ იმდენ ჩირაღდანს, რამდენი მამაკაციც არის ოჯახში. თუ ოჯახში ორსული ქალია, დამატებით ჩირაღდანსაც ანთებენ, რადგან შეიძლება ბიჭი დაიბადოს.

ლამპრობის განსაკუთრებული ტრადიციები

დღესასწაული იწყება მსვლელობით, რომლის დროსაც მოსახლეობა ანთებულ ჩირაღდნებს ატარებს, რაც დაღუპული გმირების ხსოვნას სიმბოლურად გამოხატავს. მსვლელობა მიემართება ტაძრებისა და ეკლესიებისკენ, სადაც მოტანილი ჩირაღდნებისგან იგება დიდი სამახსოვრო კოცონი, რომელიც დღესასწაულის ცენტრად იქცევა.

მსვლელობის შემდეგ იწყება საერთო სუფრა. მაგიდები იშლება ტაძრის ეზოში, ხოლო კოცონის მბჟუტავი შუქის ფონზე ისმის ტრადიციული სადღეგრძელოები და ლოცვები. ეს არის დრო, როდესაც ოჯახები იხსენებენ წინაპრებს, უზიარებენ ერთმანეთს მოგონებებს და ჰყვებიან ისტორიებს მათ შესახებ, ვინც წავიდა, რათა მათი ხსოვნა შეინარჩუნონ.

ლამპრობა არა მხოლოდ მოსახსენებელი დღესასწაულია, არამედ ოჯახური და თემური კავშირების გამტკიცების შესაძლებლობაც. ქართული სიმღერების ჟღერადობა და კოცონების ციალი ქმნის ატმოსფეროს, რომელიც სავსეა ტრადიციებისადმი პატივისცემითა და წინაპრებისადმი თაყვანისცემით.

ბერიკაობა: ქართული გაზაფხულის კარნავალი

საქართველო ცნობილია თავისი ფერადი და თვითმყოფადი დღესასწაულებით, რომელთა შორის ერთ-ერთი ყველაზე უნიკალურია ბერიკაობა — უძველესი კარნავალი, რომელიც ზამთრის დასრულებასა და გაზაფხულის მოსვლას აღნიშნავს. ეს დღესასწაული აერთიანებს თეატრალიზებულ წარმოდგენებს, მასკარადებსა და სახალხო ზეიმებს, რაც ასახავს მდიდარ კულტურულ

ბერიკაობის ისტორია 3 000 წელზე მეტს ითვლის და უკავშირდება ნაყოფიერების ღმერთებისადმი მიძღვნილ წარმართულ რიტუალებს. სახელწოდება „ბერიკაობა“ მომდინარეობს სიტყვიდან „ბერიკი“, რაც ქუჩის თეატრალურ წარმოდგენებში მონაწილე სახალხო მსახიობებს ნიშნავს. თავდაპირველად ეს დღესასწაული ადრე გაზაფხულზე იმართებოდა, როდესაც ბუნება ზამთრის ძილიდან იღვიძებდა, და მიზნად ისახავდა იღბლისა და უხვი მოსავლის მოზიდვას. მამაკაცები ირგებდნენ ნიღბებსა და კოსტიუმებს, რომლებიც სხვადასხვა პერსონაჟსა და ცხოველს ასახავდა — მაგალითად დათვს 🐻, თხას 🐐 ან ტახს 🐗, რაც ბუნების ძალებსა და ნაყოფიერებას სიმბოლურად გამოხატავდა.

დღეს ბერიკაობა აღინიშნება მასლენიცის კვირის განმავლობაში, რომელიც დიდ მარხვას უძღვის წინ. ქალაქებისა და სოფლების ქუჩები ივსება რაჟღანდებული მონაწილეებით, რომლებიც იმპროვიზებულ სცენებს ასრულებენ — დასცინიან საზოგადოებრივ მანკიერებებს ან ადიდებენ ტრადიციულ ღირებულებებს. წარმოდგენებში მონაწილეობენ ისეთი პერსონაჟები, როგორიცაა სასიძო და საცოლე, ექიმი, მოსამართლე, ასევე ცხოველები. დღესასწაულის განუყოფელი ნაწილია ხალხური ცეკვები და სიმღერები, რომლებიც საერთო სიხარულისა და მხიარულების ატმოსფეროს ქმნის.

🍽️ ტრადიციული უგემრიელესი კერძები

ბერიკაობის დროს სუფრებზე წარმოდგენილია ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვანი კერძები, რომლებიც სიმბოლურად გამოხატავს სიუხვესა და სტუმართმოყვარეობას. მათ შორისაა:

• ნაზუქი — ტკბილი პური სანელებლებით.
• კადა — ფენოვანი ღვეზელი კაკლისა და შაქრის გულსართით.
• მჭადი — სიმინდის ლეპეშკები, რომლებიც ხშირად ყველთან ერთად მიაქვთ.
• გებჟალია — ყველის კერძი პიტნითა და მაწონით.

ეს უგემრიელესი კერძები სადღესასწაულო სუფრის განუყოფელი ნაწილია და ქართული კულინარიული ტრადიციის სიმდიდრეს ასახავს.

ბერიკაობა არის დღესასწაული, რომელიც აერთიანებს ადამიანებს, ინახავს და თაობიდან თაობას გადასცემს საქართველოს კულტურულ მემკვიდრეობას. იგი კვლავაც აგრძელებს გაოცებასა და შთაგონებას, როგორც გაზაფხულის განახლებისა და სიხარულის ცოცხალი სიმბოლო.

დედის დღე საქართველოში

ქალთა დღესასწაულების რიგს საქართველოში ხსნის დედის დღე, რომელიც აღინიშნება 3 მარტს, ხოლო უკვე 8 მარტს მოსახლეობა აღნიშნავს ქალთა საერთაშორისო დღეს. დედისადმი მიძღვნილი დღესასწაული თავის ისტორიას 1991 წლიდან იღებს და ამ დროის განმავლობაში იგი მჭიდროდ შეერწყა ადგილობრივი მოსახლეობის ცხოვრებას.

დედის დღეს საქართველოს ნებისმიერი ქალაქისა თუ სოფლის ქუჩებში იყიდება ყვავილები, მდიდრული თაიგულები და სხვადასხვა საჩუქრის ნაკრები. ამ დღეს ადგილობრივები აუცილებლად ულოცავენ დედებს, ბებიებსა და მეუღლეებს. საქართველოში დედას განსაკუთრებული პატივისცემით ეპყრობიან — მისი როლი წმინდად არის მიჩნეული. თბილისში კი დგას უზარმაზარი ქანდაკება, რომელიც სიმბოლურად ასახავს დედას, სამშობლოსა და საქართველოს.

3 მარტს სადღესასწაულო განწყობა იგრძნობა თითოეულ ადამიანში, ვისაც გზაზე შეხვდებით. ამ დღეს საქართველოს ყველა ქალაქში იმართება სახალხო ზეიმები, მხიარული შოუები და კონცერტები, ასევე საქველმოქმედო საღამოები და აქციები.

ემოციური და მომხიბვლელი ქალთა საერთაშორისო დღე

ქართველი მამაკაცები მთელ მსოფლიოში ცნობილნი არიან თავიანთი გალანტურობით, ხოლო ქალთა დღესასწაულზე ადგილობრივი მამაკაცები განსაკუთრებული სითბოთი, ყურადღებითა და ზრუნვით ეპყრობიან ქალებს. სწორედ ამიტომ ბევრი ქალი ოცნებობს 8 მარტის საქართველოში აღნიშვნაზე.

ამ სადღესასწაულო დღეს თითოეული ქალი იღებს ყვავილებს, უამრავ კომპლიმენტსა და საჩუქრებს თავისი თაყვანისმცემლებისგან. ქალთა საერთაშორისო დღის აღნიშვნა ქართული სუფრის გარშემო მიმდინარეობს, ეროვნული ცეკვებისა და სიმღერების თანხლებით, რომლებიც ქალის სილამაზესა და მომხიბვლელობას ადიდებს. ლამაზი სიტყვები, დიდებული ქართული მრავალხმიანობა და უგემრიელესი ღვინო ყველაფერს ნამდვილ ზღაპრად აქცევს.

გაზაფხულის დღესასწაული ნოვრუზი

გაზაფხულის დღისა და ღამის გათანაბრების დღეს, უძველესი ტრადიციების მიხედვით, აღინიშნება დღესასწაული ნოვრუზი, რაც ნიშნავს „გაზაფხულის პირველ დღეს“. იგი დაკავშირებულია მზის კალენდართან, რომელსაც უძველესი ირანის მოსახლეობა ეყრდნობოდა და მზის კულტს ეთაყვანებოდა. წმინდა გადმოცემების თანახმად, ადამიანები ვალდებულნი არიან სიცოცხლის აღორძინების დღე სიხარულით შეხვდნენ.

ნოვრუზი ძირითადად მუსლიმურ დღესასწაულად ითვლება, თუმცა საქართველოს მოსახლეობაც სიამოვნებით აღნიშნავს ამ სიმბოლურ დღეს. მისთვის მზადება დაახლოებით ერთი თვით ადრე იწყება: ადამიანები აბრუნებენ ვალებს, აწესრიგებენ სახლს და აზრებს განიწმენდენ.

დღესასწაულის დღეს ტრადიციულად ხტებიან კოცონებსა და ნაკადულებზე, ერთმანეთს წყალს ასხამენ, ამზადებენ შვიდმარცვლიან ფაფას და სხვა ეროვნულ კერძებს. ამასთან, მთავარი ინგრედიენტი — ხორბალი — საკუთარი ხელით უნდა იყოს მოყვანილი, რათა სახლში სიუხვე და კეთილდღეობა მოიზიდონ.

მოსახსენებელი თარიღი — საქართველოს ეროვნული ერთიანობის დღე

ეს დღე საქართველოს დამოუკიდებლობისა და თავისუფლების საბოლოო დამკვიდრებას აღნიშნავს. 1989 წლის 9 აპრილის ტრაგიკული მოვლენები სამუდამოდ დარჩება ქართველი ხალხის მეხსიერებაში, რადგან სახალხო მშვიდობიანი მიტინგისა და წინააღმდეგობის შედეგად დაახლოებით 30 მოქალაქე დაიღუპა, ხოლო 250-ზე მეტმა ადამიანმა მძიმე დაზიანებები მიიღო.

ეროვნული ერთიანობის დღეს საქართველოს მასშტაბით იხსენებენ ამ მოვლენებს და პატივს მიაგებენ მათ, ვინც მამულად და თავისუფლებისთვის გმირულად იბრძოდა. ქვეყნის ყველა ტაძარში იმართება სამოქალაქო პანაშვიდები. გარდა ამისა, ადგილობრივი მოსახლეობა ყვავილებსა და ანთებულ სანთლებს მიაქვს იმ ძეგლებთან, რომლებიც ამ ტრაგიკულ დღეს დაღუპულთა ხსოვნას ეძღვნება. მიუხედავად იმისა, რომ ეს თარიღი მძიმე ისტორიას ატარებს, ქართველები თავიანთ წინაპრებს სიამაყით, ღირსებითა და გულითადი პატივისცემით იხსენებენ.

აღდგომის არდადეგები საქართველოში იწყება ვნების პარასკევით

ეს არის აღდგომის არდადეგების პირველი დღე ოთხდღიანი ციკლიდან, რომლებიც საქართველოში განსაკუთრებული მოწიწებით აღინიშნება. ვნების პარასკევი წარმოადგენს დიდი მარხვის ყველაზე მკაცრ დღეს, რომელიც აღდგომას უძღვის წინ. საქართველოს მართლმადიდებელი მორწმუნეებისთვის ეს დღე უდიდეს მწუხარებას გამოხატავს და სიმბოლურად ასახავს იესო ქრისტეს ტანჯვას მისი მიწიერი ცხოვრების განმავლობაში, რადგან სწორედ ამ დღეს გაიმართა იესოს სამსჯავრო, რის შემდეგაც იგი ჯვარს აცვეს.

საქართველოს ყველა ტაძარში ტარდება ღვთისმსახურებები, რომლებიც, როგორც წესი, იწყება დღის დაახლოებით 2 საათისთვის. ისინი მიეძღვნება ქრისტეს ვნებებს. ღვთისმსახურების დასრულების შემდეგ, საღამოსკენ, ხდება პლაშჩანიცის გამოტანა, რომელზეც გამოსახულია ჯვრიდან ჩამოხსნილი ქრისტეს სხეული. ყველა მორწმუნე ეამბორება მას, რის შემდეგაც პლაშჩანიცა სამი დღის განმავლობაში რჩება მართლმადიდებლური ტაძრის ცენტრში.

ვნების პარასკევს ყველა მორწმუნე იცავს მკაცრ შეზღუდვებსა და აკრძალვებს. კერძოდ, აკრძალულია:

• საოჯახო საქმეების შესრულება;
• ბაღში ან მიწაზე მუშაობა;
• გასართობ ღონისძიებებსა და კონცერტებზე დასწრება;
• საკვების მიღება არ არის რეკომენდებული — ნებადართულია მხოლოდ წყლის დალევა.

დიდი მარხვის დასრულება — დიდი შაბათი

ეს დღე აღნიშნავს დიდი მარხვის დასრულებას და აღდგომის დღესასწაულისთვის მზადებას. დიდ შაბათს მიღებულია აღდგომისთვის მზადების დაწყება. ადგილობრივი მოსახლეობა ღებავს კვერცხებს და ამზადებს დღესასწაულის მთავარ ატრიბუტებს — კულიჩებსა და პასხას. საქართველოში სააღდგომო კვერცხებს მხოლოდ წითლად ღებავენ ლუკმის ქერქის გამოყენებით და საღებავების გამოყენება ტრადიციულად არ არის მიღებული. სააღდგომო კულიჩებს საქართველოში არ ამკობენ — ისინი მართლმადიდებელ ტაძრებში იკურთხება.

საქართველოს ყველა ტაძარში იმართება ღვთისმსახურებები, რომლებიც, როგორც წესი, საღამოსკენ იწყება. ღვთისმსახურებებს ერთდროულად აქვს როგორც სევდიანი, ასევე სიხარულის მომასწავებელი ხასიათი, რადგან მოახლოებული აღდგომის მოლოდინით ტარდება.

დიდი შაბათის საღამოს მართლმადიდებელ ტაძრებში აღესრულება წმინდა ლიტურგია, რის შემდეგაც გამოცხადდება ქრისტეს ნათელი აღდგომა. ამ დღეს მორწმუნეები იცავენ მკაცრ მარხვას, ხოლო 18:00 საათის შემდეგ საკვების მიღება აკრძალულია. ღამით იმართება ლიტანიობა, მრევლი ერთმანეთს ულოცავს და ქართულად გალობს „ქრისტე აღდგა“.

ქართული სიყვარულის დღე

როგორც წესი, ეს დღე არ არის უქმე დღე.

საქართველოში მისი აღნიშვნა არც ისე დიდი ხნის წინ დაიწყო — მეოცე საუკუნის ბოლოს, ცნობილი საზოგადო მოღვაწის ბესიკ ჩუბინიძის ინიციატივით, როგორც ევროპული ვალენტინობის დღის ერთგვარი ალტერნატივა. თუმცა ქართველებმა მალევე შეიყვარეს ეს დღესასწაული და დღეს სიამოვნებით აღნიშნავენ ორივეს, რადგან სიყვარულის ზედმეტი არასდროს არის.

ქართული სიყვარულის დღეს ადამიანები თავიანთ საყვარელ ადამიანებს ჩუქნიან საჩუქრებს, ყვავილებს, ტკბილეულს და სხვა სასიამოვნო წვრილმანებს. ხშირად მამაკაცები სწორედ ამ დღეს ირჩევენ, რათა თავიანთ რჩეულს ხელი და გული შესთავაზონ.

საეკლესიო აღდგომა — ქართველების მთავარი ქრისტიანული დღესასწაული

საქართველოში აღდგომას განსაკუთრებული მოწიწებითა და მოლოდინით ეკიდებიან, რადგან ეს ერთ-ერთი ყველაზე საყვარელი დღესასწაულია. ქართულად აღდგომას ეწოდება „აღდგომა“, სააღდგომო მისალოცი სიტყვებია „ქრისტე აღსდგა!“, ხოლო პასუხი ასე ჟღერს — „ჭეშმარიტად აღსდგა!“.

ამ დღეს საქართველოში იმართება ტრადიციული მშვილდოსნობის შეჯიბრებები და უძველესი თამაში „ლელო ბურთი“. დღესასწაულის დროს ადგილობრივები გუნდებად იყოფიან და ერთმანეთს 16 კილოგრამიან ბურთს უგდებენ — ეს თამაში ძალიან ჰგავს თანამედროვე რაგბის. თამაშების შემდეგ ოჯახები სადღესასწაულო სუფრის გარშემო აღნიშნავენ აღდგომას, ხოლო დღესასწაულის კულმინაცია არის ღამის ღვთისმსახურება მართლმადიდებელ ტაძრებში და ჯვრის მსვლელობა.

აღდგომის დილას ქართველები ყოველწლიურად იცავენ საინტერესო ტრადიციას — შეღებილი კვერცხების გატეხვას. ოჯახის თითოეული წევრი ირჩევს ყველაზე მაგარ კვერცხს და სხვების კვერცხებს უტყაპუნებს, რის შედეგადაც იწყება სახალისო თამაში და შეჯიბრი ახლობლებს შორის. ვისაც ყველაზე მეტი გატეხილი კვერცხი დაუგროვდება, ის გამარჯვებულად ითვლება.

მადლიერებით სავსე სააღდგომო ორშაბათი — სააღდგომო არდადეგების დასასრული

ეს არის აღდგომის დღესასწაულის აღნიშვნის ბოლო დღე, როდესაც მიღებულია გარდაცვლილი ახლობლებისა და ნათესავების გახსენება. ადგილობრივი მოსახლეობა სტუმრობს სასაფლაოებს და საფლავებთან მიაქვს ტრადიციული სააღდგომო საკვები. ბევრი ანთებს სანთელს თავისი ახლობლების საფლავებთან და გადაგორებს შეღებილ კვერცხებს საფლავზე.

მიუხედავად იმისა, რომ სააღდგომო ორშაბათს სევდიანი და ჩაფიქრებული ხასიათი აქვს, დღესასწაულის მონაწილეები ცდილობენ ატმოსფერო მადლიერებითა და წინაპრების ხსოვნით გაავსონ. სასაფლაოების მონახულებით ქართველები სიმბოლურად აუწყებენ თავიანთ გარდაცვლილ ახლობლებს, რომ ქრისტე აღდგა, ამიტომ მათ სახეზე მწუხარებას ვერ დაინახავთ.

ამ დღეს ასევე მიღებულია საფლავებთან ღვინის ერთი ჭიქის დალევა ან მცირე სუფრის გაშლა. ამ გზით ქართველები იმედოვნებენ, რომ მათი ახლობლები იმ სამყაროში მარტო არ იქნებიან და რომ მათაც კვლავ მოინახულებენ ოჯახისა და ახლობლების წევრები.

სამეგრელოს დღესასწაული ცაცხურობა

აღდგომის შემდეგ სამეგრელოში აღინიშნება ნათელი შვიდეული. სოფელ ცაცხურუს მთავარანგელოზის ტაძარში ტარდება განსაკუთრებული ღვთისმსახურება უშვილო წყვილებისთვის, რომლებიც შვილზე ოცნებობენ. ასეთი წყვილები ეზიარებიან, მონაწილეობენ რიტუალში და ლოცულობენ ღვთიური წყალობისა და განკურნებისათვის.

ტაძარში მოდიან სხვა მრევლის წევრებიც, რომლებიც მადლიერებას გამოხატავენ და ეკლესიას შესაწირავს სწირავენ. ამ დღეს სოფლის თითოეულ სახლში იშლება განსაკუთრებული სუფრა ეროვნული კერძებით და გულითადად მასპინძლობენ ყველას, ვინც ეზოში შევა. არსებობს რწმენა, რომ ის ოჯახი, რომელიც ყველაზე მეტ სტუმარს გაუმასპინძლდება, მთელი წლის განმავლობაში განსაკუთრებულ მადლს მიიღებს.

ეს არასტანდარტული, თუმცა უძველესი ქართული საეკლესიო დღესასწაული ყოველწლიურად უფრო და უფრო მეტ ტურისტსა და სტუმარს იზიდავს მთელი მსოფლიოდან — მათ, ვინც შვილებსა და ოჯახურ ბედნიერებას ეძიებს.

ქუთაისობა (გვირილობა) — ქუთაისის ქალაქის დღე

ქუთაისობა (გვირილობა) — ქუთაისის ქალაქის დღეა, რომელიც ყოველწლიურად მაისის დასაწყისში აღინიშნება. დღესასწაული სიმბოლურად გამოხატავს გაზაფხულს, განახლებასა და სიკეთეს, ხოლო მისი მთავარი სიმბოლო გვირილაა. ამ დღეს იმართება ქუჩის ბაზრობები, კონცერტები, ხალხური ცეკვები და თეატრალიზებული მსვლელობები. ქალაქის ცენტრი ყვავილებით ირთვება, ტარდება საქველმოქმედო აქციები და ოჯახური ღონისძიებები. ქუთაისობა არის გულითადი დღესასწაული, რომელიც ქუთაისის მცხოვრებლებსა და სტუმრებს სიხარულისა და ტრადიციების ატმოსფეროში აერთიანებს.

ბათუმობა — ბათუმის ქალაქის დღე

ყოველ გაზაფხულზე, მაისის დასაწყისში, ბათუმი ნამდვილ სადღესასწაულო ზღაპრად იქცევა. ბათუმობა არ არის მხოლოდ ქალაქის დაბადების დღე — ეს არის სულის, მუსიკისა და ქართული სტუმართმოყვარეობის ნამდვილი ფესტივალი. ევროპის მოედანი, ძველი ქალაქი და ზღვისპირა ბულვარი კონცერტების, ცეკვების, თეატრალური წარმოდგენებისა და ქუჩის ბაზრობების სცენად იქცევა.

ათასობით ადამიანი — როგორც ადგილობრივი მცხოვრები, ისე ტურისტი — გამოდის ქუჩებში, რათა ერთად იზეიმონ, იმღერონ, იცეკვონ და სიცოცხლით დატკბნენ. აქ შეგიძლიათ დააგემოვნოთ ეროვნული კერძები, მოუსმინოთ ქართულ გუნდებს, გადაიღოთ ფოტოები სადღესასწაულო ინსტალაციებთან და იგრძნოთ, როგორ ცხოვრობს და მღერის ბათუმი.

✨ ბათუმობა — დღესასწაულია, რომელიც ერთხელ მაინც აუცილებლად უნდა იგრძნოთ. იგი არა მხოლოდ შთაბეჭდილებებს, არამედ მოგონებებსაც გჩუქნით, რომლებთან დაბრუნებაც კვლავ და კვლავ მოგინდებათ.

დიდი გამარჯვების დღე ფაშიზმზე

ეს მნიშვნელოვანი თარიღი აღინიშნება როგორც დიდი გამარჯვება ფაშისტურ იდეოლოგიაზე. თბილისში 9 მაისს დღესასწაული საზეიმოდ იმართება ვაკის პარკში. იქ ყოფნისას შესაძლებელია იგრძნოთ 1945 წლის გაზაფხულის მოვლენების ატმოსფერო, როდესაც შეყვარებული წყვილები ყვავილებით მორთულ მოედნებზე ცეკვავდნენ სასულე ორკესტრის თანხლებით უცნობი ჯარისკაცის საფლავთან.

საქართველოში ამ დღეს ვეტერანებსა და ომის ბავშვებს მრავალფეროვანი ყვავილების თაიგულებით ულოცავენ და მათ განსაკუთრებული პატივისცემითა და მადლიერებით ეპყრობიან. ხანგრძლივი და მძიმე ომის დასრულებას მიძღვნილი დღესასწაული ერთდროულად საზეიმო და სევდიან ატმოსფეროში მიმდინარეობს. ვეტერანებისთვის იმართება სუფრები, მათ უსურვებენ ჯანმრთელობასა და ბედნიერებას.

წმინდა მოციქულის — ანდრია პირველწოდებულის დღე

საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდის გადაწყვეტილების მიხედვით, 12 მაისს ანდრია პირველწოდებული საქართველოში ჩამოვიდა ქრისტიანობის საქადაგებლად.

ამ წმინდა მოციქულის დღეს მართლმადიდებელი ქრისტიანები იკრიბებიან ღვთისმსახურებაზე **ლურჯ მონასტერში („ლურჯი მონასტერი“) **. ტაძარი XII საუკუნეშია აგებული და დღეს მისი სახელით არის ცნობილი. ანდრია პირველწოდებული ადგილობრივ მოსახლეობაში განსაკუთრებული პატივისცემითა და სიყვარულით სარგებლობს, რადგან სწორედ ის იყო პირველი, ვინც ქრისტიანობა ქადაგა დღევანდელი საქართველოს ტერიტორიაზე.

მოციქულმა ანდრია პირველწოდებულმა სიცოცხლეში მრავალი სასწაული აღასრულა. მისი ლოცვების შედეგად მძიმე სნეულებით დაავადებული ადამიანები განიკურნებოდნენ. დღესაც მრავალი მორწმუნე მიმართავს წმინდა ანდრიას დახმარებისთვის რთულ ცხოვრებისეულ ვითარებაში.

წმინდა ანდრია პირველწოდებული ითვლება ქორწინებისა და ოჯახური ღირებულებების მფარველად. მის მიმართ აღვლენილი ლოცვა ეხმარება შეყვარებულებს დაქორწინებაში და ოჯახში ჰარმონიული ურთიერთობების შექმნაში.

დედოფალ თამარის ხსენების დღე — თამარობა

კურთხეული დედოფალ თამარისადმი მიძღვნილი ტრადიციული ქართული დღესასწაული ქვეყნის მასშტაბით განსაკუთრებული მასშტაბით აღინიშნება. ყველაზე საზეიმო ღონისძიებები იმართება თბილისსა და ახალციხეში. ამ დღეს ტარდება მოლებნები და ღვთისმსახურებები, აღევლინება ლოცვები.

საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენის შემდეგ უკვე ას წელზე მეტია დადგენილია წმინდა დედოფალ თამარის ხსენების დღე — თამარობა. ქვეყნის სამხრეთში, იქ სადაც დედოფალ თამარის ძეგლია აღმართული, ვარძიის კლდოვანი ქალაქის მახლობლად, მთელი საქართველოდან იკრიბებიან ადამიანები მისი ხსოვნის საპატივცემულოდ.

კონსტანტინე გამსახურდიას დაბადების დღე — კონსტანტინეობა

ყოველწლიურად 15 მაისს მთელი საქართველო აღნიშნავს შესანიშნავ დღესასწაულს — დიდი მწერლის კონსტანტინე გამსახურდიას დაბადების დღეს. საზეიმო ღონისძიებების უმეტესობა მისი მშობლიურ ქალაქში, აბაშაში, იმართება. აქ ფუნქციონირებს მუზეუმი, რომელიც კონსტანტინე სიმონოვიჩის ცხოვრებასა და შემოქმედებას ეძღვნება და ნებისმიერ მსურველს შეუძლია უკეთ გაეცნოს მის მემკვიდრეობას.

სადღესასწაულო სუფრა, ტრადიციული ცხენოსნური შეჯიბრები სახელწოდებით „მარულა“ და საინტერესო ისტორიები ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ქართველი კულტურის მოღვაწის შესახებ ელოდება ყველას, ვინც ამ დღეს აბაშას ესტუმრება.

საქართველოს დამოუკიდებლობისა და თავისუფლების დღე რუსეთის იმპერიისგან

ოფიციალური სახელმწიფო დღესასწაული, რომელიც საქართველოს თავისუფლებას აღნიშნავს, აღინიშნება 26 მაისს. ეს უდიდესი დღეა საქართველოს ყველა მოქალაქისთვის, რადგან სწორედ 1918 წლის 26 მაისს საქართველო გახდა დამოუკიდებელი სახელმწიფო რუსეთის იმპერიის დაშლის შემდეგ. თუმცა ეს პერიოდი მხოლოდ სამი წელი გაგრძელდა, რის შემდეგაც ქვეყანა ხანგრძლივი დროით შევიდა სსრკ-ის შემადგენლობაში. საბოლოოდ საქართველო დამოუკიდებელი სახელმწიფოს სტატუსს 1991 წლის 31 მარტს დაუბრუნდა.

დამოუკიდებლობის დღე საქართველოში დიდი მასშტაბით აღინიშნება — დღესასწაულისთვის მზადდება სამხედრო მოსამსახურეები და სამხედრო ტექნიკა. ზეიმი იწყება აღლუმით თბილისში, რუსთაველის გამზირზე. დედაქალაქის მთავარ ქუჩაზე маршით გადიან სხვადასხვა სახეობის სამხედრო ძალების ათასობით წარმომადგენელი, მათ უკან კი სამხედრო ტექნიკის კოლონები მიემართება. ამავე დროს, ცაში, აღლუმის ზემოთ, რამდენიმე თვითმფრინავი შთამბეჭდავ ფიგურებსა და ნახატებს ქმნის.

აღლუმის შემდეგ დღესასწაულში აქტიურად ერთვებიან ბავშვები და ახალგაზრდები — ტარდება სადღესასწაულო კონცერტი, სპორტული ღონისძიებები და სხვადასხვა შეჯიბრება. საღამოსკენ თბილისის ისტორიულ ცენტრში იმართება მასშტაბური შოუ-კონცერტი, რომელიც ტრადიციულად ფეიერვერკებით სრულდება.

დამოუკიდებლობის დღეს ვაკის პარკში იმართება ყვავილების ფესტივალი „ვარდობისტვე“. აქ შეგიძლიათ იხილოთ მრავალფეროვანი ყვავილები და მცენარეები, რომლებიც ერთ დიდ ფერადოვან კომპოზიციად ერთიანდება და საქართველოს გამარჯვებასა და დამოუკიდებლობას სიმბოლურად გამოხატავს.

საქართველო ღრმად რელიგიური ქვეყანაა, რომელიც განსაკუთრებული მოწიწებით სცემს პატივს თავის წინაპრებს. წმინდა ნინო ორი ათასი წლის წინ გახდა ქვეყნის პირველი განმანათლებელი და მომნათლავი მას შემდეგ, რაც მას სიზმარში გამოეცხადა ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელი.

ეს არის უაღრესად მნიშვნელოვანი ეროვნული დღესასწაული, რომელიც დიდი მასშტაბით აღინიშნება — საქართველოს ყველა ეკლესიასა და ტაძარში იკითხება ლოცვები. მთავარი პილიგრიმობა ტარდება კახეთში, სადაც ბოდბის მონასტერში ინახება წმინდა ნინოს წმინდა ნაწილები.

თბილისში ამ დღეს მოსახლეობა იკრიბება კვირიკობასთვის და საზეიმო ღვთისმსახურებას ატარებს. განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს ასევე სიონის საკათედრო ტაძარს, რადგან იგი ინახავს იმ ჯვარს, რომელიც წმინდა ნინომ ქართველთა მონათვლისას გამოიყენა. ეს არის ვაზის რქებისგან დამზადებული ჯვარი, რომელიც ჩვენს დრომდეა შემონახული და თარიღდება ჩვენი წელთაღრიცხვის 319 წლით.

გერგეტობა — სულიერი სიყვარულის დღე საქართველოში

გერგეტობა განსაკუთრებული სიდიადით აღინიშნება, რადგან იგი ერთ-ერთი უძველესი ქართული საეკლესიო დღესასწაულია. დღესასწაულის მთავარი დევიზია — „ღმერთი სიყვარულია“. ამ დღეს საქართველოს ყველა მორწმუნე ქრისტიანი ერთმანეთს სულიერ სიყვარულს უზიარებს.

ეს დღე არ უნდა აგვერიოს ევროპულ ვალენტინობის დღეში, რადგან გერგეტობა არ არის ხორციელი სიყვარული — იგი სიყვარულს ღმერთისადმი და სამყაროსადმი გამოხატავს.

დღესასწაული XX საუკუნის ბოლოს აღადგინა უწმინდესმა და უნეტარესმა კათოლიკოს-პატრიარქმა ილია მეორემ, რომელმაც დააწესა საზეიმო მოლებნებისა და სპეციალური ღვთისმსახურებების ჩატარების ტრადიცია.

ქვირიკობა — თავისუფალი სვანეთის წმინდა დღესასწაული

საქართველოს მართლმადიდებელი მოსახლეობა, განსაკუთრებით კი სვანეთი, ივლისის ბოლოს დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს წმინდა კვირკიკესა და ივლიტეს ხსენების დღეს. სწორედ ამ წმინდანების სახელებიდან მომდინარეობს დღესასწაულის სახელწოდება — ქვირიკობა. ადგილობრივები მას ასევე ლაგურკას უწოდებენ.

მრავალი ადამიანი იკრიბება მაღალმთიანეთში, რათა გამოაცხონ რიტუალური პური, შეასრულონ მსხვერპლშეწირვის რიტუალი და დაესწრონ საეკლესიო მსახურებას. ყველა ღონისძიება მიმდინარეობს ძნელად მისადგომ სოფელ კალაში, რომლის პოვნაც რუკებზეც კი რთულია. აქ გამგზავრება უმჯობესია ადგილობრივებთან ერთად, რომლებიც კარგად იცნობენ გზას და შეძლებენ ამ დღის ტრადიციებისა და წეს-ჩვეულებების ახსნას.

ეს არის ერთ-ერთი იშვიათი დღე წელიწადში, როდესაც სვანეთის ლაგურკის ტაძარი ყველასთვის ღიაა და თითოეულ ადამიანს შეუძლია მიეახლოს ბიზანტიურ შალიანის ხატს. ეს რიტუალის მნიშვნელოვანი ნაწილია ღვთიური კურთხევის მისაღებად.

მართლმადიდებლური დღესასწაული — წმინდა მარიამის დღე (მარიამობა)

მარიამობა ადგილობრივი მოსახლეობისთვის არის საზეიმო დღესასწაული, რომელიც ეძღვნება წმინდა მარიამს, რომლის სახელი ქართულად გამოითქმის როგორც მარიამი. მორწმუნე ქრისტიანები წმინდა მარიამს მიიჩნევენ მთელი საქართველოს მფარველად იესო ქრისტეს წინაშე. დღესასწაული ეძღვნება ღვთისმშობლის მიძინებას და ამავდროულად აღნიშნავს ორი კვირის მარხვის დასრულებას.

წმინდა მარიამის დღეს მართლმადიდებელი მორწმუნეები 28 აგვისტოს ესწრებიან საზეიმო ლიტურგიას, რომელიც ქვეყნის მასშტაბით ტარდება. ღვთისმსახურების შემდეგ ოჯახები მარიამობას ვიწრო ოჯახურ წრეში აღნიშნავენ.

მარიამობას საქართველოში ხანგრძლივი ისტორია აქვს, რადგან იგი ოფიციალურად დამკვიდრდა 582 წელს ბიზანტიის იმპერატორ მავრიკიოსის მიერ. თუმცა ისტორიკოსები აღნიშნავენ, რომ ღვთისმშობლის მიძინება მართლმადიდებელ ქრისტიანებს ბევრად უფრო ადრე აღენიშნებოდათ. მიიჩნევა, რომ ეს დღესასწაული საქართველოში ქრისტიანობის გავრცელების პირველსავე ეპოქაში აღინიშნებოდა.

ღვინის ფესტივალი რთველი — საუკეთესო ქართული ღვინის დაგემოვნება

ღვინო საქართველოს ერთ-ერთი უმთავრესი სიმდიდრეა და მისი წარმოება განსაკუთრებული მოწიწებითა და ყურადღებით მიმდინარეობს, უძველესი ტრადიციების დაცვით, რომლებიც 4 000 წელზე მეტია თაობიდან თაობას გადაეცემა.

ამ საოცარი სასმელის პატივსაცემად ქვეყანაში იმართება ორი კვირის განმავლობაში მიმდინარე ღვინის ფესტივალი — რთველი, რომლის დროსაც ყველას აქვს შესაძლებლობა დააგემოვნოს ქართული ღვინის მრავალფეროვანი სახეობები და ჯიშები. ეს პერიოდი ასევე ეძღვნება მოსავლის აღებას, რომელიც უძველესი დროიდან ყურძნის კრეფასთან არის დაკავშირებული.

ამ დღეებში ქართველები მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან იკრიბებიან და მონაწილეობენ მასშტაბურ ეროვნულ ზეიმებში. სტუმრებს შეუძლიათ საკუთარი თვალით იხილონ ყურძნის კრეფის პროცესი და სხვადასხვა ქართველი მეღვინეების მიერ ღვინის წარმოების საწყისი ეტაპები. ყოველწლიურად სულ უფრო მეტი ტურისტი ჩამოდის ღვინის ფესტივალზე დასაგემოვნებლად, რადგან ეს არის ქვეყნის ერთ-ერთი მთავარი ეროვნული დღესასწაული, რომელიც განსაკუთრებული სიდიადით აღინიშნება.

მნიშვნელოვანი საეკლესიო დღესასწაული — ალავერდობა

ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური მართლმადიდებლური დღესასწაული, რომელიც ადრე სამი კვირის განმავლობაში აღინიშნებოდა, დღეს ტარდება 28–29 სექტემბერს საქართველოს ახმეტის მუნიციპალიტეტში მდებარე ალავერდის ტაძარში. მოძრაობის დამაარსებელი იოსებ ალავერდელი, რომლის პატივსაცემადაც აშენდა ტაძარი, იყო ქადაგი, რომელმაც ქრისტიანობა მნიშვნელოვნად გაამტკიცა კახეთში.

28-დან 29 სექტემბრის ღამეს კავკასიის სხვადასხვა კუთხიდან იკრიბებოდნენ მორწმუნეები ღვთისმსახურებისა და წმინდა რიტუალების შესასრულებლად. ეს რიტუალები მოიცავდა მსხვერპლშეწირვას, ტაძრის შემოვლას, სანთლების ანთებასა და ლოცვების კითხვას. დღესასწაული სრულდებოდა იმით, რომ ასობით მხედარი ტაძარს შემოუვლიდა და ასრულებდა სიმღერას „დალაია“, რომელიც ეძღვნებოდა იმ მებრძოლთა ხსოვნას, რომლებმაც მონასტერი თურქმენთაგან გაათავისუფლეს.

ალავერდობის განუყოფელი ნაწილი იყო და დღესაც რჩება ტრადიციული ბაზრობა, რომელიც ტაძრის ძირში იმართება. მოედანი ივსებოდა ვაჭრებით, დუქნებითა და ხელოსნებით, რომლებიც თავიანთ ნაწარმს სთავაზობდნენ მომლოცველებს. უძველესი დროიდან მიიჩნეოდა, რომ ასეთი ბაზრობები ხელს უწყობდა საქართველოში მცხოვრები სხვადასხვა ხალხის დაახლოებასა და ურთიერთგაგებას.

თბილისის დღე — თბილისობა

თბილისელებისთვის ერთ-ერთი ყველაზე საყვარელი დღესასწაული, რა თქმა უნდა, ქალაქის დღეა. საქართველოში თითქმის ყველა დღესასწაული რაიმე მოვლენას უკავშირდება და თბილისობა ამ მხრივ გამონაკლისი არ არის. ეს დღე მოსავლის აღების დასრულებას სიმბოლურად აღნიშნავს და დიდი მასშტაბით აღინიშნება.

მრავალრიცხოვანი ხალხი არავის აშინებს — პირიქით, ეს სიხარული და ზეიმის განცდა იზიდავს როგორც ადგილობრივებს, ისე სტუმრებს. აქ ყველა მისასალმებელია: ყველას დააპურებენ, დაალევენ და აუცილებლად გაამხიარულებენ.

რა ხდება ამ დღეს

ღონისძიებები, როგორც წესი, 12 საათზე ადრე არ იწყება — ქართველები ხომ ადრიანად გაღვიძების მოყვარულები არ არიან. ძველ თბილისში ტურისტებისთვის იმართება სხვადასხვა გასართობი ღონისძიებები, იშლება სუფრები და უხვად მოედინება ღვინო და ჭაჭა. ბაზრობები, ფესტივალები და წარმოდგენები ქალაქის თითქმის ყველა ნაწილში მიმდინარეობს.

ლეღვთახევის ხეობაში და მეტეხის ხიდზე ადგილობრივები იქვე აწყობილ სუფრებთან იკრიბებიან, მხიარულად ცეკვავენ, მღერიან და გულუხვად უმასპინძლდებიან გარშემო მყოფებს შაშლიკით, ტკბილეულითა და ალკოჰოლური სასმელებით.

საღამოსკენ რიყის პარკში იწყება საზეიმო კონცერტი ცნობილი შემსრულებლებისა და საზოგადო მოღვაწეების მონაწილეობით. დღე სრულდება შთამბეჭდავი სალუტით, რომელიც თბილისობის პატივსაცემად იმართება.

ეროვნული ქრისტიანული დღესასწაული — მცხეთობა-სვეტიცხოვლობა საქართველოში

ეს დღესასწაული ყველა მართლმადიდებელი ქრისტიანისთვის აღინიშნება საქართველოს უძველეს ქალაქში — მცხეთაში, სადაც დღეს მდებარეობს უნიკალური სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი. სწორედ ამ დღეს ტაძარში ტარდება საზეიმო ღვთისმსახურება საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის წინამძღოლობით.

ეს მართლაც განსაკუთრებული დღესასწაულია: დიდებული ტაძარი, სამღვდელოების ოქროსფერი სამოსი და რელიგიური რიტუალების საიდუმლო ქმნის უნიკალურ სულიერ ატმოსფეროს. ტაძარში ღვთისმსახურების დასრულების შემდეგ, არაგვისა და მტკვრის შესართავთან იმართება ნათლობები. მრავალი ოჯახი სპეციალურად ამ მოვლენისთვის ჩამოდის მცხეთაში. გარდა ამისა, ამ დღეს ტურისტები და ადგილობრივი მოსახლეობა ხშირად სტუმრობენ მცხეთის სხვა ღირსშესანიშნაობებსაც — ძველ ეკლესიებსა და ჯვრის მონასტერს.

ამ დღესასწაულის საფუძველში დევს უძველესი გადმოცემა, რომლის მიხედვითაც იესო ქრისტეს კვართი საქართველოში ჩამოიტანეს ორმა მღვდელმა იმ ადგილიდან, სადაც იგი ჯვარს აცვეს. კვართის დაფლვის შემდეგ ამ ადგილზე ამოიზარდა საოცარი კედარი, რომელსაც განსაკუთრებული სამკურნალო ძალა ჰქონდა. მოგვიანებით ამ ხეს ეწოდა ცხოველმყოფელი სვეტი.

IV საუკუნის დასაწყისში საქართველოს პირველმა მეფემ კვართის დაფლვის ადგილზე ეკლესიის აშენება ბრძანა. კედარი მოჭრეს, თუმცა მისი ღეროს განადგურება ვერ შეძლეს. წმინდა ნინოს ლოცვის შედეგად ქრისტესგან შეწყალება იქნა მიღებული და კედარი სასწაულებრივად გადაადგილდა, ხოლო მის ადგილას აშენდა მშვენიერი ეკლესია. ამ ეკლესიის სვეტები სწორედ იმ კედრისგან იქნა გაკეთებული. მრავალი წლის შემდეგ, მხოლოდ XI საუკუნეში, ხის ეკლესია ჩაანაცვლა სვეტიცხოვლის ტაძარმა.

ქრისტიანული დღესასწაული მოწამეების — მოწამეთობა (ორთციპობა)

მოწამეთა — დავითისა და კონსტანტინეს — პატივსაცემად გამართული ეროვნული საეკლესიო დღესასწაული ტრადიციულად აღინიშნება მოწამეთას მონასტერში, რომელიც ქუთაისის მახლობლად მდებარეობს. ამ დღეს მორწმუნეები ესწრებიან ღვთისმსახურებებს, ანთებენ სანთლებს და ლოცულობენ ყველა დაღუპული მებრძოლის სულისათვის.

ლეგენდის მიხედვით, ძმებმა-სარდლებმა არ უარყვეს საკუთარი სარწმუნოება და არ უღალატეს სამშობლოს, მიუხედავად იმისა, რომ არაბთა ტყვეობაში სასტიკ წამებას განიცდიდნენ. მათ აიძულებდნენ ისლამის მიღებას შიმშილით, ცემითა და დამცირებით. საბოლოოდ, თავადები მოკლეს და მდინარეში დაახრჩვეს. მათი სხეულები დაკრძალეს წყალტითელას ტაძარში, სადაც მოგვიანებით მეფე ბაგრატმა დააარსა მოწამეთას მონასტერი, მას შემდეგ რაც დაინახა მოწამე ძმების წმინდა ნაწილებიდან გამოსხივებული ნათება.

ეს მოვლენები დაახლოებით ათასი წლის წინ მოხდა. დროთა განმავლობაში მონასტერი მიტოვებული იყო, თუმცა XXI საუკუნეში დაიწყო მასშტაბური აღდგენითი სამუშაოები. დღეს იგი ერთ-ერთ მნიშვნელოვან სულიერ და ტურისტულ ღირსშესანიშნაობად ითვლება საქართველოში.

წმინდა გიორგის საზეიმო და დიდებული დღე — გიორგობა

წმინდა გიორგი გამარჯვებული ბავშვობიდანვე ნაცნობია ყველასთვის. იგი ტრადიციულად გამოისახება ცხენზე ამხედრებული, შუბით ბოროტ გველთან მებრძოლი. წმინდა გიორგი ერთ-ერთი ყველაზე პატივცემული და საყვარელი წმინდანია საქართველოს მართლმადიდებელ ოჯახებში. რელიგიური გადმოცემის თანახმად, წმინდა ნინომ, რომელიც ცნობილია როგორც საქართველოში ქრისტიანობის მთავარი ქადაგი, ქართველებს დაუბარა, დაეცვათ თავისი გულითადად საყვარელი ძმის ხსოვნა და ღირსეულად ეცათ პატივი მისთვის.

წმინდა გიორგი ქართველების მიერ აღიარებულია როგორც დიდმოწამე, რადგან იგი იცავდა მართლმადიდებელ ქრისტიანებს დევნისა და ჩაგვრისგან და ამის გამო თავად სასტიკ წამებას დაექვემდებარა. ქართველთა თვალში იგი ერთ-ერთ უმთავრეს მფარველად და დამცველად ითვლება. წმინდა გიორგის ისტორია ქრისტიანობის დამკვიდრების ეპოქას უკავშირდება, ხოლო მისი მოწამეობრივი აღსასრული აღინიშნება 23 ნოემბერს.

გიორგობა საქართველოში ფართოდ და დიდებულად აღინიშნება. დღესასწაული იწყება წმინდა გიორგისადმი აღვლენილი ლოცვებით ახლობლებისა და ოჯახის წევრების კეთილდღეობისა და ჯანმრთელობისთვის. ამ დღეს საქართველოს მართლმადიდებელ ტაძრებში ზარები რეკავს.

თბილისში მდებარე წმინდა სამების საკათედრო ტაძარში საზეიმო ღვთისმსახურების შემდეგ, მოსახლეობა დღესასწაულს ოჯახურ წრეში, ნათესავებსა და ახლობლებთან ერთად აღნიშნავს. საქართველოს ყველა ქალაქში იშლება დიდი სუფრები უგემრიელესი კერძებით, იწვევენ მეგობრებსა და ნათესავებს, მღერიან ტრადიციულ სიმღერებს და მთელი ოჯახით ცეკვავენ.

წმინდა მოციქულის — ანდრია პირველწოდებულის ხსენების დღე

ეს არის წლის მეორე დღე, როდესაც არა მხოლოდ ქართველები, არამედ ყველა სლავური ერი აღნიშნავს წმინდა ანდრია პირველწოდებულის დღეს. იგი ერთ-ერთი პირველი იყო, ვინც მართლმადიდებლობა გაავრცელა შავი ზღვის სანაპიროებზე.

უძველესი ტრადიციების მიხედვით, ეს დღე სიმბოლურად აღნიშნავს ზამთრის დადგომას, განწმენდას და ბედნიერი ოჯახური ცხოვრებისათვის კურთხევის მიღებას. გოგონები მკითხაობენ, მამაკაცები ძალასა და სისწრაფეში ეჯიბრებიან ერთმანეთს, ხოლო შემდეგ ყველა ერთად მართავს დიდ სუფრებს სიმღერითა და ცეკვით.

ამ დღეს ეკლესიებსა და ტაძრებში ტარდება ღვთისმსახურებები და აღევლინება ლოცვები, განსაკუთრებით მათთვის, ვისაც სახიფათო საქმიანობა აქვს. წმინდა ანდრია ითვლება მეზღვაურების, სამხედროებისა და მოგზაურების მფარველად.

როდის არის საუკეთესო დრო ტურისტებისთვის საქართველოში ჩასასვლელად

ტურისტებისთვის განსაკუთრებით რეკომენდებულია საქართველოში ჩამოსვლა რთველის პერიოდში, რომელიც ადრეულ შემოდგომაზე აღინიშნება. ეს დღე უკავშირდება მოსავლის აღებასა და ყურძნის კრეფას, როდესაც მთელი ოჯახი იკრიბება და ერთად ატარებს დროს. რთველს თან ახლავს ქუჩის კონცერტები და გასართობი ღონისძიებები.

ასევე აუცილებლად ღირს თბილისობის მონახულება — ოქტომბერში საქართველოში ჯერ კიდევ თბილია, ხოლო დღესასწაული უამრავ დადებით ემოციას და მხიარულ განწყობას ტოვებს მთელი წლის განმავლობაში. სწორედ ამ დღეს შეგიძლიათ სრულად შეიგრძნოთ ქართული სტუმართმოყვარეობა, შეიძინოთ ახალი მეგობრები, უკეთ გაეცნოთ ეროვნულ ტრადიციებსა და წეს-ჩვეულებებს და, რაც მთავარია — დააგემოვნოთ ნამდვილი ქართული სამზარეულო და ღვინო.

ეროვნული დღესასწაულები, როდესაც ბანკები, მაღაზიები და სახელმწიფო უწყებები არ მუშაობს

• 1 იანვარი — ახალი წელი
• 2 იანვარი — ბედობა
• 7 იანვარი — შობა
• 19 იანვარი — ნათლისღება
• 3 მარტი — დედის დღე
• 8 მარტი — ქალთა საერთაშორისო დღე
• 9 აპრილი — ეროვნული ერთიანობის დღე
• 10 აპრილი, 2026* — ვნების პარასკევი
• 11 აპრილი, 2026* — დიდი შაბათი
• 12 აპრილი, 2026* — აღდგომა (ქრისტეს აღდგომის დღესასწაული)
• 13 აპრილი, 2026* — აღდგომის ორშაბათი
• 9 მაისი — გამარჯვების დღე
• 12 მაისი — წმინდა მოციქულის ანდრია პირველწოდებულის ხსენების დღე
• 12 მაისი — საქართველოს დღე — ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის წილხვდომილობის დღე
• 26 მაისი — დამოუკიდებლობის დღე
• 28 აგვისტო — მარიამობა (ღვთისმშობლის მიძინება)
• 14 ოქტომბერი — სვეტიცხოვლობა, კვართის დღესასწაული მცხეთაში
• 23 ნოემბერი — გიორგობა

მსურს თითოეულ მოგზაურს ვუსურვო, ერთხელ მაინც მოხვდეს საქართველოში ეროვნული დღესასწაულის დროს. ეს მართლაც უნიკალური შესაძლებლობაა დატკბეთ მრავალხმიანი სიმღერებითა და ტრადიციული ცეკვებით, იხილოთ ქართული სუფრა მთელი თავისი სიდიადით და შეიგრძნოთ დღესასწაულის საოცარი ატმოსფერო.
თუ უკვე ყოფილხართ საქართველოში ეროვნული დღესასწაულების დროს — აუცილებლად გაგვიზიარეთ თქვენი ემოციები კომენტარებში.

* თარიღი ყოველწლიურად იცვლება.